Hoofdstuk 1
Vorm van de aarde
Afgeplatte bol. Polaire as is korter dan die van evenaar door de draai van de
aarde -> centrifuge effect.
Aardrotatie is belangrijk voor;
Geografisch raster van lengte /
breedte
Geeft ons ‘tijd’ om de dag mee in te
delen
Effecten op het leven op aarde
(eb/vloed, afwijking wind,
dag/nachtritme etc.)
Parallelen
Breedte cirkels. Lopen evenredig met elkaar. Grootste is de evenaar.
West naar oost
Meridiaan
Lengte cirkels. Lopen van pool tot pool. Zijn altijd even lang.
Noord naar zuid
Geografische breedte
Positie t.o.v. de evenaar ofwel: afstand van een punt tot de evenaar, gemeten in
graden over de boog van een meridiaan. Ten noorden van evenaar: NB; Ten
zuiden : ZB. Maximaal 90 NB of ZB
Geografische lengte
Positie t.o.v. de 0-meridiaan ofwel: afstand van een punt tot de 0-meridiaan,
gemeten in graden over de boog van een parallel. Ten oosten van de 0-meridi-
aan: OL; Ten westen: WL. Max. 180OL of WL
Kaartprojecties
Azimutale
Cilinder
Kegel
, Mercrator projectie
Afstand wordt groter bij de paralleelen naarmate de graden hoger gaan
Bij de hoogste graad is de schaal zo 6x groter als bij de evenaar
De meridianen komen niet bij elkaar op de polen
Tijdzone
1 mediteriaan is 4 minunten. 15° is dus 1 uur. 360° draadt de aarde in 24 uur -
360° / 24 = 15° per uur
Aarde is het dichtste bij de zon tijdens het perihelion. – 3 januari
Aarde is het verste weg van de zon tijdens het aphelion - 4 juli
Waarom seizoenen?
Omdat aardas scheef staat t.o.v. vlak van de ecliptica + altijd dezelfde kant
uitwijst t.o.v. de sterren invalshoek van de zon verschilt per dag per parallel
Solistium. (keerkring)
Zon loodrecht op 23.5 graden NB / ZB. Op alle parallelen, behalve de evenaar, is
dag en nacht ongelijk. Pooldag-nacht, maximale uitbreiding 66.5 NB / ZB
Juni solstice – 21 juni (kreeftkeerstkring)
December solstische – december 22 (steenbokskeerkring)
Equinox
Zon loodrecht op de evenaar. Dag en nacht is overal even lang. Schaduwcirkel
snijd alle parallelen doormidden.
Voorjaar equinox – 21 maart
Herfst equinox – 23 september.
Berekening invalshoek zon
Vorm van de aarde
Afgeplatte bol. Polaire as is korter dan die van evenaar door de draai van de
aarde -> centrifuge effect.
Aardrotatie is belangrijk voor;
Geografisch raster van lengte /
breedte
Geeft ons ‘tijd’ om de dag mee in te
delen
Effecten op het leven op aarde
(eb/vloed, afwijking wind,
dag/nachtritme etc.)
Parallelen
Breedte cirkels. Lopen evenredig met elkaar. Grootste is de evenaar.
West naar oost
Meridiaan
Lengte cirkels. Lopen van pool tot pool. Zijn altijd even lang.
Noord naar zuid
Geografische breedte
Positie t.o.v. de evenaar ofwel: afstand van een punt tot de evenaar, gemeten in
graden over de boog van een meridiaan. Ten noorden van evenaar: NB; Ten
zuiden : ZB. Maximaal 90 NB of ZB
Geografische lengte
Positie t.o.v. de 0-meridiaan ofwel: afstand van een punt tot de 0-meridiaan,
gemeten in graden over de boog van een parallel. Ten oosten van de 0-meridi-
aan: OL; Ten westen: WL. Max. 180OL of WL
Kaartprojecties
Azimutale
Cilinder
Kegel
, Mercrator projectie
Afstand wordt groter bij de paralleelen naarmate de graden hoger gaan
Bij de hoogste graad is de schaal zo 6x groter als bij de evenaar
De meridianen komen niet bij elkaar op de polen
Tijdzone
1 mediteriaan is 4 minunten. 15° is dus 1 uur. 360° draadt de aarde in 24 uur -
360° / 24 = 15° per uur
Aarde is het dichtste bij de zon tijdens het perihelion. – 3 januari
Aarde is het verste weg van de zon tijdens het aphelion - 4 juli
Waarom seizoenen?
Omdat aardas scheef staat t.o.v. vlak van de ecliptica + altijd dezelfde kant
uitwijst t.o.v. de sterren invalshoek van de zon verschilt per dag per parallel
Solistium. (keerkring)
Zon loodrecht op 23.5 graden NB / ZB. Op alle parallelen, behalve de evenaar, is
dag en nacht ongelijk. Pooldag-nacht, maximale uitbreiding 66.5 NB / ZB
Juni solstice – 21 juni (kreeftkeerstkring)
December solstische – december 22 (steenbokskeerkring)
Equinox
Zon loodrecht op de evenaar. Dag en nacht is overal even lang. Schaduwcirkel
snijd alle parallelen doormidden.
Voorjaar equinox – 21 maart
Herfst equinox – 23 september.
Berekening invalshoek zon
