Samenvatting Sociaal werk - recht optie gezondheid

Recht voor de MA: optie gezondheid
THEMA 1: PSYCHISCHE KWETSBAARHEID

Kranten: 14% van de jongeren (meisjes) bewegen niet veel en 40% van de meisjes hebben
slaapproblemen  bij jongens is dit 3 kwart minder!

 Agentschap zorg & gezondheid
o Federale staat: gemeenschappen en gewesten  bevoegdheden
o Vlaamse overheid: beleidsdomeinen  en de overheid werkt met
agentschappen
 Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid (VVGG)
o Steunpunt Geestelijke gezondheid  kwaliteitsvol leven voor elk individu in
Vlaanderen
o Focust op praktijkondersteuning, … + correcte beeldvorming hierover!!
 SIMILES
o Steunpunt voor mensen die zorgen voor iemand die psychisch kwetsbaar is

Psychische kwetsbaarheid

 Maatregelen
o Preventieve maatregelen: hoe blijf je fit in je hoofd?  hoe voorkomen we
het ?
o Curatieve maatregelen: Therapie / behandelen
 Preventie
o Rode neuzendag, zelfmoordlijn, Overkopphuis
o Leerlingen begeleiden op school  pesten op school is een groot probleem 
er wordt veel gedaan rond pesten maar dit blijkt niet te helpen!
o Een heel belangrijk punt is: oprechte aandacht voor elkaar
 Vroegdetectie – signalen herkennen
 Behandeling
o Vrijwillig (mensen die zelf initiatief nemen om hulp te vragen en inzien dat
ze hulp nodig hebben)
o Gedwongen (dit gebeurd er wanneer mensen een gevaar vormen voor
zichzelf of de maatschappij in gedrang brengen)




1. Inleiding


Pagina 1 van 33

, Grote evolutie in behandeling in geestesziekte
o Tot 1850: geesteszieke = delinquent  geen interesse in geesteszieke
en kregen dezelfde behandeling als delinquenten
o 1850: invoering krankzinnigenwet  goedkeuring parlement
» 2 mogelijkheden:
- Opsluiting in krankzinnigengesticht Doel = ISOLEREN
GEESTEZIEKE
= COLLOCATIE = BESCHERMEN
MTSCHP
- Isolatie van geesteszieke in woning  verzorgd door
familieleden of andere mensen die hiervoor betaald werken 
veel misbruik van gemaakt

 beide maatregelen gericht op isolatie en ontneming van rechten  om maatschappij
te beschermen

o 1990: invoering Wet ter bescherming van de persoon van geesteszieke

» Artikel 5 EVRM: de gezondheidstoestand van een persoon kan een
uitzondering op het basisrecht van de bewegingsvrijheid
rechtvaardigen


2. Basisprincipe WPG
2.1 Toepassingsvoorwaarden
 Volgende voorwaarden moeten cumulatief (allemaal) vervuld zijn:


1) GEESTESZIEKTE
 Geen wettelijke definitie “geesteszieke”  Verslavingen zijn geen geesteszieken dus
zij kunnen niet gedwongen opgenomen worden in een psychiatrische instelling
omdat deze voorwaarden niet voldaan zijn  je kan wel opgenomen worden
wanneer je drinken (alcoholverslaving,..) kan linken aan depressie, schizofrenie, …
en dit is wel een psychische ziekte / geestesziekte
 Zowel minderjarigen als meerderjarigen  rechten en wetten en procedure
verschillen
o 2 soorten Minderjarigen
» Jeugdbescherming bijzondere jeugdzorg: VOS of MOF 
Jeugdrechtbank (rechter neemt maatregelen: kan opname zijn in
psychiatrie)
» Wet van 1990: gedwongen opnamen in de psychiatrie: sinds kort ook
jeugdrechtbank die ook erover beslist

Pagina 2 van 33

, Niet van toepassing op:
o Meerderjarige delinquente geestesziekten  Wet van 5 mei 2014 inzake
INTERNERING
o Minderjarige MOF geesteszieken: jeugdbescherming maatregelen




Pagina 3 van 33

, 2) GEVAAR
 = ernstig gevaar voor eigen gezondheid en veiligheid van de persoon OF de persoon
vormt een bedreiging voor het leven of de integriteit van een derde
o Eigen gezondheid: Suïcide / zelfmoord, Anorexia
o Voor anderen: geweld,..
o Integriteit: pedofiel, seksueel overschrijdend gedrag
3) CAUSAAL VERBAND GEESTESZIEK – GEVAAR
4) TOESTAND VEREIST OPNAME
5) GEEN ANDERE BEHANDELING MOGELIJK

 strenge toepassingsvoorwaarden die gesteld worden vooraleer iemand gedwongen
opgenomen wordt

2.2 Procedure
 Bevoegde rechtbank
o Meerderjarige geesteszieke: VREDEGERECHT
o Minderjarige geesteszieke: JEUGDKAMER FAMILIERECHTBANK

 Waarom een rechtbank? Omdat wij een rechtsttaat en daarom staat de vrijheid van de
burger centraal  er zijn een aantal waarborgen die belangrijk zijn bij vrijheidsberoving



 Twee soorten procedures
o Gewone procedure
o Spoedprocedure


2.3 Gewone procedure tot gedwongen opname
 Elke belanghebbende kan dit verzoek indienen  Wij als student kunnen een
verzoekschrift indienen voor een lector
 Eenzijdig verzoekschrift  1 partij die de opname vraagt (in alle gevallen:
niemand geeft toe dat het misschien wel het beste is)
o Gemotiveerd
o Gemotiveerd medisch attest, niet ouder dan 15 dagen  Objective medical
expertise
- Kan komen van eender welke arts, dus moet niet van een psychiater
- Niet van de behandelende huisarts  wel een andere
- Doel:
 Scheiding zorgverlening en evaluatie
 Onafhankelijk, neutraal, geen belangenvermenging


Pagina 4 van 33