Biologie Hoofdstuk 1 paragraaf 1
Biologie; leer van het leven. Studies van levende wezens
Organismen zijn levende wezen ( planten, dieren, bacteriën, schimmels, virussen
en mensen )
Organismen vertonen levensverschijnselen, dit zijn bijv. voortplanting en
stofwisseling.
Stofwisseling zijn alle chemische ( scheikundige ) reacties in een organismen.
Iets is dood als het geen levensverschijnselen meer vertoont. ( hout )
Levenloos zijn dingen die in de natuur nooit geleefd hebben.
Individuen hebben een levensloop, omdat ze dood gaan. Soorten hebben een
levenscyclus.
Individuen behoren tot dezelfde soort als ze samen voor vruchtbare nakomelingen
kunnen zorgen.
Enzymen zijn katalysatoren die reacties versnellen of vertragen en daarbij niet
opraken. Vaak zijn enzymen eiwitten.
Onder de natuurwetenschappen valt: biologie, scheikunde, natuurkunde en
geologie.
Ecologie, wisselwerking van organismen, wie eet wie.
Paleontologie, het bestuderen van fossielen resten.
In de dikke darm leven de meeste bacteriën.
Darmflora; alle micro-organismen bij elkaar in het maag-darmkanaal. Dit bestaat
uit bacteriën, schimmels en archaea. Darmflora speelt een rol bij vertering en
opname van stoffen. De samenstelling van darmflora heeft invloed op
overgewicht.
Archaea; eencelligen die op bacteriën lijken en onder extreme omstandigheden
leven.
Darmflora bestaat uit 3 hoofdtypen, deze hoofdtypen worden enterotype
genoemd. Elke type heeft een eigen wijze van energievoorziening en productie
van vitaminen.
Biologie hoofdstuk 1 paragraaf 2
Organisatie niveaus :
- Molecuul, kleinste eenheid en bouwstenen van stoffen. DNA is een molecuul
dat erfelijke informatie bevat.
- Cel, prokaryoten zijn eencellige organismen zonder celkern. Het DNA ligt dus
los in de cel. Eukaryoten zijn een of meercellig en bevatten een celkern waar
DNA in zit.
Een organel is een onderdeel van een cel, dat door bouw en functie te
onderscheiden is. ( vb. vacuolen en bladgroenkorrels )
- Weefsel, groep cellen met dezelfde bouw en functie
- Orgaan, opgebouwd uit meerdere weefsels ( bv. Lever van de mens )
- Orgaanstelsel, organen die samenwerken en dezelfde functie uitvoeren ( bv.
Bladerstelsel, bloedvaten )
- Populatie, groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leven
en voortplanten.
- Levensgemeenschap, allerlei populaties bij elkaar
- Ecosysteem, gebied met biotische en abiotische factoren
- Systeem aarde, alle ecosystemen bij elkaar
Abiotische factoren, levenloze natuur ( wind, regen, temperatuur )
Biotische factoren, levende natuur
Emergente eigenschappen, nieuwe eigenschappen die ontstaan bij elke hoger
organisatie niveau.
, Biologie hoofdstuk 1 paragraaf 3
Zelfregulatie: herstel van schade, verdedigen tegen indringers.
Autostrofe organismen maken eigen voedsel, leggen zonlicht vast in chemische
energie (fotosynthese)
Koolstofdioxide + water suiker + zuurstof
Heterostrofe organismen eten andere organisme en verbruiken chemische
energie.
Zelforganisatie: biologische eenheden zijn in staat zichzelf te organiseren tot
“biologische eenheden van een hogere orde” ( cellen kunnen zich bijvoorbeeld
organiseren tot een weefsel, of weefsels tot een orgaan ) zo ontstaan er dus ook
nieuwe emergente eigenschappen.
