Personen- en familierecht
Situering van het personen en familierecht
Bekijk voorbeelden van in de actualiteit
Waar situeren we dit binnen het recht
Ontwikkeling in het personen- en familierecht
Als
maatschappij veranderts dan verandert persoon en familierecht mee
- Vroeger traditioneel ingezet op huwelijk tussen man en vrouw en
kinderen
- Vroeger kinderen geboren buiten huwelijk minder rechten dan
kinderen binnen huwelijk
-
In jaren 80 is dit veranderd: toen Paula Marx daarvoor is opgekomen.
- Ze was bewust ongehuwde moedere en ze kreeg dochter Alexandra
- Ze moest haar eigen dochter herkennen -> vond ze niet oke!
- Dus naar Europees hof voor rechten van mens ze riep artikel 8 op.
Zo heeft Europees hof belgië veroordeeld. België moest dus
afstammingsrecht aanpassen en dat gebeurde.
- Arrest paula marx heeft op vlak afstamming veel teweeg gebracht.
1
,Geschiedenis
- basiskern: huwelijk, man vrouw en kinderen –> huwelijk heilig!
- Scheiden mocht niet!
- Man hoofd van gezin (baas)
- 19de e en eertste helft 20ste e: huwelijk niet langer verplicht maar
defacto trouwde mensen wel nog want er was veel maatschappelijke
druk.
- Koppels niet getrouwd - >niet erkend en vaak slecht bekeken
- Nu wettelijke en feitelijke samenwoning => bestond toen niet!
- Kinderen buiten huwelijk geboren: onwettige kinderen
- Echtscheiding enkel mogelijk onder stricte voorwaarden
- Relaties tussen personen hetzelfde gesclacht: strafbaar tot bepaald
moment.
- Voor WOII: vrouwen handelingsonbekwaam vanaf moment dat ze in
huwelijk traden. Ze hadden dezekfde rechten als midnerjarige nu
- Na woII: maatschappij veranderd -> waarden en praktijken
veranderd wat dus invloed had op relatie en ouderschap.
- Dan op korte tijd vrij snel -> kinderen kregen dezelfde rechten,
mensen van hetzelfde geskacht konden trouwen, emancipatie van
vrouwen, …
Ontwikkelingen in personen- en familierecht: jaartallen
- 1932: vrouw kreeg beheer over goederen uit haar beroepsarbeid
- 1958: opheffing handelingsonbekwaamheid gehuwde vrouw
- 1958: afschaffing toestemming aan vrouw van man voor
beroepsactiviteit
- 1962: afschaffing machtiging ouders voor echtscheiding
- 1965: man en vrouw delen ouderlijke macht over kinderen – bij
meningsverschil beslist vader
- 1969: afschaffing regel: EOT pas mogelijk na 20 jaar huwelijk of als
de vrouw ouder was dan 45 jaar
- 1975: homoseksualiteit niet langer strafbaar
- 1976: man en vrouw volkomen gelijk
- 1972: afschaffing regel: bij EOT gaat helft van vermogen van
echtgenoten automatisch over op de kinderen
- 1987: overspel niet langer strafbaar
- 1987: gelijkstelling van kinderen geboren binnen en buiten het
huwelijk
- 1998: naast huwelijk is ook wettelijke samenwoning mogelijk
- 1995: gezamenlijke uitoefening ouderlijk gezag wordt de regel
- 2003: holebi-huwelijk mogelijk
- 2006: adoptie door holebi-koppels mogelijk
- 2014: meemoederschap
2
,Examen: geef 3 ontwikkeleingen en leg uit in kader persoon- en familierecht -> alle andere niet vanbuiten
kennen!!
In de toekomst
Ontwikkelingen ikv genderidentiteit
- Op dit moment kunnen mensen enkel kiezen voor man en vrouw
- Non-bonaire personen worden zo gediscrimineerd
- Geslacht af ID? of X toevoegen?
Juridische meerouderschap
- Op dit moment kan je 2 juridische ouders hebben: moeder, vader/
vader, vader
- Is het niet mogelijk kind 4 juridische ouders te geven? Vb.
homokoppel beslist om met beste vriendin kind op wereld te zetten.
Kind heeft maar 1 juridische moeder en 1 juridsche vader maar wat
met de andere man dan?
