Socialezekerheidsrecht
begrip sociale zekerheid
twee betekenissen:
Toestand Instrument
zekerheid (Insturment nodig om sociaal zeker te kunnen zijn)
= buiten gevaar, beveiligd ten verlies o.m. recht socialezekerheidsrecht
sociaal wettelijk buitenwettelijk
wettelijk= overheid regelt wie in aanmerking komt
bescherming tegen menselijke schade
socialezekerheidsprestaties
individueel + gereflecteerd
in natura (bv. gratis gezondheidszorg) in speciën
oorzaken en vormen
(in geld, = uitkeringen)
ontoereikend inkomen (subjectief maar bv. mensen S-zekerheidsprestaties moeten drie doelstellingen/ fu
in armoede) nastreven: preventie, herstel van schade, vergoedin
verlies van gezondheid en verdienvermogen vergoedingsvormen
onvolwaardige deelname aan maatschappelijk leven inkomensaanvulling
(bv. mensen met een handicap) inkomensvervanging
minimuminkomen
Grondrecht op sociale zekerheid
Socialezekerheidsplicht Ongestoord genot van uitkeringen
internationale en Europese normen (IAO, Kan de wetgever deze rechten nog afnemen/ aanpassen
RvE, …)
Art 23GW zegt hier niets over MAAR wel:
Begische staat krijgt verplichting sociale
zekerheidsrecht te voorzien 1ste Aanv Prot bij EVRM
open of minimumnormen, verbindend
socialezekerheidsuitkeringen = een vorm van eigendom
(landen zijn verplicht deze
minimumstandaarden te realiseren) moderne interpretatie)
geen rechtstreekse werking verkregen recht of legitieme verwachting van socialezek
(verplichtingen die staten zichzelf
opleggen door deze te ratisficeren maar uitkeringen niet zomaar aanpassen op korte termijn
burgers kunnen daar geen subjectieve (bv. iemand die bijna op pensioen gaat niet ineens net
rechten uitputten maar enkel na
ervoor alles veranderen en zeggen 5 jaar later op pensio
opzetting op basis van nationale
wetgeving) , politieke controle (geen nu
, juridische sanctie bij niet naleven) MAAR wetswijziging niet verboden maar er zijn voorwaa
art. 23 Gw 1. beperking bij wet en in algemeen belang
2. redelijk en evenredig (mag geen kennelijk onrede
deze recht moeten worden opgenomen in gevolgen mag hebben voor de bevoking of bepaa
nationaal recht dus: art 24 bis GW ingevoerd en groepen van de bevolking
werd later na hernummering art 23 GW 3. ruime beoordelingsvrijheid
schrijft voor: recht op sociale zekerheidsrecht verenging/ daling van de sociale zekerheid op (lange term
MAAR bv. bijbetaling voor zorgpermie
geen subjectieve socialezekerheidsrechten voor uit de besprekingen van art 23 blijkt ondubbelzinnig/ wor
burgers op basis van dit artikel op sociale algemeen aanvaard door alle Hoven dat recht op sociale
zekerheidsrecht zekerheid houdt ook in dat men niet kan afbreken aan de
sociale zekerheid
WEL: wetgevers (zowel federaal als gew en gem GWH: we mogen achteruit gaan maar binnen bepaald gr
wetgevers) moeten zorgen dat recht op sociale
zekerheid wordt ingevoerd (is een open norm, Voorwaarden (cascade)
niet bepaald wat exact en op welke manier =
heel vrije bevoegdheidsvrijheid)
Art 23 GW: zegt uitdrukkelijk dat het de formele
wetgevers (parlementen) zijn die dit moeten
doen nochtans is legaliteitsbeginsel minder
streng dan in strafrecht
Het is niet uitgelsoten dat wetgever machtiging
geeft aan uitvoerende macht maar moeten
duidelijk zeggen wat en hoe (bv min en max
bedragen op voorhand aangeven) en dan
kunnen zij regels uitwerken
alleen kennelijke onredelijke maatregelen
legaliteitsbeginsel, maar machtiging toegelaten
Gelijkheid en niet-discriminatie Standstill
(niet-)vergelijkbaar (on)gelijk art. 23 GW
Grote discretionaire bevoegdheid aan WG 1. geen aanzienlijke achteruitgang tov laatste wetg
t.a.v. 1994 (invoering art 23 bis GW)
Hof zal enkel optreden in geval van maar dat zou raar zijn want als je terug zou gaan
kennelijke onredelijkheid 1994 zou je alle verbeteringen van doorheen de t
kwijt doen
art. 10-11, niet 23 GW
dus GWH: voor standstill kijken naar wetgeving di
Mogelijke vraag: Welke verplichtingen vooraf gaat aan wetgeving die nu bestreden word
legt art 23 GW op aan de WG? Uit artikel basis van een aanzienlijke achteruitgang
23 GW groeit geen verplichting tot gelijke
behandeling voort! Enkel obv art 10 & 11 MAAR wat met: stapsgewijze achteruitgang?
GW (133GW voor buitelanders) Maar als deze totstand komt tijdens 1 zelfde legis
, Met duidelijk plan om deze af te bouwen wordt de
Geheel beschouwd moet dit beschouwd worden a
art. 14 EVRM + art. 1 P bij EVRM geheel
2. (als toch aanzienlijke achteruitgang veroorzaakt)
gelijkheidsbeginsel is enkel van
Moet dit met redelijke verantwoording van algem
toepasing voor materie die valt onder
Belang
materieel toepassingsgebied van het EVRM
Als reden van alg belang er is moet deze maatre
Bv. recht op privé-leven MAAR niet op Kunnen bijdragen bij verwezenlijken bij realiseren
basis van sociale zekerheid want is niet Reden tot algemeen belang
gedekt door EVRM proportionaliteitstoest & motiveringstoets
3. ruime beoordelingsmarge
MAAR EVRM discriminatieverbod is niet 4. eventueel overheidsaansprakelijkheid
alleen van toepassing op materies die in in sociale en economisch materies (sociaal ove
EVRM worden geregeld maar ook de
materies die door aanvullend protocol
EVRM worden geregeld
EHRM: je put geen recht uit EVRM of het
aanvullend protocol op sociale zekerheid
Maar als WG recht op sociale zekerheid
creert moet dat zonder discriminatie en als
die dat toch doet kan EHRM toch oordelen
na het uitputten van alle nationale
rechtsmiddelen!!
Socialezekerheidswetgeving
Algemeen EU lidstaten
art. 23 Gw: bevoegde wetgever (niet enkel Lidstaten van EU weigeren de soevereniteit van
federaal maar ook gewestelijke of Sociale zekerheid af te staan aan de EU
gemeenschaps)
MAAR neemt niet weg dat deze lidstaten bij het maken
- delegatie aan Koning is toegelaten Recht de fundamentele beginselen alsook het unierech
maar moet goed omschreven en zo Steeds moeten respectren
veel mogelijk criteria meegeven
maarmee de koning rekening moet EU:
houde
ondersteunen
in sommige KB staat dat sociale Aanbeveling 8 nov. 2019
zekerheidsinstelling-/beheerscomité normen zelf optreden in bep. zaken
kan vastleggen die regels bevatten die
, nageleeft moeten worden (geen enkel GW
artikel laat dit toe) dus mocht hier iets
onrechtmatig instaan moeten we eerst de
rechtmatigheid betwisten als advocaat
omzendbrieven (waar minister uitleg geeft
over interpretatie van wetgeving) er zijn
bepaalde sancties maar is niet bindend
omzendbrieven wel toegelaten waar de
sociale zekerheids materies een
discretionaire bevoegdheid (opties
vergelijken als UM in tegenstelling tot
gebonden bevoegdheid =geen
beleidsruimte = gewoon ja of neen) heeft
+ BS (en als bekendgemaakt kan het
eventueel nog waarde aan gebonden
worden)
Inspraakprocedures België
In sociale zekerheidsaangelegendheden Gw: geen uitsluitsel
moet de regering als ze wetontwerpen
maakt het advies inwinnen van bepaalde Bijz. W. Hervorming Instellingen
wetorganen
- Sociale zekerheid = federaal
Verplicht maar niet-bindend advies - gewesten: werkbereidheid
- gemeenschappen: gezinsbijslagen
- soms verplicht op straf van nietigheid
NAR (nationale arbeidsraad)
/beheercomités, ABC (algemeen
beheerscomité voor zelfstandigen) ,
onderhandelingen/overleg in publieke sector
Socialezekerheidstechieken
begrip sociale zekerheid
twee betekenissen:
Toestand Instrument
zekerheid (Insturment nodig om sociaal zeker te kunnen zijn)
= buiten gevaar, beveiligd ten verlies o.m. recht socialezekerheidsrecht
sociaal wettelijk buitenwettelijk
wettelijk= overheid regelt wie in aanmerking komt
bescherming tegen menselijke schade
socialezekerheidsprestaties
individueel + gereflecteerd
in natura (bv. gratis gezondheidszorg) in speciën
oorzaken en vormen
(in geld, = uitkeringen)
ontoereikend inkomen (subjectief maar bv. mensen S-zekerheidsprestaties moeten drie doelstellingen/ fu
