Samenvatting Nederlands-A

SAMENVATTING NEDERLANDS-A
LES 1 + 2: INTRO


EEN BREDE BASISVORMING
Invloedfactoren: Beginsituatie, Sociaal-Economische Status (SES) en leerpotentieel
 bepalen de brede basisvorming

Componenten:

 Kennis
 Vaardigheden
 Persoonsontwikkeling

Kenmerk: taal wordt geïntegreerd in alle vakgebieden  Taal = motor van leren


TAALKRACHTIG ONDERWIJS
Drie pijlers:

 Taalkennis: taalgebruik en taalsysteem
 Talige vaardigheden: lezen, luisteren, schrijven, spreken, gesprekken voeren
 Attitudes: houding, emotie en motivatie

Samenhang: taal wordt gebruikt om te delen en om te leren

Vier functies van taal:

1. Communicatieve functie
o Taal gebruiken om informatie uit te wisselen en gedachten over te brengen
2. Expressieve functie
o Taal inzetten om gevoelens, meningen en persoonlijke ervaringen uit te
drukken
3. Conceptualiserende functie
o Taal gebruiken om kennis te ordenen, begrippen te begrijpen en verbanden
te leggen
4. Sociale functie
o Taal inzetten om relaties op te bouwen en sociale interacties mogelijk te
maken

VRAGEN BIJ VOORLEZEN IN DE KLAS
Voorkennis oprapen:

 Waarover kan het boek gaan
o Betekenis cover
o Cover voorspellen

Beginnen lezen:

 Prenten bespreken
 Vragen stellen

, o Wat kan dit betekenen?

LES 3: LEESMOTIVATIE – DE 7 PRINCIPES VAN TAALKRACHTIG ONDERWIJS

INZICHT IN LEESMOTIVATIE


2 SOORTEN MOTIVATIE

1. GECONTROLEERDE MOTIVATIE “MOETEN”
Kenmerk: lezen gebeurt omdat het moet, niet vanuit eigen wil

Vormen:

 Externe regulatie
o Lezen om straf te vermijden, beloning te krijgen of aan verwachtingen te
voldoen
o Bv: “Ik lees omdat het moet van mijn ouders.”
 Introjectie
o Lezen om schuld, schaamte of angst te vermijden, of om trots te voelen
o Bv: “Ik lees omdat ik me schuldig zou voelen als ik het niet doe.”

2. AUTONOME MOTIVATIE “WILLEN”
Kenmerk: lezen gebeurt vanuit eigen keuze en interesse

Vormen:

 Identificatie
o Lezen omdat het zinvol en waardevol is
o Bv: “Ik lees omdat ik lezen zinvol en waardevol vind.”
 Intrinsieke motivatie
o Lezen omdat het plezier, passie en interesse geeft
o Bv: “Ik lees omdat ik lezen echt boeiend vind.”

LITERAIRE GENRES

 Realistische verhalen: verhalen die zich afspelen in een herkenbare,
realistische wereld
 Historische verhalen: verhalen gesitueerd in een historische context
 Dierenverhalen: verhalen waarin dieren een centrale rol spelen
 Sprookjes: traditionele of moderne sprookjes met fantasie-elementen
 Fantasieverhalen: verhalen met andere wetten, wezens en veel inleving in de
hoofdpersonages
 Fantastische verhalen: verhalen waarin realiteit en een andere wereld naast
elkaar bestaan
 Sciencefiction: verhalen met een futuristische dimensie
 Avonturenverhalen: detectieve-, griezel- of actievolle verhalen, vaak met een
queeste
 Interculturele verhalen: verhalen die diversiteit in brede zin belichten
 Prentenboeken: boeken met veel illustraties, vaak voor jonge lezers
 Strips en graphic novels: verhalen in stripvorm of als beeldroman

, CRITERIA VOOR NON-FICTIE

Inhoud en lezer

 Het boek moet duidelijk maken waarover het gaat en voor welk publiek het
bedoeld is
 De informatie moet actueel zijn

Bronnen

 Betrouwbare, relevante bronnen worden gebruikt
 Feiten en meningen van de auteur moeten duidelijk onderscheiden zijn

Weergave van de inhoud

 Inhoud moet aantrekkelijk en begrijpelijk gepresenteerd worden voor de doelgroep
 Samenhang en logische opbouw zijn belangrijk

Taalgebruik

 Rijk taalgebruik met gepaste terminologie, aangepast aan de doelgroep
 Abstracte begrippen worden verduidelijkt met voorbeelden

Lay-out

 Ondersteunende lay-out met duidelijke illustraties en verhelderende tekstblokjes
 Overzichtelijke en consistente lettertypes.

Duidelijk mens- en maatschappijbeeld

 Genuanceerde, niet-clichématige en niet-stereotyperende benadering van
onderwerpen

Humor

 Humor helpt om moeilijke of delicate onderwerpen te relativeren, in tekst en/of
illustraties