Donoranonimiteit
- Voor een kind moeilijk niet te weten waar hij/zij afkomstig van is
- Kind heeft recht op afstammingsinformatie
- Grondwettelijk hof bepaalt dat tot 30 juni tijd is nieuwe wet uit
werken
- Donoranonimiteit zal dus verdwijnen
Internationale adoptie
- Internationale adoptie -> stop
- Er word onderzocht of het nog kan in België
Draagmoederschap
- Momenteel niet verboden
- Maar niet geregeld -> zorgt voor veel problemen
- Bevalt ze van kind ? -> wordt automatische juridische moeder
- Wil ze het houden? Het kan
- Wil ze het afstaan? Dat moet juridisch geregeld worden
- Huidige regering wl het in wettelijk kader gieten
Examen: Je moet uitleggen wat was het in het verleden en wat is het in toekomst
Waar wordt het personen- en familierecht geregeld?
- Nationale wetgeving
Federaal (BW)
Gemeenschappen en gewesten
3
, GW
- Internationaal
EVRM: artikel 8 Europees verdrag voor rechten van mens
IVRK: internationaal verdrag voor rechten van kind
Internationale verdragen
EU?
- Rechtspraak: arresten hof of arresten Europees hof voor rechten
mens.
- Rechtsleer
Persoon en fmailierecht niet europess geregeld.
- Maatschappelijk en cultureel verschillend
Binnenlandse adoptie geregeld binnen decreet
- Grondwet belangrijk in personen- en familierecht: veel arresten
vooral in kader afstammming.
- Wie zorgt voor stroom arresten Delphine (nu prinses)
- Door haar veel nieuwe afstamminsgregels gekomen
- Op examen ga je
wetsartikel moeten
geven
Uw artikel moet
volledig zijn -> anders
geen punten bv. artikel
370/2 oud BW
- Bekijk oefeningen pwp
en leerpad dia 26
Verticale relatie: tussen ouders en kind
- Kan biologisch en via adoptie
- Een man kan een niet biologisch kind herkennen
Horizontale discriminatie
- Gekijkwaardige relatie tussen mensen, waarin niemand de baas is
over de andere.
Wat is een persoon?
- Natuurlijk persoon: mens van vlees en bloed
- Rechtspersonen: vb. venootschap
Staat burgerlijke stand
4
Situering van het personen en familierecht
Bekijk voorbeelden van in de actualiteit
Waar situeren we dit binnen het recht
Ontwikkeling in het personen- en familierecht
Als
maatschappij veranderts dan verandert persoon en familierecht mee
- Vroeger traditioneel ingezet op huwelijk tussen man en vrouw en
kinderen
- Vroeger kinderen geboren buiten huwelijk minder rechten dan
kinderen binnen huwelijk
-
In jaren 80 is dit veranderd: toen Paula Marx daarvoor is opgekomen.
- Ze was bewust ongehuwde moedere en ze kreeg dochter Alexandra
- Ze moest haar eigen dochter herkennen -> vond ze niet oke!
- Dus naar Europees hof voor rechten van mens ze riep artikel 8 op.
Zo heeft Europees hof belgië veroordeeld. België moest dus
afstammingsrecht aanpassen en dat gebeurde.
- Arrest paula marx heeft op vlak afstamming veel teweeg gebracht.
1
,Geschiedenis
- basiskern: huwelijk, man vrouw en kinderen –> huwelijk heilig!
- Scheiden mocht niet!
- Man hoofd van gezin (baas)
- 19de e en eertste helft 20ste e: huwelijk niet langer verplicht maar
defacto trouwde mensen wel nog want er was veel maatschappelijke
druk.
- Koppels niet getrouwd - >niet erkend en vaak slecht bekeken
- Nu wettelijke en feitelijke samenwoning => bestond toen niet!
- Kinderen buiten huwelijk geboren: onwettige kinderen
- Echtscheiding enkel mogelijk onder stricte voorwaarden
- Relaties tussen personen hetzelfde gesclacht: strafbaar tot bepaald
moment.
- Voor WOII: vrouwen handelingsonbekwaam vanaf moment dat ze in
huwelijk traden. Ze hadden dezekfde rechten als midnerjarige nu
- Na woII: maatschappij veranderd -> waarden en praktijken
veranderd wat dus invloed had op relatie en ouderschap.
