Comprehensief Geriatrisch Assessment en de rol van VS en LAWer in het
interprofessionele team
Vergrijzing
Vergrijzing houdt in dat het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt, waardoor de gemiddelde
leeftijd van de bevolking toeneemt.
Gerontology ≠ geriatrics
Gerontology = the study of the normal ageing process
Geriatrics = “medical gerontology”
- Multimorbidity
- Polypharmacy
- Functional disabilities
- Beroep doen op zorgbeoefenaars
Het assessment wordt enkel afgenomen bij een afhankelijke persoon.
- In realiteit is de grote meerderheid van ouderen afhankelijk van anderen door het
verouderingsproces.
- Ouderen hebben vaker meerdere ziektes en behandelingen nodig, wat leidt tot multimorbiditeit.
- Veel ouderen lijden aan polyfarmacie, waarbij ze vijf of meer geneesmiddelen gebruiken; in
werkelijkheid nemen de meesten zelfs meer dan tien medicijnen.
- Er is sprake van functionele achteruitgang: ouderen worden trager en het wordt moeilijker om
meerdere taken tegelijkertijd uit te voeren.
- Deze processen zullen niet bij iedereen voorkomen op hetzelfde moment.
ADL en IADL beperkingen
Basisactiviteiten die iemand uitvoert. Het is een sensitieve PM. Iemand kan zeer frail zijn maar nog steeds
zeer onafhankelijk zijn in de ADL. Beperkingen hebben een enorme impact op uw sociaal leven, netwerk…
IADL = instrumentele activiteiten van het dagelijkse leven à koken, met geld omgaan, openbaar vervoer…
1
,Hospitalisatie
Hospitalisatiedagen per leeftijd - % ouderen
Iedereen dat in de zorg gaat, zal in contact komen met de kwetsbare oudere. We zien een toename.
We zien ook op andere diensten een toename van oudere patiënten, niet enkel op geriatrie.
Ouderen vaker geopereerd
• Verbeterde chirurgische en anesthesietechnieken
• Leeftijd alleen geen exclusiecriterium meer voor heelkundig ingrijpen
Men verwacht dat ouderen 40% van de ziekenhuispopulatie innemen.
Veroudering ziekenhuispopulatie
Meer dagoperaties à We zien een afname bij de algemene populatie van ziekenhuisopnames, maar bij de
75-plussers zien we een omgekeerde beweging.
Characteristics of ageing
Biologisch gezien zijn er processen waarop we geen controle hebben, zoals de achteruitgang van
bepaalde factoren, waaronder fertiliteit en neurologische functies.
2
,The aging phenotype… (EXAMEN)
Iedereen wordt ouder, dat verouderingsproces heeft op 4 belangrijke systemen een invloed:
- Body composition (daling spiermassa à verminderde mobiliteit)
- Minder spieren, meer vet
- Inzetten op behoud van spiermassa
- Verandering van energieproductie (rustmetabolisme)
- Verstoorde homeostase (behouden T°)
- Zorgt voor atypische verschijning van symptomen van het lichaam op een infectie
- Neurodegeneratie
- Bij diabetisch patiënten nog sneller
- Gevoel vermindert
Fraility
- Heel veel definities
- Er is geen parameter voor, geen makkelijke test om dit te testen
- Wordt bepaald door de geriatische syndromen waarmee iemand zich presenteerd
- Inzetten op deze geriatrische syndromen à valpreventie, mictietraining…
- Als preventie geen optie is, proberen te managen
Homeostase
= Het constant houden van het inwendig milieu door vele regelmechanismen
We gaan proberen al onze organismen in stand te houden van ons lichaam
• Op oudere leeftijd kunnen we de balans veel minder goed behouden
• Suikers verwerken gaat moeizaam, dus aanpassen door voeding, activiteiten,…
3
,Comprehensief geriatrisch assessment (CGA)
“a multidimensional interdisciplinary diagnostic process focused on determining a frail elderly
person’s medical, psychosocial and functional capability in order to develop a coordinated and
integrated plan for treatment and long-term follow-up”. (Rubenstein et al., 1999)
“One of the cornerstones of modern geriatric care”
(Rubenstein et al 1991; Ellis & Langhorn, 2005)
= a process !!! we gaan eerst bepalen bij wie we dit moeten initiëren, in tweede stap de evaluatie,
vervolgens een plan opstellen en dit blijven opvolgen en eventueel bijsturen.
