Samenvatting - Maritiem transport

Samenvatting van 1.1 Wereldzeehandel en wereldvloot & 1.3.1 Historiek
1.1 Wereldzeehandel en wereldvloot
 De wereldzeehandel is onlosmakelijk verbonden met de wereldvloot.
 Veel schepen varen tegenwoordig onder buitenlandse vlaggen (vaak
goedkope vlaggen zoals Panama en Liberia).
 Dit "uitvlaggen" is een opvallend kenmerk in OESO-landen en zorgt voor
een vertekend beeld van de nationale scheepsregistratie.
1.3.1 Historiek
 Oudheid en middeleeuwen:
o Maritieme activiteiten waren grotendeels beperkt tot de
Middellandse Zee.
o Uitzonderingen: reizen van Feniciërs en Vikingen.

 Ontdekkingsreizen (15e - 16e eeuw):
o Vanaf 1415 begonnen de Portugezen met het verkennen van de
Afrikaanse kust.
o Kaap Bojador (1433): belangrijke grens die door de Portugezen
werd overschreden.
o Hendrik de Zeevaarder:

 Richtte een zeevaartschool op en financierde expedities.
 Initiator van Portugese ontdekkingsreizen, hoewel hij zelf
nooit zeilde.
o Belangrijke ontdekkingsreizigers:

 Bartholomeo Diaz: bereikte Kaap de Goede Hoop (1488).
 Vasco da Gama: bereikte India (1498).
 Pedro Cabral: ontdekte Brazilië (1500).
 Ferdinand Magellaan: eerste zeilreis rond de wereld (1517).
 Christoffel Columbus: ontdekte Amerika (1492) voor
Spanje.
 19e eeuw:
o Eerste regelmatige lijnvaart: "The American Black Ball Line" (1818).

o Overheersing door de Britse vloot met stoomschepen (1844).

 20e eeuw:
o Snelle evolutie in scheepsbouw: staal vervangt ijzer (1880).

o Groeiende tonnage vanaf 1900, ondanks onderbrekingen (bijv. WO
II).

, o Specialisatie in scheepvaart begon rond 1950.

o Spectaculaire toename in scheepsgrootte en gebruik van goedkope
vlaggen (1960-1974).
Kernbegrippen:
1. Overcapaciteit in de maritieme sector:
o Meer scheepscapaciteit dan vraag naar vracht, wat leidt tot dalende
winsten.
2. Registratie van zeeschepen:
o Het proces waarbij een schip wordt geregistreerd onder een vlag,
vaak niet van het land van eigendom.
3. Uitvlaggen:
o Schepen registreren onder een buitenlandse vlag om kosten te
drukken, vaak in landen met soepelere regels.
1.2 Wereldzeehandel en relevante wereldwijde organisaties
1.2.1 World Trade Organization (WTO)
 Functie: De WTO stelt regels voor wereldhandel en streeft naar een
soepel, voorspelbaar en vrij verkeer van goederen en diensten tussen
landen.
 Geschiedenis:
o Ontstaan uit de GATT-akkoorden (na WO II).

o Formeel opgericht in 1995.

 Belang: 164 lidstaten vertegenwoordigen 98% van de wereldhandel.
 Doelstellingen: Voortdurende afbouw van handelsbelemmeringen en
liberalisering van handel.


1.2.2 United Nations (UN)
 Oprichting: Gevestigd in 1945 na WO II als opvolger van de Volkenbond.
 Leden: Begon met 51 lidstaten, nu 193. Uitzonderingen: Vaticaanstad en
Palestina.
 Doelen:
o Bevorderen van wereldvrede (o.a. VN-Blauwhelmen).

o Handhaven van mensenrechten (bijv. via UNICEF).

o Economische en sociale vooruitgang (via UNDP).



Organisatiestructuur van de VN

,Vergelijkbaar met een regeringsstructuur, inclusief verschillende organen:
1. Algemene Vergadering (General Assembly):
o Alle lidstaten zijn vertegenwoordigd.

o Besluiten zijn niet bindend, maar hebben morele kracht.

2. Veiligheidsraad:
o Bestaat uit 5 permanente leden (VS, VK, Frankrijk, China, Rusland)
met vetorecht.
o 10 niet-permanente leden worden voor 2 jaar verkozen.

o Taken: vredesmissies en conflictoplossing (VN-Blauwhelmen).

3. Internationaal Gerechtshof (Den Haag):
o Behandelt conflicten tussen landen.

4. Economische en Sociale Raad:
o Bevordert samenwerking op economisch en sociaal vlak.

5. Secretariaat:
o Ondersteunt andere organen met informatie en advies.

6. Trustschapsraad:
o Oorspronkelijk opgericht om koloniën te beheren, nu gericht op
gezamenlijke wereldgebieden (zoals Antarctica).


Speciale VN-organisaties
 IMO (International Maritime Organization): Richt zich op veiligheid,
milieu en regelgeving in de internationale scheepvaart.
 ILO (International Labour Organization): Streeft naar betere
arbeidsvoorwaarden, minimumlonen en verbod op kinderarbeid en
sweatshops.
1.2.2.1 United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD)
Doel en Geschiedenis:
 Opgericht in 1964 als intergouvernementele organisatie.
 Richt zich op het bevorderen van de belangen van ontwikkelingslanden in
de wereldhandel.
 Doelstellingen omvatten:
o Maximaliseren van handels-, investerings- en ontwikkelingskansen.

o Ondersteunen van integratie in de wereldeconomie op een
rechtvaardige basis.

, Belangrijke Bijdragen:
 Algemeen Preferentiestelsel (GSP):
o Biedt preferentiële handelsvoorwaarden aan ontwikkelingslanden.

 Review of Maritime Transport (RMT):
o Jaarlijkse publicatie sinds 1968.

o Analyseert structurele en cyclische veranderingen in wereldhandel,
havens, en schepen.
o Bevat uitgebreide statistieken over vlootleeftijd, tonnage,
vrachttarieven, enz.


1.2.2.2 International Maritime Organization (IMO)
Doel en Functie:
 Gespecialiseerde VN-organisatie die wereldwijde standaarden stelt voor
veiligheid, beveiliging en milieuprestaties in de scheepvaart.
 80% van de wereldhandel verloopt via maritiem transport, wat de rol van
IMO cruciaal maakt.
 Visie:
o Een eerlijk en efficiënt wettelijk kader creëren.

o Een "level playing field" bieden voor scheepvaartbedrijven zonder
concessies op veiligheid en milieu.
Structuur:
 Bestaat uit:
o Algemene Vergadering.

o Raad.

o Vijf technische commissies:

 Maritieme Veiligheidscommissie (MSC).
 Mariene Milieubeschermingscommissie (MEPC).
 Juridische Commissie.
 Technische Samenwerkingscommissie.
 Facilitatiecommissie.


1.2.2.3 IMO’s Maritime Safety Committee (MSC)
Rol: