WONDZORG
Wondzorg 1
1. Begrippen
Wonde = pathologische toestand waarbij weefsels gescheiden of
vernietigd zijn. Gesloten wonde (bv. hematoom) en open wonde (bv.
snijwonde).
Wondzorg = creëren van optimaal wondmilieu voor genezing, rekening
houdend met patiëntgebonden (pathologische) factoren, bv een
stollingsstoornis en diabetes zorgen voor tragere wondheling en verhoogde
kans op infecties.
Decubitus = doorligwonde
Fistels = wond in de vorm van een gat
Exsuderende wonde = wonde die veel vocht produceert (exsudaat =
vocht)
2. Fasen wondgenezing
1. Hemostase – bloeding stelpen (thrombusvorming).
2. Inflammatie – ontstekingsfase = lichaam probeert het eerst zelf op te
lossen
3. Granulatie – nieuw bindweefsel en capillairen.
4. Maturatie – littekenvorming en herstructurering.
3. Reinigen
Reinigen = altijd (NaCl 0,9%, steriel water, specifieke middelen). (de
wonde is gecontamineerd of gekoloniseerd, zie verder)
Doel: dood/lichaamsvreemd weefsel verwijderen, bacteriën verlagen,
betere visualisatie voor wondbeoordeling, inactivatie van antiseptica
Methoden: wrijven met deppers/kompressen, wondspoeling, wonde
douchen (met douchekop proper maken met stromend lauw water)
Actief reinigen: bij sterk vuile/ natte/ pijnlijke wonden: voldoende
drukken, gebruikte deppers nooit in reinigingsvloeistof, steeds nieuwe
depper gebruiken, we gebruiken bij fysiologische oplossing unidosissen
(ong 20ml)
Wondspoeling of wondirrigatie: wonde douchen met douchekop (lauw
stromend water) onder gepast druk (PSI-waarde 4-15), vochtige
15
Pathologische begeleiding
, omslagen, ! eerst water 30 sec laten lopen want bij stilstaand water kans
op legionella besmetting
Techniek: het wondbed wordt gereinigd in een circulaire beweging
(opscheppende beweging van de wonde weg) = DAV = Droog aseptisch
verband
4. Ontsmetten
= enkel bij indicatie, wanneer?
Verhoogd risico op infectie, bv schaafwonde die je niet volledig proper
krijgt
Wonden die tekenen vertonen van infectie
Bij vermoeden van een biofilm (= micro-organismen aggregeren tot een
brei, dit is moeilijker te ontmantelen met bv antibiotica)
Tekenen infectie in combinatie met antibiotica/ bij immuunproblemen
Soort 1: op basis van WATER: contacttijd 30 sec, open wonden,
slijmvliezen, na openen 1 week houdbaar, pseudomonas (bacterie die
biofilm vormt)
Soort 2: op basis van ALCOHOL: contacttijd 15 sec, intacte huid,
gehechte wonden, na openen 1maand houdbaar
5. Wondzorg stappen: (factoren die wondheling beïnvloeden)
Wondbeeld: type (open/ decubitus/ …), diepte, uitgebreidheid, lokalisatie
en eigenschappen weefsel (bv in lip veel bloed dus herstelt snel), acuut/
chronisch, exsudaat (wondvocht), doorbloeding en stofwisseling,
microbiële belasting, pijn?
Patiëntbeeld:
Algemeen
- Voeding en vocht inname: ongezonde voeding = trager herstel. (EW,
vit, …)
- Concomitante (=onderliggende) aandoeningen: niet sporten,
immobiliteit, stofwisselingsziektes, vasculaire problematiek, … (bv
diabetes/decubitus)
- Psychologisch welzijn: iemand die zich goed voelt, zal sneller
herstellen.
- Therapietrouw (zo niet => verlengend)
- Leeftijd: oudere pt herstellen trager door: verminderde immuniteit,
huid minder stevig, andere dingen op ouderdom (bv diabetes)
16
Pathologische begeleiding
Wondzorg 1
1. Begrippen
Wonde = pathologische toestand waarbij weefsels gescheiden of
vernietigd zijn. Gesloten wonde (bv. hematoom) en open wonde (bv.
snijwonde).
Wondzorg = creëren van optimaal wondmilieu voor genezing, rekening
houdend met patiëntgebonden (pathologische) factoren, bv een
stollingsstoornis en diabetes zorgen voor tragere wondheling en verhoogde
kans op infecties.
Decubitus = doorligwonde
Fistels = wond in de vorm van een gat
Exsuderende wonde = wonde die veel vocht produceert (exsudaat =
vocht)
2. Fasen wondgenezing
1. Hemostase – bloeding stelpen (thrombusvorming).
2. Inflammatie – ontstekingsfase = lichaam probeert het eerst zelf op te
lossen
3. Granulatie – nieuw bindweefsel en capillairen.
4. Maturatie – littekenvorming en herstructurering.
3. Reinigen
Reinigen = altijd (NaCl 0,9%, steriel water, specifieke middelen). (de
wonde is gecontamineerd of gekoloniseerd, zie verder)
Doel: dood/lichaamsvreemd weefsel verwijderen, bacteriën verlagen,
betere visualisatie voor wondbeoordeling, inactivatie van antiseptica
Methoden: wrijven met deppers/kompressen, wondspoeling, wonde
douchen (met douchekop proper maken met stromend lauw water)
Actief reinigen: bij sterk vuile/ natte/ pijnlijke wonden: voldoende
drukken, gebruikte deppers nooit in reinigingsvloeistof, steeds nieuwe
depper gebruiken, we gebruiken bij fysiologische oplossing unidosissen
(ong 20ml)
Wondspoeling of wondirrigatie: wonde douchen met douchekop (lauw
stromend water) onder gepast druk (PSI-waarde 4-15), vochtige
15
Pathologische begeleiding
, omslagen, ! eerst water 30 sec laten lopen want bij stilstaand water kans
op legionella besmetting
Techniek: het wondbed wordt gereinigd in een circulaire beweging
(opscheppende beweging van de wonde weg) = DAV = Droog aseptisch
verband
4. Ontsmetten
= enkel bij indicatie, wanneer?
Verhoogd risico op infectie, bv schaafwonde die je niet volledig proper
krijgt
Wonden die tekenen vertonen van infectie
Bij vermoeden van een biofilm (= micro-organismen aggregeren tot een
brei, dit is moeilijker te ontmantelen met bv antibiotica)
Tekenen infectie in combinatie met antibiotica/ bij immuunproblemen
Soort 1: op basis van WATER: contacttijd 30 sec, open wonden,
slijmvliezen, na openen 1 week houdbaar, pseudomonas (bacterie die
biofilm vormt)
Soort 2: op basis van ALCOHOL: contacttijd 15 sec, intacte huid,
gehechte wonden, na openen 1maand houdbaar
5. Wondzorg stappen: (factoren die wondheling beïnvloeden)
Wondbeeld: type (open/ decubitus/ …), diepte, uitgebreidheid, lokalisatie
en eigenschappen weefsel (bv in lip veel bloed dus herstelt snel), acuut/
chronisch, exsudaat (wondvocht), doorbloeding en stofwisseling,
microbiële belasting, pijn?
Patiëntbeeld:
Algemeen
- Voeding en vocht inname: ongezonde voeding = trager herstel. (EW,
vit, …)
- Concomitante (=onderliggende) aandoeningen: niet sporten,
immobiliteit, stofwisselingsziektes, vasculaire problematiek, … (bv
diabetes/decubitus)
- Psychologisch welzijn: iemand die zich goed voelt, zal sneller
herstellen.
- Therapietrouw (zo niet => verlengend)
- Leeftijd: oudere pt herstellen trager door: verminderde immuniteit,
huid minder stevig, andere dingen op ouderdom (bv diabetes)
16
Pathologische begeleiding