Interactie: vind op elk niveau plaats, moleculen kunnen bijvoorbeeld reageren op
elkaar waardoor er stofwisseling plaatsvind. Of cellen kunnen signalen doorgeven (
zenuwcellen aan spiercellen, waardoor een spier samen trekt ) of hormonen in het
bloed
Reproductie: vermeerderen door bijvoorbeeld celdeling. Er ontstaat weer DNA. Ook
voortplanten is reproductie
Evolutie: ontwikkeling van het leven op aarde waarbij soorten ontstaan,
veranderen en verdwijnen. Dit word gebaseerd op genetische variatie, natuurlijke
selectie en reproductieve isolatie.
Genotypen ontstaan door geslachtelijke voortplanting en mutaties. Er is sprake
van genetische variatie als er verscheidenheid is in genotypen. Genotypen is het
totale pakket aan genen in een cel.
Natuurlijke selectie is dat bijvoorbeeld een slak die meer opvalt eerder word
opgegeten door een vogel dan een slak die niet opvalt.
Reproductieve isolatie is al individuen gescheiden raken van elkaar en zich
daardoor niet meer kunnen voortplanten.
Diabetes is een stofwisselingsziekte, het glucose gehalte in het bloed is niet in
evenwicht. Diabetes kan voor een deel erfelijk zijn.
Biologie Hoofdstuk 1 paragraaf 4
Taxonomie, houd zich bezig met de regels van ordeningssysteem van soorten
( groepen en naamgeving )
Systematiek, houd zich bezig met indelen van organismen volgens het
ordeningssysteem.
Door opkomst van DNA techniek is er veel veranderd in de ordeningen.
Organismen worden in 3 domeinen ingedeeld en weer verder in rijken. Er word
gekeken naar celtype, aantal cellen en voedingswijze. De 3 domeinen zijn:
bacteriën, archaea en eukaryoten.
Prokaryoten zijn bacteriën en schimmels ( eencellige zonder celkern )
Archaea leven onder extreme omstandigheden en bestaan uit cellen zonder
celkern
Eukaryoten zijn rijken zoals schimmels, planten en dieren.
Biologie; leer van het leven. Studies van levende wezens
Organismen zijn levende wezen ( planten, dieren, bacteriën, schimmels, virussen
en mensen )
Organismen vertonen levensverschijnselen, dit zijn bijv. voortplanting en
stofwisseling.
Stofwisseling zijn alle chemische ( scheikundige ) reacties in een organismen.
Iets is dood als het geen levensverschijnselen meer vertoont. ( hout )
Levenloos zijn dingen die in de natuur nooit geleefd hebben.
Individuen hebben een levensloop, omdat ze dood gaan. Soorten hebben een
levenscyclus.
Individuen behoren tot dezelfde soort als ze samen voor vruchtbare nakomelingen
kunnen zorgen.
Enzymen zijn katalysatoren die reacties versnellen of vertragen en daarbij niet
opraken. Vaak zijn enzymen eiwitten.
Onder de natuurwetenschappen valt: biologie, scheikunde, natuurkunde en
geologie.
Ecologie, wisselwerking van organismen, wie eet wie.
Paleontologie, het bestuderen van fossielen resten.
In de dikke darm leven de meeste bacteriën.
Darmflora; alle micro-organismen bij elkaar in het maag-darmkanaal. Dit bestaat
uit bacteriën, schimmels en archaea. Darmflora speelt een rol bij vertering en
opname van stoffen. De samenstelling van darmflora heeft invloed op
overgewicht.
Archaea; eencelligen die op bacteriën lijken en onder extreme omstandigheden
leven.
Darmflora bestaat uit 3 hoofdtypen, deze hoofdtypen worden enterotype
genoemd. Elke type heeft een eigen wijze van energievoorziening en productie
van vitaminen.
Biologie hoofdstuk 1 paragraaf 2
Organisatie niveaus :
- Molecuul, kleinste eenheid en bouwstenen van stoffen. DNA is een molecuul
dat erfelijke informatie bevat.
