Hoofdstuk 1 gedrag
Paragraaf 2
Gedrag bestaat uit waarneembare activiteiten. Dit zijn reacties op prikkels.
Prikkels zijn veranderingen die direct een bepaald gedrag veroorzaken. Zintuigen nemen
prikkels waar en hersenen verwerken ze.
De fysiologische motivatie is een prikkel vanuit het lichaam, zoals honger en dorst.
Of een prikkel en motivatie tot een bepaald gedrag leiden, hangt af van de context.
Een sleutelprikkel is een prikkel die doorslag geeft bij het ontstaan van gedrag. Denk aan
een jonge vogel die zijn bek spert.
Een supranormale prikkel is een overdreven sleutelprikkel, hij wekt een sterker gedrag op
dan een normale prikkel. Denk aan de koekoekseieren.
Voordat een prikkel gedrag oplevert, moet er een drempelwaarde worden overtroffen.
Alleen als de drempelwaarde is bereikt, zal er gedrag ontstaan. De drempelwaarde is voor
ieder dier anders, dit is individuele variatie.
Paragraaf 3
Gedragsleer is ook wel ethologie. OM gedrag te begrijpen kijk je naar het dier en de
natuurlijke leefomgeving (biotoop).
Aangeboren of instinctief gedrag. Geheugen van de soort. Dit gedrag is soortspecifiek.
Het instinctieve gedrag ontwikkelt zich langzaam in de loop van de evolutie.
Aangeleerd gedrag/ ervaringsgedrag. De aanleg hiervoor is erfelijk bepaald maar het
gedrag wordt gevormd door te leren.
Geschoold of getraind gedrag. Hierbij komt altijd de mens kijken. Dit kan een versterking
of verzwakking van aangeboren gedrag zijn.
Paragraaf 4
Een gedragselement is een bepaalde handeling die een dier uitvoert. Dit kun je beschrijven
met een vaststaand patroon. Verschillende gedragselementen die bij elkaar horen noem je
een gedragssysteem. De gedragselementen in een gedragssysteem hebben hetzelfde
doel.
Een gedragsketen is zijn opvolgende gedragselementen die altijd in deze volgorde worden
uitgevoerd. Denk aan het balts- en paringsgedrag van een zeebaarsje.
Voorbeelden van gedragssystemen zijn: territoriumgedrag, voortplantingsgedrag,
foerageergedrag, comfortgedrag en rustgedrag
Paragraaf 5
Wanneer je onderzoek gaat doen naar gedrag, ga je observeren. Al je gedragingen kun je
in een ethogram verwerken. Het is belangrijk dat je objectief blijft bij het observeren van
dieren. Van een ethogram kun je een protocol maken. Hier kun je bij turven, dan krijg je en
turflijst. Tijdens het observeren, observeer je een aantal keer achter elkaar met een bepaald
tijdsframe ertussen. Als je het protocol hebt gemaakt, kun je hierna een diagram maken,
bijvoorbeeld een staafdiagram.
Bij observeren zijn echter een aantal valkuilen
Sampling bias: observeer je de juiste groep/ gedrag
, Observer effects: invloed van jouw aanwezigheid
Observer bias: effecten van jouw voordelen
Inferential bias: de juiste conclusies trekken
Je moet ook de focus op het juiste leggen
Focus dier: op 1 dier en zijn gedrag
Focus gedrag: het gedrag van een groep
Focus ruimte: hoe gedragen ze zich binnen of buiten
Paragraaf 2
Gedrag bestaat uit waarneembare activiteiten. Dit zijn reacties op prikkels.
Prikkels zijn veranderingen die direct een bepaald gedrag veroorzaken. Zintuigen nemen
prikkels waar en hersenen verwerken ze.
De fysiologische motivatie is een prikkel vanuit het lichaam, zoals honger en dorst.
Of een prikkel en motivatie tot een bepaald gedrag leiden, hangt af van de context.
Een sleutelprikkel is een prikkel die doorslag geeft bij het ontstaan van gedrag. Denk aan
een jonge vogel die zijn bek spert.
Een supranormale prikkel is een overdreven sleutelprikkel, hij wekt een sterker gedrag op
dan een normale prikkel. Denk aan de koekoekseieren.
Voordat een prikkel gedrag oplevert, moet er een drempelwaarde worden overtroffen.
Alleen als de drempelwaarde is bereikt, zal er gedrag ontstaan. De drempelwaarde is voor
ieder dier anders, dit is individuele variatie.
Paragraaf 3
Gedragsleer is ook wel ethologie. OM gedrag te begrijpen kijk je naar het dier en de
natuurlijke leefomgeving (biotoop).
Aangeboren of instinctief gedrag. Geheugen van de soort. Dit gedrag is soortspecifiek.
Het instinctieve gedrag ontwikkelt zich langzaam in de loop van de evolutie.
Aangeleerd gedrag/ ervaringsgedrag. De aanleg hiervoor is erfelijk bepaald maar het
gedrag wordt gevormd door te leren.
Geschoold of getraind gedrag. Hierbij komt altijd de mens kijken. Dit kan een versterking
of verzwakking van aangeboren gedrag zijn.
Paragraaf 4
Een gedragselement is een bepaalde handeling die een dier uitvoert. Dit kun je beschrijven
met een vaststaand patroon. Verschillende gedragselementen die bij elkaar horen noem je
een gedragssysteem. De gedragselementen in een gedragssysteem hebben hetzelfde
doel.
Een gedragsketen is zijn opvolgende gedragselementen die altijd in deze volgorde worden
uitgevoerd. Denk aan het balts- en paringsgedrag van een zeebaarsje.
Voorbeelden van gedragssystemen zijn: territoriumgedrag, voortplantingsgedrag,
foerageergedrag, comfortgedrag en rustgedrag
Paragraaf 5
Wanneer je onderzoek gaat doen naar gedrag, ga je observeren. Al je gedragingen kun je
in een ethogram verwerken. Het is belangrijk dat je objectief blijft bij het observeren van
dieren. Van een ethogram kun je een protocol maken. Hier kun je bij turven, dan krijg je en
turflijst. Tijdens het observeren, observeer je een aantal keer achter elkaar met een bepaald
tijdsframe ertussen. Als je het protocol hebt gemaakt, kun je hierna een diagram maken,
bijvoorbeeld een staafdiagram.
Bij observeren zijn echter een aantal valkuilen
Sampling bias: observeer je de juiste groep/ gedrag
, Observer effects: invloed van jouw aanwezigheid
Observer bias: effecten van jouw voordelen
Inferential bias: de juiste conclusies trekken
Je moet ook de focus op het juiste leggen
Focus dier: op 1 dier en zijn gedrag
Focus gedrag: het gedrag van een groep
Focus ruimte: hoe gedragen ze zich binnen of buiten
