Samenvatting forensische psychiatrie

FORENSISCHE
PSYCHIATRIE
SAMENVATTING

,INLEIDING

Wat is forensische psychiatrie?

Raakvlak tussen psychiatrie en recht
 Art. 71 SW
o “Er is geen misdrijf wanneer de beschuldigde of beklaagde op het
tijdstip van de feiten leed aan een geestesstoornis die zijn
oordeelsvermogen of de controle over zijn daden heeft
tenietgedaan, of wanneer hij gedwongen werd door een macht die
hij niet heeft kunnen weerstaan.”


Een stukje geschiedenis




 Cesare Lombroso
o Pionier in de ontwikkeling van criminologische theorieën
 Biologische basis, waarbij uiterlijke kenmerken een
belangrijke verklaring zijn voor het plegen van misdrijven
 Anti-feministische en racistische denkwijze
o Cf. frenologie, fysionomie,…
o Dochter Lombroso volgt dezelfde denkwijze




 Emil Kraepelin
o Uitvinder van de classificatiesystemen
 Cf. DSM’s


1

, o Anti-feministisch standpunt
 Geen voorstander van vrouwen




 FBI en profiling




 Psychiatrisch ziekenhuis in Broadmore, Londen
o Bestaat al lang



Therapeutic jurisprudence

Het therapeutische of anti-therapeutische effect van het
rechtssysteem
 Doel: zo weinig mogelijk schade toebrengen aan zichzelf en de ander
 Therapeutisch (= straffen werkt niet; men gaat alternatieve maatregelen
voorzien die preventief worden ingevoerd en daardoor recedivebeperkend
werken.)
 Anti-therapeutisch (= gevangenis maakt individuen niet beter, soms
erger.)




2

, Medisch vs juridisch
 = zorgverlening en justitie geïntegreerd en samenwerkend
 Andere cultuur
 Zwart/wit denken
o Vraag: is de behandeling geslaagd?
 Zorgverlening geeft hiervoor een veelzijdig antwoord
 Er is zelfs sprake van een oneindige behandeling
 Justitie wil de vraag beantwoorden met ja/nee
 Te kort door de bocht
 Asymmetrische relatie
o Recht maakt beslissingen, zorgverleners voeren uit
 Beroepsgeheim
o Anders geen vertrouwelijke band met patiënt


Medisch vs maatschappelijk
 Stigma
o Individuen worden anders bekeken door gepleegde feiten
 Leidt tot ongelijkheid
 Publieke opinie
o Media!
 Politieke schommelingen
 Bescherming van de maatschappij
o Risico-denken
 Er worden soms ook foute inschattingen gemaakt
 Leidt tot publieke schande
o Cf. publieke opinie
o Naast recidivebeperkend werken



Wat doet een forensisch psychiater?
 Expertises (specialistisch) en behandeling
o Staat los van elkaar
o Mag niet in elkaar verlengd worden of overvloeien




3