Predifined populations: mensen met een heupfractuur na een val à niet meer screenen maar meteen
een evalueren en vervolgens individueel plan opstellen.
De geriatrische aanpak = comprehensief geriatrisch assessment
Cyclisch proces
CGA vs. standaardzorg (ouderen, chirurgie)
Meta-analyse op basis van 8 RCTs:
• 7 bij pat. met heupfractuur
• 1 electieve oncologische heelkunde*
Het uitvoeren van een CGA heeft een statistisch significant positief effect op majeure complicaties, delier
en ontslag naar hoger zorgniveau. De andere zaken zijn niet statistisch significant.
4
,Screening
Examples of screening tools
ISAR Flemish TRST VIP
(McCusker et al. 1999) (Mion et al. 2001; Braes et al. 2009) (Vandewoude et al. 2008)
Since the illness that brought Lives alone or no caregiver Lives alone
you to the hospital, have you available
needed more help than usual to
take care of yourself?
Before the illness that brought Difficulty with walking or fall in Needs help with bathing and
you to the hospital, did you need the last 6 months dressing
someone to help you on a
regular basis?
Hospitalized ≥1 nights during the Use of the emergency
past 6 months? department or has been
hospitalized within last 3 months
> 3 medications ≥ 5 different medications
Serious memory problems Cognitive impairment Does not use telephone or dials
a few well-known numbers.
Vision problems
Hoe goed doen de risico-analyse tools het in de Belgische ziekenhuizen
• ADL status measured with the 6 item Katz Scale
1 = independent; 2 = partly dependent; 3 = dependent
• Functional decline = an increase of one point or more from the premorbid score to the score 30
days post-discharge
Incidence of functional decline = 39.3% (n=279)
Predictive accuracy
In het rood zien we de cut off waarden, toegepast in de kliniek.
Sensitiviteit en predictiviteit zijn belangrijke PM
- Sensitiviteit
5
, Dit geeft aan hoe goed een test in staat is om mensen met een bepaalde aandoening correct te
identificeren. Een sensitiviteit van 100% betekent dat alle zieken correct als ziek worden
aangeduid (geen vals-negatieve resultaten).
- Specificiteit
Dit meet hoe goed een test gezonde mensen correct herkent. Een specificiteit van 100% betekent
dat alle gezonde personen correct als gezond worden aangeduid (geen vals-positieve resultaten).
- Positief predictieve waarde (PPV)
Dit is de kans dat iemand die positief test, daadwerkelijk de ziekte heeft. Het hangt af van de
sensitiviteit, specificiteit en de prevalentie van de ziekte in de populatie.
- NPV: De Negatieve Voorspellende Waarde is een statistische maat die gebruikt wordt in
diagnostische tests. Het geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat een persoon die een negatieve
testuitslag krijgt, daadwerkelijk de ziekte of aandoening niet heeft. (= meet betrouwbaarheid)
CONCLUSIE:
Systematic screening
1. detecteert de meerderheid van de patiënten met een hoog risico die baat zouden kunnen
hebben bij verdere beoordeling
2. vergroot het bewustzijn van de kenmerken van het geriatrisch risicoprofiel
MAAR
Positieve screening moet leiden tot een meer gedetailleerde geriatrische beoordeling om het
hoge aantal vals-positieven eruit te filteren.
Assessment
Medical assessment
Medication – Potentially Inappropriate Medication (PIMs)
“a structured, critical examination of a patient’s medicines with the objective of reaching an agreement
with the patient about treatment, optimising the impact of medicines, minimising the number of
medication-related problems and reducing waste”.
Blijven nadenken of het gestopt kan worden of niet à start – stop methode!! Zorgvuldig nazicht
6
,Functional assessment
Grootste risico/angst voor te vallen is een eerdere val.
Logo – audio
Cognitive assessment
- !!!
- Wordt veel aandacht aan gegeven
- In het assessment gaan we al de zaken screenen
MMSE
compleet andere aanpak
7
,Kernvragen:
1. Wat is de aard van de verandering in gedrag/cognitie?
2. Wanneer werd de verandering in gedrag/cognitie voor het eerst waargenomen?
3. Wat is het verloop van de verandering?
4. Is er een verandering in de prestaties van ADL's/IADL's?
5. Zijn er recente veranderingen in gezondheidstoestand, stemming, levenssituatie?
Social and environmental assessment
Goals and ACP assessment
Wat wil de patient zelf nog?
General screening versus geriatric syndrome
- Zelf binnen het assessment vinden we nog veel screening terug (bijvoorbeeld MMSE). We hebben
de algemene screening om het risicoprofiel na te gaan, en binnen het assessment hebben we
dan specifiekere screeningstoolen en verdere evaluatie.
The assessment in Comprehensive geriatric assessment (CGA)
8
,Definitions
Interprofessional collaborative practice
Whenmultiple health workers from different professional backgrounds work together with patients,
families, and communities to deliver the highest quality of care.
(WHO 2010)
Interprofessional teamwork
The levels of cooperation, coordination and collaboration characterizing the relationships between
professions in delivering patient-centered care.
(IPEC 2016)
Interprofessioneel ipv multidisciplinair.
Kenmerken van sterke interprofessionele teams
• Duidelijke doelen waar iedereen in het team naartoe werkt
• Heldere rollen en verantwoordelijkheden voor elk teamlid
• Duidelijke en open communicatie
• Effectieve besluitvorming op basis van gezamenlijke input
• Betrokkenheid van alle leden bij het werk van het team
• Effectief conflictbeheer
• Continue reflectie en verbetering
• Wederzijds respect en vertrouwen
• Participatief leiderschap
• Veilige ondersteunende teamcultuur
Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice
- Waarden en ethiek voor de interprofessionele praktijk
o Werk samen met mensen met andere beroepen om een klimaat van wederzijds respect
en gedeelde waarden te handhaven
- Rollen en verantwoordelijkheden voor collaboratieve praktijken
o Gebruik de kennis van de eigen rol en die van andere beroepen om de zorgbehoeften van
patiënten op de juiste manier te beoordelen en aan te pakken en om de gezondheid van
de bevolking te bevorderen en te bevorderen
- Interprofessionele communicatie
o Communiceer met patiënten, families, gemeenschappen en professionals op het gebied
van gezondheid en andere gebieden op een responsieve en verantwoordelijke manier die
9
, een teambenadering ondersteunt voor de bevordering en het behoud van de gezondheid
en de preventie en behandeling van ziekten.
- Teamwork en teamgebaseerde zorg
o Pas relatieopbouwende waarden en de principes van teamdynamiek toe om effectief te
presteren in verschillende teamrollen om patiënt-/populatiegerichte zorg- en
volksgezondheidsprogramma's en -beleid te plannen, te leveren en te evalueren die
veilig, tijdig, efficiënt, effectief en rechtvaardig zijn.
Minimale rol van de VS geriatrie
• Multidimensionele evaluatie
• Opstellen, coördinatie en opvolging van een interprofessioneel zorgplan
• Herevaluatie en aanpassen van het zorgplan in overleg met het team en de oudere
• Aanwezigheid op teammeetings
• Coaching van verpleegkundigen, paramedici (en ASOs)
• Educatie
• Opstellen, implementeren en updaten van geriatrische zorgprotocollen / zorgmodellen
• Ethische vraagstukken bespreekbaar maken
• Leiderschapsrol opnemen zowel binnen als buiten de beroepsgroep
• Implementatieonderzoek
Rol van de logopedist
• Differentiatie normaal verouderingsproces en pathologie op vlak van
• gehoor
• spraak/taal/stem
• cognitie
• slikken
• Research-to-practice wat betreft interventie/behandeling/begeleiding
• Opleiding, disseminatie, netwerking wat betreft geriatrische communicatieproblemen en
slikstoornissen
Geriatrie = teamwork
10
interprofessionele team
Vergrijzing
Vergrijzing houdt in dat het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt, waardoor de gemiddelde
leeftijd van de bevolking toeneemt.
Gerontology ≠ geriatrics
Gerontology = the study of the normal ageing process
Geriatrics = “medical gerontology”
- Multimorbidity
- Polypharmacy
- Functional disabilities
- Beroep doen op zorgbeoefenaars
Het assessment wordt enkel afgenomen bij een afhankelijke persoon.
- In realiteit is de grote meerderheid van ouderen afhankelijk van anderen door het
verouderingsproces.
- Ouderen hebben vaker meerdere ziektes en behandelingen nodig, wat leidt tot multimorbiditeit.
- Veel ouderen lijden aan polyfarmacie, waarbij ze vijf of meer geneesmiddelen gebruiken; in
werkelijkheid nemen de meesten zelfs meer dan tien medicijnen.
- Er is sprake van functionele achteruitgang: ouderen worden trager en het wordt moeilijker om
meerdere taken tegelijkertijd uit te voeren.
- Deze processen zullen niet bij iedereen voorkomen op hetzelfde moment.
ADL en IADL beperkingen
Basisactiviteiten die iemand uitvoert. Het is een sensitieve PM. Iemand kan zeer frail zijn maar nog steeds
zeer onafhankelijk zijn in de ADL. Beperkingen hebben een enorme impact op uw sociaal leven, netwerk…
IADL = instrumentele activiteiten van het dagelijkse leven à koken, met geld omgaan, openbaar vervoer…
1
,Hospitalisatie
Hospitalisatiedagen per leeftijd - % ouderen
Iedereen dat in de zorg gaat, zal in contact komen met de kwetsbare oudere. We zien een toename.
We zien ook op andere diensten een toename van oudere patiënten, niet enkel op geriatrie.
Ouderen vaker geopereerd
• Verbeterde chirurgische en anesthesietechnieken
• Leeftijd alleen geen exclusiecriterium meer voor heelkundig ingrijpen
Men verwacht dat ouderen 40% van de ziekenhuispopulatie innemen.
Veroudering ziekenhuispopulatie
Meer dagoperaties à We zien een afname bij de algemene populatie van ziekenhuisopnames, maar bij de
75-plussers zien we een omgekeerde beweging.
Characteristics of ageing
Biologisch gezien zijn er processen waarop we geen controle hebben, zoals de achteruitgang van
bepaalde factoren, waaronder fertiliteit en neurologische functies.
2
,The aging phenotype… (EXAMEN)
Iedereen wordt ouder, dat verouderingsproces heeft op 4 belangrijke systemen een invloed:
- Body composition (daling spiermassa à verminderde mobiliteit)
- Minder spieren, meer vet
- Inzetten op behoud van spiermassa
- Verandering van energieproductie (rustmetabolisme)
- Verstoorde homeostase (behouden T°)
- Zorgt voor atypische verschijning van symptomen van het lichaam op een infectie
- Neurodegeneratie
- Bij diabetisch patiënten nog sneller
- Gevoel vermindert
Fraility
- Heel veel definities
- Er is geen parameter voor, geen makkelijke test om dit te testen
- Wordt bepaald door de geriatische syndromen waarmee iemand zich presenteerd
- Inzetten op deze geriatrische syndromen à valpreventie, mictietraining…
- Als preventie geen optie is, proberen te managen
Homeostase
= Het constant houden van het inwendig milieu door vele regelmechanismen
We gaan proberen al onze organismen in stand te houden van ons lichaam
• Op oudere leeftijd kunnen we de balans veel minder goed behouden
• Suikers verwerken gaat moeizaam, dus aanpassen door voeding, activiteiten,…
3
,Comprehensief geriatrisch assessment (CGA)
“a multidimensional interdisciplinary diagnostic process focused on determining a frail elderly
person’s medical, psychosocial and functional capability in order to develop a coordinated and
integrated plan for treatment and long-term follow-up”. (Rubenstein et al., 1999)
“One of the cornerstones of modern geriatric care”
(Rubenstein et al 1991; Ellis & Langhorn, 2005)
= a process !!! we gaan eerst bepalen bij wie we dit moeten initiëren, in tweede stap de evaluatie,
vervolgens een plan opstellen en dit blijven opvolgen en eventueel bijsturen.
Predifined populations: mensen met een heupfractuur na een val à niet meer screenen maar meteen
een evalueren en vervolgens individueel plan opstellen.
De geriatrische aanpak = comprehensief geriatrisch assessment
Cyclisch proces
CGA vs. standaardzorg (ouderen, chirurgie)
Meta-analyse op basis van 8 RCTs:
• 7 bij pat. met heupfractuur
• 1 electieve oncologische heelkunde*
Het uitvoeren van een CGA heeft een statistisch significant positief effect op majeure complicaties, delier
en ontslag naar hoger zorgniveau. De andere zaken zijn niet statistisch significant.
4
,Screening
Examples of screening tools
ISAR Flemish TRST VIP
(McCusker et al. 1999) (Mion et al. 2001; Braes et al. 2009) (Vandewoude et al. 2008)
Since the illness that brought Lives alone or no caregiver Lives alone
you to the hospital, have you available
needed more help than usual to
take care of yourself?
Before the illness that brought Difficulty with walking or fall in Needs help with bathing and
you to the hospital, did you need the last 6 months dressing
someone to help you on a
regular basis?
Hospitalized ≥1 nights during the Use of the emergency
past 6 months? department or has been
hospitalized within last 3 months
> 3 medications ≥ 5 different medications
Serious memory problems Cognitive impairment Does not use telephone or dials
a few well-known numbers.
Vision problems
Hoe goed doen de risico-analyse tools het in de Belgische ziekenhuizen
• ADL status measured with the 6 item Katz Scale
1 = independent; 2 = partly dependent; 3 = dependent
• Functional decline = an increase of one point or more from the premorbid score to the score 30
days post-discharge
Incidence of functional decline = 39.3% (n=279)
Predictive accuracy
In het rood zien we de cut off waarden, toegepast in de kliniek.
Sensitiviteit en predictiviteit zijn belangrijke PM
- Sensitiviteit
5
, Dit geeft aan hoe goed een test in staat is om mensen met een bepaalde aandoening correct te
identificeren. Een sensitiviteit van 100% betekent dat alle zieken correct als ziek worden
aangeduid (geen vals-negatieve resultaten).
- Specificiteit
Dit meet hoe goed een test gezonde mensen correct herkent. Een specificiteit van 100% betekent
dat alle gezonde personen correct als gezond worden aangeduid (geen vals-positieve resultaten).
- Positief predictieve waarde (PPV)
Dit is de kans dat iemand die positief test, daadwerkelijk de ziekte heeft. Het hangt af van de
sensitiviteit, specificiteit en de prevalentie van de ziekte in de populatie.
- NPV: De Negatieve Voorspellende Waarde is een statistische maat die gebruikt wordt in
diagnostische tests. Het geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat een persoon die een negatieve
testuitslag krijgt, daadwerkelijk de ziekte of aandoening niet heeft. (= meet betrouwbaarheid)
CONCLUSIE:
Systematic screening
1. detecteert de meerderheid van de patiënten met een hoog risico die baat zouden kunnen
hebben bij verdere beoordeling
2. vergroot het bewustzijn van de kenmerken van het geriatrisch risicoprofiel
MAAR
Positieve screening moet leiden tot een meer gedetailleerde geriatrische beoordeling om het
hoge aantal vals-positieven eruit te filteren.
Assessment
Medical assessment
Medication – Potentially Inappropriate Medication (PIMs)
“a structured, critical examination of a patient’s medicines with the objective of reaching an agreement
with the patient about treatment, optimising the impact of medicines, minimising the number of
medication-related problems and reducing waste”.
Blijven nadenken of het gestopt kan worden of niet à start – stop methode!! Zorgvuldig nazicht
6
,Functional assessment
Grootste risico/angst voor te vallen is een eerdere val.
Logo – audio
Cognitive assessment
- !!!
- Wordt veel aandacht aan gegeven
- In het assessment gaan we al de zaken screenen
MMSE
compleet andere aanpak
7
,Kernvragen:
1. Wat is de aard van de verandering in gedrag/cognitie?
2. Wanneer werd de verandering in gedrag/cognitie voor het eerst waargenomen?
3. Wat is het verloop van de verandering?
4. Is er een verandering in de prestaties van ADL's/IADL's?
5. Zijn er recente veranderingen in gezondheidstoestand, stemming, levenssituatie?
Social and environmental assessment
Goals and ACP assessment
Wat wil de patient zelf nog?
General screening versus geriatric syndrome
- Zelf binnen het assessment vinden we nog veel screening terug (bijvoorbeeld MMSE). We hebben
de algemene screening om het risicoprofiel na te gaan, en binnen het assessment hebben we
dan specifiekere screeningstoolen en verdere evaluatie.
The assessment in Comprehensive geriatric assessment (CGA)
8
,Definitions
Interprofessional collaborative practice
Whenmultiple health workers from different professional backgrounds work together with patients,
families, and communities to deliver the highest quality of care.
(WHO 2010)
Interprofessional teamwork
The levels of cooperation, coordination and collaboration characterizing the relationships between
professions in delivering patient-centered care.
(IPEC 2016)
Interprofessioneel ipv multidisciplinair.
Kenmerken van sterke interprofessionele teams
• Duidelijke doelen waar iedereen in het team naartoe werkt
• Heldere rollen en verantwoordelijkheden voor elk teamlid
• Duidelijke en open communicatie
• Effectieve besluitvorming op basis van gezamenlijke input
• Betrokkenheid van alle leden bij het werk van het team
• Effectief conflictbeheer
• Continue reflectie en verbetering
• Wederzijds respect en vertrouwen
• Participatief leiderschap
• Veilige ondersteunende teamcultuur
Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice
- Waarden en ethiek voor de interprofessionele praktijk
o Werk samen met mensen met andere beroepen om een klimaat van wederzijds respect
en gedeelde waarden te handhaven
- Rollen en verantwoordelijkheden voor collaboratieve praktijken
o Gebruik de kennis van de eigen rol en die van andere beroepen om de zorgbehoeften van
patiënten op de juiste manier te beoordelen en aan te pakken en om de gezondheid van
de bevolking te bevorderen en te bevorderen
- Interprofessionele communicatie
o Communiceer met patiënten, families, gemeenschappen en professionals op het gebied
van gezondheid en andere gebieden op een responsieve en verantwoordelijke manier die
9
, een teambenadering ondersteunt voor de bevordering en het behoud van de gezondheid
en de preventie en behandeling van ziekten.
- Teamwork en teamgebaseerde zorg
o Pas relatieopbouwende waarden en de principes van teamdynamiek toe om effectief te
presteren in verschillende teamrollen om patiënt-/populatiegerichte zorg- en
volksgezondheidsprogramma's en -beleid te plannen, te leveren en te evalueren die
veilig, tijdig, efficiënt, effectief en rechtvaardig zijn.
Minimale rol van de VS geriatrie
• Multidimensionele evaluatie
• Opstellen, coördinatie en opvolging van een interprofessioneel zorgplan
• Herevaluatie en aanpassen van het zorgplan in overleg met het team en de oudere
• Aanwezigheid op teammeetings
• Coaching van verpleegkundigen, paramedici (en ASOs)
• Educatie
• Opstellen, implementeren en updaten van geriatrische zorgprotocollen / zorgmodellen
• Ethische vraagstukken bespreekbaar maken
• Leiderschapsrol opnemen zowel binnen als buiten de beroepsgroep
• Implementatieonderzoek
Rol van de logopedist
• Differentiatie normaal verouderingsproces en pathologie op vlak van
• gehoor
• spraak/taal/stem
• cognitie
• slikken
• Research-to-practice wat betreft interventie/behandeling/begeleiding
• Opleiding, disseminatie, netwerking wat betreft geriatrische communicatieproblemen en
slikstoornissen
Geriatrie = teamwork
10
