Samenvatting - functional organisation of the cell

HS 2: functional organisation of
the cell
Fysiologie = studie die de homeostatische mechanismen waardoor een organisme kan
blijven bestaan ondanks de steeds veranderende druk die wordt opgelegd door een vijandige
omgeving.
Celmembraan = deel van de cel dat zorgt voor communicatie tussen intra- & extracellulair
milieu d.m.v. signalen.

Structuur van het biologische membraan




Kenmerk - Dun (6-10 nm)
en  Niet zichtbaar met LM, wel met EM
- Dubbele fosfolipidenlaag
Functies - Stevigheid aan de cel geven
- Fysisiche barrière
 Inwendige cel beschermt + samenstelling van het
inwendige milieu in evenwicht houdt
- Selectieve passage van stofjes binnen en naar buiten langs
membraaneiwitten
- Herkennings- of communicatietaken: signalen uit mirco-
omgeving oppikken via signaal receptoren
Opbouw Celmembraan bestaat grotendeels uit vetten (fosfolipiden &
cholesterol)
- Membraan lipiden
 Glycero-fosfolipiden (obv glycerol)
 Spingo-lipiden (bevat sphingosine)
 Sterolen (ringstructuren)
- Eiwitten
 Transmembranair
 Perifeer
- Suikers
 Glyco-proteïnen complexen
 Glyco-lipiden complexen

“fluid mosaic model”  eiwitten drijven rond in membraan

,  Membraanlipiden
Soorten - Glycero-fosfolipiden
 Fosfatidylcholine (PtdChol)(90%)
 Buitenblad v/h celmembraan
 Fosfatidylserine (PtdSer)
 Als PS in buitenste blad verschijnt  apoptose =
‘eat me’
 Fosfatidylinositol (PtdIn)
 Van belang bij ‘signaal transductie’
 Fosfatidylethanolamine (PtdEtn)
 Cardiolipine (CL)
 Cholesterol
 Reguleert mee de fluïditeit
- Sphingomyeline (belangrijk bij endocytose processen)
- Phosphatidylserine
- Sterolen
- Cholesterol
- Phosphatidylcholine
- Galactocerebroside
Kenmerk - Basisbouwsteen van elk celmembraan
en - +/- 40% van de massa
- Amphiphatisch = hydrofiele en hydrofobe eigenschappen
 Hydrofiele kop: lossen op in water (polaire groepen
bevatten)
 Hydrofobe staart: lossen niet op in water (apolair of
ongeladen)
- ‘conflictsituatie’ zorg voor spontane vorming van een
bolvormige bilayer of dubbele laag =
membraanlipiden dubbellaag
 Bolvormige structuur in waterig milieu
- Erg selectieve barrière
 Inwendige van de cel beschermt
 Samenstelling constant houdt
- Zelf-herstellend
- Rigiditeit vs fluïditeit
Vloeibare structuur met structuur met extreme
temperatuursgevoeligheid: gel-sol state (stijfheid)
Transitie temperatuur (Tm) hangt af van de opbouw
 Kort & unsaturated  lage Tm
 Lang & saturated  hoge Tm
Gel-state = vaste staat
Sol-state = vloeibare vorm
 Samenstelling van koolstofstaarten
 Korte staarten interageren minder met elkaar 
meer fluïditeit
 Lengte van vetzuurketens:
 Lange ketens zorgt voor sterke interactie en dus
dense packing  vast