Diervoeding diergeneeskunde samenvatting

lOMoARcPSD|10938901




Diervoeding
INLEIDING
Diervoeding verandert mee met dieren. Voorbeeld:

 Sterk opgedreven groeicurve broilers
 Sterk opgedreven prestaties leghennen/ moederdieren
 Grote klemtoon op technische kengetallen varken(werpindex, worpgrootte, interval partus –
conceptie etc)

…en tegelijk verstrengend wettelijk kader:

 Toegelaten voeding
 Milieu (emissie en mineralen-efficiëntie)
 Antibiotica

Diervoeding verandert mee met de mens. Voorbeeld: kat / hond

 Natuurlijk dieet: prooien
 Commercieel dieet: aanzienlijke hoeveelheid granen en groenten
 BARF voeding = Biologically Appropriate raw food -> bones and raw food

WAT BEREIKT MEN MET VOEDING:

 Basisbehoeften van dier
o Onderhoud
 Basaal metabolisme
 Thermoregulatie
 Beweging
o Dracht
o Groei
o Lactatie
 Prestaties beïnvloeden
 Beinvloeden van het eindproduct
 Klinische diervoeding
o Ontwikkelen van een geschikte dieet voor dieren met voedselallergieën
o Opstellen van voerschema’s voor obese dieren
 Milieuaspect

Toekomst: schaalvergroting van productie zonder extra belasting van het milieu.

 Beter benutten van eiwitfractie in voeder ~stikstofexcretie
 Beter benutten van fosfor in het voer ~fosforexcretie
 Methaanuitstoot, ecologische voetafdruk van productie
 Oplossen van het “eiwitprobleem”

BEGRIPPEN EN DEFINITIES


 Voedsel/voeder:
o Materiaal dat, na opname door het dier, verteerd en benut kan worden
 Ingrediënten:
o Substantie die wordt gebruikt voor de bereiding van voeder/voedsel en die in het
eindproduct (eventueel gewijzigd) aanwezig is
 Nutriënt
o Bestanddeel van een ingrediënt of van het voedsel/ voeder




Downloaded by Agnieszka Bakalarz ()

, lOMoARcPSD|10938901




DE WEENDE ANALYSE

Meest praktische en courante kwantitatieve
evaluatie van voedsel/voeder/ingrediënten.

 Vocht: water, vluchtige zuren en basen
 Ruw-as: minerale elementen
 Ruw-eiwit: eiwitten, aminozuren, aminen,
nitraten, N-bevattende glucosiden, -
glucolipiden, B-vitaminen, nucleïnezuren.
 Ruw-vet: vetten, oliën, wassen, organische zuren, pigmenten, sterolen,
vitaminen ADEK
 Ruw-vezels cellulose, hemicellulose, lignine
 N-vrije extractstoffen of Overige koolhydraten: cellulose, hemicellulose, lignine,
suikers, fructanen, zetmeel, pectines, organische zuren, harsen, tannines,
pigmenten, vitamines

AANDACHTSPUNTEN VOOR ANALYSE : STAALNAME EN MONSTERVOORBEREIDING

 Is de staal representatief voor het volledige staal
 Tijdens het verkleinen/ malen van de staal kan er warmte vrijkomen
 H2O verdamping  geen correcte analyse
 Drogen van de monster: bepalen van vochtgehalte
 Standaard: 4u bij 103°C
 Probleem met suikerrijke grondstoffen? Suikers verhogen het kookpunt +
karamel vorming tijdens opwarming
 Overschatting van het vochtgehalte: vrije VZen ook zullen verdampen
 Verbranden/oxideren van gedroogd monster:
 Standaard: 4u bij 550°C
 “Organische fractie” = brandbaar
 “Anorganische fractie” RAS blijft over
 Waarom ruwe as?
 N-extractie Kjeldahl/Dumas: N x 6.25 = RE
 Aanname: gemiddeld 16% N in aminozuren
 Waarom ruweiwit? Ruwe schatting van eiwit
> analyse van stikstof X6.25 = ruw eiwit gehalte
 Etherextractie (Soxhlet): bepaling RV
 Resultaat afhankelijk van welk organisch solvent gebruikt
 BV. staal in een organische solvent plaatsen (bv petroleum)  alle vetten uit de
staal  petroleum-ether verdampen en ruwe vet blijft over
 Waarom ruwvet? Vet + wassen + vetoplosbare koolhydraten en vitaminen
 Het is een ruwe schatting van het geheel en geen 100% meting


Downloaded by Agnieszka Bakalarz ()

, lOMoARcPSD|10938901




DE KJELDAHL-ANALYSE

 Destructie
 Geconcentreerd H2SO4 bij 420°C – oxidatie
 O, H, C, S, N  H2O, CO2, SO2, NH3  (NH4)2SO4
 Kleur na afloop:
 Helder: geen C-deeltjes meer aanwezig
 Groen?: door koper in het stof
 Toevoeging NaOH – destillatie
 (NH4)2SO4 + 1 NaOH  Na2SO4 – 2 (NH4)OH
 Kleur: zwart Cu(OH)2  CuO
 NH3 opgevangen in een boorzuuroplossing4
 Titratie met 0.2N H2SO4

DUMAS-ANALYSE

Milieuvriendelijke versie van Kjeldahl-analyse

 Koken in een licht zure medium + filtratie
 Licht basis detergent + filtratie
 Ruwe celstof blijft over
 Oplosbaarheid in functie van pH
o Verlies van hemicellulose in zuur en
basisch pH
o Verlies van lignine in basisch pH
o Cellulose oplosbaar bij heel hoge pH
 Gebruikt bij eenmagigen

WEENDE-ANALYSE

Koken in zure + alkalische detergenten: oplosbare celinhoud (eiwit, vet, koolhydraten,
oplosbare vezels) spoelt weg, RC blijft over

OK (overige koolhydraten) = 100 – vocht – RE – RVET – RAS – RC

 Bevat suikers, zetmeel, oplosbare vezels, etc.

Weende-analyse uitgebreid met analyse op: suiker en zetmeel. Lichaamseigen
enzymen kunnen suikers en zetmeel hydrolyseren om glucose te maken  ATP

100% = vocht + RVET + RE + RC + OK + RAS  OK = DS – RVET – RE – RC – RAS

Onder – of overschattingen zijn onvermijdelijk

 Drogen: vervliegen van VVZ, alcohol  overschatting van vocht
 RE: bevat ook stokstofbronnen met beperkte voedingswaarde, bv NPN,
nucleïnezuren, aminen,…  overschatting van werkelijk eiwit
 RC: veel (oplosbare)“vezels” zitten niet in RC  onderschatting van werkelijke
vezelfractie
 OK: bevat naast suikers/zetmeel ook oplosbare vezels (vaak slecht verteerbaar)




Downloaded by Agnieszka Bakalarz ()

, lOMoARcPSD|10938901




NIRS analyse

 Licht sturen op voederstaal en kijken naar de golflengte.
 Voordeel: tijd en functioneel
 Nadeel: blijft een schatting
 Met moet een ijklijn opstellen voor verschillende types van stoffen

Voedermiddelen van dierlijke en plantaardige oorsprong

PLANT DIER
KHD Structureel (vezels) Klein beetje energieopslag
energieopslag
VETTEN Structureel (celwanden), Structureel (celwanden),
energieopslag energieopslag
EIWITTEN Structureel + functioneel Structureel (spieren) +
(enzymen etc) functioneel (enzymen etc)

Gehalte op droge stof basis = gehalte in product / aandeel DS (getal tussen 0 en 1)

Men relateert de aanwezigheid van een nutriënt tot de totale droge stuf

 De droge stof bevat alle nutriënten
 Het aantal kilo’s droge stof dat een dier eet is de belangrijkste prikkel voor
verzadiging

De Weende analyse geeft een snel inzicht in de chemische compositie van
enkelvoudige en samengestelde voeders. De chemische structuur zegt niet alles:
Chemische analyse is
 Fysische structuur richting aangevend Sterke
 Transitsnelheid verschillen mogelijk tussen
 Voederstrategie chemische analyse en
 Individuele variatie vertering, benutting per dier realiteit Het dier liegt nooit!




Downloaded by Agnieszka Bakalarz ()