- Cel, prokaryoten zijn eencellige organismen zonder celkern. Het DNA ligt dus
los in de cel. Eukaryoten zijn een of meercellig en bevatten een celkern waar
DNA in zit.
Een organel is een onderdeel van een cel, dat door bouw en functie te
onderscheiden is. ( vb. vacuolen en bladgroenkorrels )
- Weefsel, groep cellen met dezelfde bouw en functie
- Orgaan, opgebouwd uit meerdere weefsels ( bv. Lever van de mens )
- Orgaanstelsel, organen die samenwerken en dezelfde functie uitvoeren ( bv.
Bladerstelsel, bloedvaten )
- Populatie, groep individuen van dezelfde soort die in een bepaald gebied leven
en voortplanten.
- Levensgemeenschap, allerlei populaties bij elkaar
- Ecosysteem, gebied met biotische en abiotische factoren
- Systeem aarde, alle ecosystemen bij elkaar
Abiotische factoren, levenloze natuur ( wind, regen, temperatuur )
Biotische factoren, levende natuur
Emergente eigenschappen, nieuwe eigenschappen die ontstaan bij elke hoger
organisatie niveau.
, Biologie hoofdstuk 1 paragraaf 3
Zelfregulatie: herstel van schade, verdedigen tegen indringers.
Autostrofe organismen maken eigen voedsel, leggen zonlicht vast in chemische
energie (fotosynthese)
Koolstofdioxide + water suiker + zuurstof
Heterostrofe organismen eten andere organisme en verbruiken chemische
energie.
Zelforganisatie: biologische eenheden zijn in staat zichzelf te organiseren tot
“biologische eenheden van een hogere orde” ( cellen kunnen zich bijvoorbeeld
organiseren tot een weefsel, of weefsels tot een orgaan ) zo ontstaan er dus ook
nieuwe emergente eigenschappen.
Interactie: vind op elk niveau plaats, moleculen kunnen bijvoorbeeld reageren op
elkaar waardoor er stofwisseling plaatsvind. Of cellen kunnen signalen doorgeven (
zenuwcellen aan spiercellen, waardoor een spier samen trekt ) of hormonen in het
bloed
Reproductie: vermeerderen door bijvoorbeeld celdeling. Er ontstaat weer DNA. Ook
voortplanten is reproductie
Evolutie: ontwikkeling van het leven op aarde waarbij soorten ontstaan,
veranderen en verdwijnen. Dit word gebaseerd op genetische variatie, natuurlijke
selectie en reproductieve isolatie.
Genotypen ontstaan door geslachtelijke voortplanting en mutaties. Er is sprake
van genetische variatie als er verscheidenheid is in genotypen. Genotypen is het
totale pakket aan genen in een cel.
Natuurlijke selectie is dat bijvoorbeeld een slak die meer opvalt eerder word
opgegeten door een vogel dan een slak die niet opvalt.
Reproductieve isolatie is al individuen gescheiden raken van elkaar en zich
daardoor niet meer kunnen voortplanten.
Diabetes is een stofwisselingsziekte, het glucose gehalte in het bloed is niet in
evenwicht. Diabetes kan voor een deel erfelijk zijn.
Biologie Hoofdstuk 1 paragraaf 4
Taxonomie, houd zich bezig met de regels van ordeningssysteem van soorten
( groepen en naamgeving )
Systematiek, houd zich bezig met indelen van organismen volgens het
ordeningssysteem.
Door opkomst van DNA techniek is er veel veranderd in de ordeningen.
Organismen worden in 3 domeinen ingedeeld en weer verder in rijken. Er word
gekeken naar celtype, aantal cellen en voedingswijze. De 3 domeinen zijn:
bacteriën, archaea en eukaryoten.
Prokaryoten zijn bacteriën en schimmels ( eencellige zonder celkern )
Archaea leven onder extreme omstandigheden en bestaan uit cellen zonder
celkern
Eukaryoten zijn rijken zoals schimmels, planten en dieren.