in armoede) nastreven: preventie, herstel van schade, vergoedin
verlies van gezondheid en verdienvermogen vergoedingsvormen
onvolwaardige deelname aan maatschappelijk leven inkomensaanvulling
(bv. mensen met een handicap) inkomensvervanging
minimuminkomen
Grondrecht op sociale zekerheid
Socialezekerheidsplicht Ongestoord genot van uitkeringen
internationale en Europese normen (IAO, Kan de wetgever deze rechten nog afnemen/ aanpassen
RvE, …)
Art 23GW zegt hier niets over MAAR wel:
Begische staat krijgt verplichting sociale
zekerheidsrecht te voorzien 1ste Aanv Prot bij EVRM
open of minimumnormen, verbindend
socialezekerheidsuitkeringen = een vorm van eigendom
(landen zijn verplicht deze
minimumstandaarden te realiseren) moderne interpretatie)
geen rechtstreekse werking verkregen recht of legitieme verwachting van socialezek
(verplichtingen die staten zichzelf
opleggen door deze te ratisficeren maar uitkeringen niet zomaar aanpassen op korte termijn
burgers kunnen daar geen subjectieve (bv. iemand die bijna op pensioen gaat niet ineens net
rechten uitputten maar enkel na
ervoor alles veranderen en zeggen 5 jaar later op pensio
opzetting op basis van nationale
wetgeving) , politieke controle (geen nu
, juridische sanctie bij niet naleven) MAAR wetswijziging niet verboden maar er zijn voorwaa
art. 23 Gw 1. beperking bij wet en in algemeen belang
2. redelijk en evenredig (mag geen kennelijk onrede
deze recht moeten worden opgenomen in gevolgen mag hebben voor de bevoking of bepaa
nationaal recht dus: art 24 bis GW ingevoerd en groepen van de bevolking
werd later na hernummering art 23 GW 3. ruime beoordelingsvrijheid
schrijft voor: recht op sociale zekerheidsrecht verenging/ daling van de sociale zekerheid op (lange term
MAAR bv. bijbetaling voor zorgpermie
geen subjectieve socialezekerheidsrechten voor uit de besprekingen van art 23 blijkt ondubbelzinnig/ wor
burgers op basis van dit artikel op sociale algemeen aanvaard door alle Hoven dat recht op sociale
zekerheidsrecht zekerheid houdt ook in dat men niet kan afbreken aan de
sociale zekerheid
WEL: wetgevers (zowel federaal als gew en gem GWH: we mogen achteruit gaan maar binnen bepaald gr
wetgevers) moeten zorgen dat recht op sociale
zekerheid wordt ingevoerd (is een open norm, Voorwaarden (cascade)
niet bepaald wat exact en op welke manier =
heel vrije bevoegdheidsvrijheid)
Art 23 GW: zegt uitdrukkelijk dat het de formele
wetgevers (parlementen) zijn die dit moeten
doen nochtans is legaliteitsbeginsel minder
streng dan in strafrecht
Het is niet uitgelsoten dat wetgever machtiging
geeft aan uitvoerende macht maar moeten
duidelijk zeggen wat en hoe (bv min en max
bedragen op voorhand aangeven) en dan
kunnen zij regels uitwerken
alleen kennelijke onredelijke maatregelen
legaliteitsbeginsel, maar machtiging toegelaten
Gelijkheid en niet-discriminatie Standstill
(niet-)vergelijkbaar (on)gelijk art. 23 GW
Grote discretionaire bevoegdheid aan WG 1. geen aanzienlijke achteruitgang tov laatste wetg
t.a.v. 1994 (invoering art 23 bis GW)
Hof zal enkel optreden in geval van maar dat zou raar zijn want als je terug zou gaan
kennelijke onredelijkheid 1994 zou je alle verbeteringen van doorheen de t
kwijt doen
art. 10-11, niet 23 GW
dus GWH: voor standstill kijken naar wetgeving di
Mogelijke vraag: Welke verplichtingen vooraf gaat aan wetgeving die nu bestreden word
legt art 23 GW op aan de WG? Uit artikel basis van een aanzienlijke achteruitgang
23 GW groeit geen verplichting tot gelijke
behandeling voort! Enkel obv art 10 & 11 MAAR wat met: stapsgewijze achteruitgang?
GW (133GW voor buitelanders) Maar als deze totstand komt tijdens 1 zelfde legis
, Met duidelijk plan om deze af te bouwen wordt de
Geheel beschouwd moet dit beschouwd worden a
art. 14 EVRM + art. 1 P bij EVRM geheel
2. (als toch aanzienlijke achteruitgang veroorzaakt)
gelijkheidsbeginsel is enkel van
Moet dit met redelijke verantwoording van algem
toepasing voor materie die valt onder
Belang
materieel toepassingsgebied van het EVRM
Als reden van alg belang er is moet deze maatre
Bv. recht op privé-leven MAAR niet op Kunnen bijdragen bij verwezenlijken bij realiseren
basis van sociale zekerheid want is niet Reden tot algemeen belang
gedekt door EVRM proportionaliteitstoest & motiveringstoets
3. ruime beoordelingsmarge
MAAR EVRM discriminatieverbod is niet 4. eventueel overheidsaansprakelijkheid
alleen van toepassing op materies die in in sociale en economisch materies (sociaal ove
EVRM worden geregeld maar ook de
materies die door aanvullend protocol
EVRM worden geregeld
EHRM: je put geen recht uit EVRM of het
aanvullend protocol op sociale zekerheid
Maar als WG recht op sociale zekerheid
creert moet dat zonder discriminatie en als
die dat toch doet kan EHRM toch oordelen
na het uitputten van alle nationale
rechtsmiddelen!!
Socialezekerheidswetgeving
Algemeen EU lidstaten
art. 23 Gw: bevoegde wetgever (niet enkel Lidstaten van EU weigeren de soevereniteit van
federaal maar ook gewestelijke of Sociale zekerheid af te staan aan de EU
gemeenschaps)
MAAR neemt niet weg dat deze lidstaten bij het maken
- delegatie aan Koning is toegelaten Recht de fundamentele beginselen alsook het unierech
maar moet goed omschreven en zo Steeds moeten respectren
veel mogelijk criteria meegeven
maarmee de koning rekening moet EU:
houde
ondersteunen
in sommige KB staat dat sociale Aanbeveling 8 nov. 2019
zekerheidsinstelling-/beheerscomité normen zelf optreden in bep. zaken
kan vastleggen die regels bevatten die
, nageleeft moeten worden (geen enkel GW
artikel laat dit toe) dus mocht hier iets
onrechtmatig instaan moeten we eerst de
rechtmatigheid betwisten als advocaat
omzendbrieven (waar minister uitleg geeft
over interpretatie van wetgeving) er zijn
bepaalde sancties maar is niet bindend
omzendbrieven wel toegelaten waar de
sociale zekerheids materies een
discretionaire bevoegdheid (opties
vergelijken als UM in tegenstelling tot
gebonden bevoegdheid =geen
beleidsruimte = gewoon ja of neen) heeft
+ BS (en als bekendgemaakt kan het
eventueel nog waarde aan gebonden
worden)
Inspraakprocedures België
In sociale zekerheidsaangelegendheden Gw: geen uitsluitsel
moet de regering als ze wetontwerpen
maakt het advies inwinnen van bepaalde Bijz. W. Hervorming Instellingen
wetorganen
- Sociale zekerheid = federaal
Verplicht maar niet-bindend advies - gewesten: werkbereidheid
- gemeenschappen: gezinsbijslagen
- soms verplicht op straf van nietigheid
NAR (nationale arbeidsraad)
/beheercomités, ABC (algemeen
beheerscomité voor zelfstandigen) ,
onderhandelingen/overleg in publieke sector
Socialezekerheidstechieken