- Dan op korte tijd vrij snel -> kinderen kregen dezelfde rechten,
mensen van hetzelfde geskacht konden trouwen, emancipatie van
vrouwen, …
Ontwikkelingen in personen- en familierecht: jaartallen
- 1932: vrouw kreeg beheer over goederen uit haar beroepsarbeid
- 1958: opheffing handelingsonbekwaamheid gehuwde vrouw
- 1958: afschaffing toestemming aan vrouw van man voor
beroepsactiviteit
- 1962: afschaffing machtiging ouders voor echtscheiding
- 1965: man en vrouw delen ouderlijke macht over kinderen – bij
meningsverschil beslist vader
- 1969: afschaffing regel: EOT pas mogelijk na 20 jaar huwelijk of als
de vrouw ouder was dan 45 jaar
- 1975: homoseksualiteit niet langer strafbaar
- 1976: man en vrouw volkomen gelijk
- 1972: afschaffing regel: bij EOT gaat helft van vermogen van
echtgenoten automatisch over op de kinderen
- 1987: overspel niet langer strafbaar
- 1987: gelijkstelling van kinderen geboren binnen en buiten het
huwelijk
- 1998: naast huwelijk is ook wettelijke samenwoning mogelijk
- 1995: gezamenlijke uitoefening ouderlijk gezag wordt de regel
- 2003: holebi-huwelijk mogelijk
- 2006: adoptie door holebi-koppels mogelijk
- 2014: meemoederschap
2
,Examen: geef 3 ontwikkeleingen en leg uit in kader persoon- en familierecht -> alle andere niet vanbuiten
kennen!!
In de toekomst
Ontwikkelingen ikv genderidentiteit
- Op dit moment kunnen mensen enkel kiezen voor man en vrouw
- Non-bonaire personen worden zo gediscrimineerd
- Geslacht af ID? of X toevoegen?
Juridische meerouderschap
- Op dit moment kan je 2 juridische ouders hebben: moeder, vader/
vader, vader
- Is het niet mogelijk kind 4 juridische ouders te geven? Vb.
homokoppel beslist om met beste vriendin kind op wereld te zetten.
Kind heeft maar 1 juridische moeder en 1 juridsche vader maar wat
met de andere man dan?
Donoranonimiteit
- Voor een kind moeilijk niet te weten waar hij/zij afkomstig van is
- Kind heeft recht op afstammingsinformatie
- Grondwettelijk hof bepaalt dat tot 30 juni tijd is nieuwe wet uit
werken
- Donoranonimiteit zal dus verdwijnen
Internationale adoptie
- Internationale adoptie -> stop
- Er word onderzocht of het nog kan in België
Draagmoederschap
- Momenteel niet verboden
- Maar niet geregeld -> zorgt voor veel problemen
- Bevalt ze van kind ? -> wordt automatische juridische moeder
- Wil ze het houden? Het kan
- Wil ze het afstaan? Dat moet juridisch geregeld worden
- Huidige regering wl het in wettelijk kader gieten
Examen: Je moet uitleggen wat was het in het verleden en wat is het in toekomst
Waar wordt het personen- en familierecht geregeld?
- Nationale wetgeving
Federaal (BW)
Gemeenschappen en gewesten
3
, GW
- Internationaal
EVRM: artikel 8 Europees verdrag voor rechten van mens
IVRK: internationaal verdrag voor rechten van kind
Internationale verdragen
EU?
- Rechtspraak: arresten hof of arresten Europees hof voor rechten
mens.
- Rechtsleer
Persoon en fmailierecht niet europess geregeld.
- Maatschappelijk en cultureel verschillend
Binnenlandse adoptie geregeld binnen decreet
- Grondwet belangrijk in personen- en familierecht: veel arresten
vooral in kader afstammming.
- Wie zorgt voor stroom arresten Delphine (nu prinses)
- Door haar veel nieuwe afstamminsgregels gekomen
- Op examen ga je
wetsartikel moeten
geven
Uw artikel moet
volledig zijn -> anders
geen punten bv. artikel
370/2 oud BW
- Bekijk oefeningen pwp
en leerpad dia 26
Verticale relatie: tussen ouders en kind
- Kan biologisch en via adoptie
- Een man kan een niet biologisch kind herkennen
Horizontale discriminatie
- Gekijkwaardige relatie tussen mensen, waarin niemand de baas is
over de andere.
Wat is een persoon?
- Natuurlijk persoon: mens van vlees en bloed
- Rechtspersonen: vb. venootschap
Staat burgerlijke stand
4