Samenvatting aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht

Inhoudsopgave




1

,1. Inleiding
Aansprakelijkheid ≠ verantwoordelijkheid
Verantwoordelijkheid = gevolgen dragen van uw handelingen zonder te
verwijzen naar anderen

Aansprakelijkheid = vervolgbaarheid door uw daden. Juridische term wegens schade of
wegens het plegen van een misdrijf

1) Strafrechtelijke aansprakelijkheid
 Misdrijf, inbreuk op strafwet, hebben begaan
 Verplichting om sanctie te ondergaan: celstraf, werkstraf, geldboetes
2) Burgerlijke aansprakelijkheid
 Verplichting tot herstel van schade door het plegen van een fout of veroorzaakt
door een fout
Bv: burenhinder
3) Deontologische aansprakelijkheid
 Verplichting tot het ondergaan van deontologische sancties zoals een schorsing,
blaam voor het plegen van een inbreuk op de deontologie (beroepsgeheim,
deontologische code)
 Blaam is schriftelijke terechtwijzing, schorsing is dat je tijdelijk je beroep niet
mag uitoefenen en schrapping is dat je nooit meer je beroep mag uitoefenen
Bv: collega beledigen in het openbaar

 Strafrechtelijk: misdrijf zonder schade
 Strafrechtelijk en burgerlijk: misdrijf met schade
 Strafrechtelijk, burgerlijk en deontologisch: schending beroepsgeheim



1.1. Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Misdrijf = inbreuk op de strafwet
 Overtreding
 Wanbedrijven
 Misdaad

Sancties: straf (opdeciemen 2020: x8)
Strafrecht = publiekrecht

Kenmerken v/e straf
 Bestraffend: voorkomen van recidive, afschrikkend tegenover andere
 Persoonlijk karakter: enkel AH voor eigen daden - als dader overlijdt stopt de zaak
 Publiek recht: overheid  burger: eiser is PK/OM



Misdrijf meestal geen klachtmisdrijf

2

, Ä = de strafrechtbank kan de dader van een misdrijf veroordelen tot een straf ook als
het slachtoffer geen klacht heeft neergelegd


Voordelen van klacht neerleggen
 Bij de politie of bij een onderzoeksrechter
 Omdat er dan een strafrechtelijk onderzoek gestart wordt, het voordeel hiervan is
dat de dader(s) eventueel gevonden kunnen worden, ze het misdrijf kunnen
bekennen, …


Fases strafrechtelijk onderzoek:
 Klacht bij politie
o = opsporingsonderzoek o.l.v. Procureur des Konings (PK)
o Politie maakt proces-verbaal (PV) op
 Klacht met PB bij onderzoeksrechter
o Gerechtelijk onderzoek o.l.v. onderzoeksrechter
o Vonnisgerechten: de strafrechtbanken – eiser is in regel het openbaar
ministerie, slachtoffer kan zich burgerlijke partij stellen om zijn
schadevergoeding te bekomen

Vordering nodig van schadelijder voor schadevergoeding
Ä Schadevergoeding: burgerlijke rechtbank of BP-stelling voor de strafrechtbank
Ä Burgerlijke partijstelling = aansluiten bij strafprocedure om schadevergoeding te
vragen


Le criminel tient le civil en état
 Risico = rechtbank kan tegenstrijdige beslissingen nemen
 2 gevolgen:
o Burgerlijke procedure wordt geschorst tot er een definitieve uitspraak is van de
strafrechtbank
o Gezag van gewijsde = vermoeden van juistheid van een rechterlijke beslissing.
Moet rekening houden met uitspraak van strafrechter. Als strafrechter heeft
beslist dan moet burgerlijke rechtbank volgen
 Oplossing: voorkeur aan strafrechtbank


Verjaringstermijnen
- Misdaden
 zware misdaden: 20 jaar
 andere misdaden: 15/10 jaar
- Wanbedrijven: 5 jaar
- Overtredingen: 6 maanden
 uitzondering: verkeersovertreding = 1 jaar




3

, 1.2. Burgerlijke aansprakelijkheid
Burgerlijke aansprakelijkheid = privaatrecht

Bestaat uit 2 soorten AH:
 Contractuele aansprakelijkheid
 Buitencontractuelen aansprakelijkheid

Kenmerken:
 Schade vergoedend: slachtoffer terugplaatsen in de toestand alsof er geen schade
zou zijn gebeurd
 Persoonlijk + kwalitatief: dus ook voor iemand anders
bv: voor minderjarige zijn de ouders aansprakelijk, werkgevers voor werknemers,
onderwijzers voor leerlingen, …

Doel burgerlijke AH = vergoeden, niet bestraffen  punitive damages in VS
 Wanneer men een opzettelijke fout heeft gemaakt die lucratief (voordelig) was bij
schending van persoonlijkheidsrecht dan kan slachtoffer deel v/d nettowinst krijgen
Bv: afbeelding van kim Clijsters werd gebruikt zonder haar toestemming. Kim had
beetje reputatieschade, producent heeft veel groter voordeel dan de schade

 Nieuw BCO AH: winstafdracht Art. 6.31, §3 BW

Principe AHrecht:
 “Schade blijft liggen waar ze valt”
 Schade leidt niet ipso facto tot aansprakelijkheid
o Als je schade ondervindt, wilt dat niet zeggen dat iemand anders AH is
Bv: de lijn is niet AH voor vertraging
Bv: strooischade: schade die zodanig klein is

BA = een individuele vordering

Terminologie
 Vorderingsrecht/ persoonlijk recht/ verbintenis (Anspruch)
 Rechtsvordering (Klagrecht)
 Vordering, vordering in rechte of eis (Klage)
 Rechtsvordering: individueel belang nodig
 Uitzondering: = vordering tot collectief herstel/ class action/ groepsvordering




4