Samenvatting Motorisch ontwikkeling H3 & 4

H3 motorische ontwikkeling,

Inleiding
Bevinden ons in de preadaptieve periode of rudimentaire bewegingsperiode.
Van pasgeborene tot amper 18 maanden stappend kind.
Eerst grofmotorische bewegingspatronen, nadien fijnmotorische bewegingspatronen.
Nu bespreken we de vroege grofmotorische ontwikkeling.

Motorische mijlpalen

- Normale motorische ontwikkeling loopt stadiumgewijs
- Reflexmatige bewegingen vervangen door complexe doelbewuste handelingen
- Basale vaardigheden = motorische mijlpalen
-> elke mijlpaal is herkenningspunt in ontwikkeling
- Major en minor mijlpalen
 Major: rollen, zitten, kruipen, staan met steun, stappen met steun, zelfstandig
staan en stappen (klinisch belang)
 Minor: alles ertussen (rechtrekken mbv een stoel)
- Mijlpaal bereiken: tijdstippen is verschillend, sequentie is consistent
- Intra-individuele verschillen ivm tijdstip verklaard door:
o Endogene factoren: maturatie, ontw spierkracht,…
o exogene factoren: omgeving, sociaal contact, seizoen,…
- Ontwikkeling motoriek: geen verschil tss jongens en meisjes
- Mijlpalen bepalen: p8-10
 Motorische mijlpalen volgens Shirley
 Nadruk op tijdstippen
 Gesell
 6 houdingen: rug, buik, horizontale suspensie,
rechttrekken zit, staande houding, zithouding
 WHO Multicentre Growth reference Study (MGRS)
 Vensters voor 6 motorische mijlpalen, adhv
percentielen
 Kind & Gezin
 Van Wiechen ontwikkelingsonderzoek met vaste
leeftijden

Betekenis motorische mijlpalen en gebruik in klinische praktijk

 Gebruikt om te kijken of kind typische ontwikkeling doormaakt of niet
 Hoeksteen anamnese
 Klinisch gezien hebben tijdstippen voor bereiken mijlpalen Shirley en Gesell weinig
belang -> intraindividuele variatie genegeerd en vertekend beeld ontwikkeling
 Meer belang aan afkapwaarden WHO (98% interval) -> omdat laattijdig bereiken
mijlpalen indicatie voor atypische ontwikkeling kan zijn: rekeninghouden met
waarden voorbij p99
 Afkapwaarden: van de WHO, indicatie atypische ontwikkeling maar voorzichtigheid
met diagnostiek (diagnostische waarde = beperkt), voorbij afkapw P99= te laat

,  Tijdig bereiken van mijlpaal  geen probleem


Major mijlpalen Afkapwaarde in maanden
Zelfstandig zitten 9.2
Staan met steun 11.4
Kruipen 13.5
Stappen met steun 13.7
Zelfstandig staan 16.9
Zelfstandig stappen 17.6

Volgorde en beschrijving vroege grof motorische ontwikkeling

- Grof motorische ontwikkeling = ontwikkeling bewegingsapparaat (passieve liggende
 actief rechtopstaande houding met beweging)
- Ontwikkeling bewegingsapparaat = afhankelijk v wetmatigheden neuromotorische
ontwikkeling: caphalo-caudale ontw, proximo-distale ontw, flex-ext ontw, functionele
assym, intra individuele variatie, onderlinge afhankelijkheid, afnemende snelheid die
stootsgewijs verloopt
- In rugpositie moet het kind bewegingen kunnen vertonen om een volgende,
moeilijkere houding te kunnen handhaven
- Houding en beweging gaan hand in hand tijdens verwerven motorische mijlpalen,
worden gestuurd door ontw balanscontrole in vorm van posturale reacties
- Beschrijving motorische ontw + observatie: beschrijving basisvoorwaarden -> doel
gecoördineerd bewegen te garanderen en omvatten:
KENNEN
 Hoofdbalans: hoofdoprichting en hoofdcontrole
 Middellijn oriëntatie: lichaam symmetrisch positioneren
 Proximale stabiliteit: stabiliteit vanuit romp, schouder en bekken = centrale
keypoints
 Gewichtstransfers: lichaamszwaartepunt verplaatsen
 Rotatiemogelijkheden
 Gedissocieerd bewegen: segmenten bew afzonderlijk v elkaar met
rompstabiliteit
 Gecoördineerde beweging : meer bepalende, bedachte bewegingen

- Hoofdbalans :
o Zonder hoofdbalans:
 Is ontw van de oog-handcoördinatie onmg
 Verkrijgen van romp- en ledemaatcontrole onmg
 Adeq gebruik van spraak onmg
 Zonder dit is een kind niet in staat zich te ontw tot zelfstandig volwassene! De
ontwikkeling van de hoofdbalans wordt onderzocht met behulp van vijf
houdingen, namelijk buiklig, ruglig, “ventral suspension”, optrekken tot zit en zit.

 Ontwikkeling in ruglig:
- Ontw heeft 2 functies: