TABLE OF CONTENTS
Hoofdstuk 0: Introductie en management begrippen: context ................................................... 7
Management key concepts ................................................................................................................7
Organizational performance...............................................................................................................7
Levels of management .......................................................................................................................8
Managementfuncties .........................................................................................................................8
Vier functies van management ...........................................................................................................8
Aandeelhouders -stakeholders: inherent conflict? ..............................................................................8
Trends in de management ..................................................................................................................9
Maar voor dat we kunnen manegen, hebben we een strategie nodig ................................................... 10
Drie fasen van het planningsproces .................................................................................................. 10
Voorbeeld planning bij general electric (GE) ...................................................................................... 11
Planning niveaus – wat plannen ze? .................................................................................................. 11
Kenmerken van plannen .................................................................................................................. 11
Managers zijn tevreden met hun besluitvorming: waarom informatie onvolledig is ............................. 12
Hoofdstuk 1: Het begrip ‘strategy’ .......................................................................................... 13
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 13
Gemeenschappelijke doelen binnen succesvolle strategieen............................................................ 13
Definities van strategie .................................................................................................................... 13
Evolutie van strategische manegement: dominante thema’s ............................................................. 14
Bronnen van hogere winstgevendheid............................................................................................... 14
Beschrijving strategie ...................................................................................................................... 15
Welke rollen heeft een strategie? ..................................................................................................... 15
Winst en ‘hoger’ doel (‘purpose’) ...................................................................................................... 15
Mission statements ......................................................................................................................... 15
Corporate Social Responsibility (CSR) .............................................................................................. 16
Pyramid of global corporate social responsibility and performance ................................................... 16
Niveaus van verantwoordelijkheid .................................................................................................... 17
Vraag is niet langer ‘of’ maar ‘hoe’ MVo/csr toe te passen ................................................................. 17
IBM studie over CSR (bij +100 US bedrijven) ....................................................................................... 17
Het basiskader: strategie als schakel tussen de onderneming en haar omgeving ................................ 18
Strategie: in wiens belang? Key steps in stakeholder analyse ............................................................ 18
Stakeholder power/interest grid and managerial responses .............................................................. 19
Hoofdstuk 2: Industrie-analyse .............................................................................................. 20
1
, Winstgevendheid van ‘industries’ in de VS, 2000-2010 ....................................................................... 20
Hoe beïnvloeden deze verschillen de winstgevendheid van een “industry”? ...................................... 20
Analyse van het omgevingsklimaat ................................................................................................... 20
PEST analyse ................................................................................................................................... 20
Porter’s ‘Five Forces of Competition’ Framework for analyzing the competitive market ...................... 21
Structurele determinanten van concurrentiekracht binnen een markt ............................................... 22
Marktanalyse................................................................................................................................... 22
The five forces of competition framework ......................................................................................... 22
Uitdagingen ......................................................................................................................................................... 22
De sector (industry) en markt definiëren ........................................................................................... 22
Dealing met ontbrekende factoren ................................................................................................... 23
Het juiste analyseniveau kiezen ....................................................................................................... 23
De markt voor mobiele telefoons segmenteren ................................................................................. 23
Omgaan met onzekerheid en snelle structurele veranderingen .......................................................... 23
Is ‘externe omgeving’ van groot belang?............................................................................................ 24
Hoofdstuk 3: Resources & capaciteiten .................................................................................. 25
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 25
Lesstructuur .................................................................................................................................... 25
De analyse van de capaciteiten en middelen: de interface tussen de strategie en de onderneming ..... 25
De beweegreden voor een “Resource-based approach” .................................................................... 26
De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ......................................................... 26
Middelen waarderen ........................................................................................................................ 27
Grote bedrijven met de hoogste waarderingsratio's, april 2014 .......................................................... 27
The world’s most valuable brands, 2013 ........................................................................................... 27
Een functionele classificatie van organisatorische capaciteiten ........................................................ 28
De waardeketen van porer ............................................................................................................... 28
Hierarchy of organizational capabilities ............................................................................................ 28
Het waarderen van het strategisch belang van middelen en capaciteiten ........................................... 29
Toe-eigenbaarheid (approbiality?) .................................................................................................... 29
componenten van de consumersurplus ............................................................................................ 29
Gecreëerde waarde en economische winst....................................................................................... 29
Gecreëerde waarde en concurrentievoordeel ................................................................................... 29
Het uitvoeren van een analyse van middelen en capaciteiten: een praktische gids ............................. 30
Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ................................................................................... 30
Het gebruik van analyse van middelen en capaciteiten om strategie te formuleren............................. 30
Samenvatting: een schema voor de analyse van middelen en capaciteiten ........................................ 31
2
,Hoofdstuk 4: Competitive advantage ...................................................................................... 33
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 33
Hoe een competitief voordeel definieren .......................................................................................... 33
Vragen................................................................................................................................................................. 34
COMPETITIEF VOORDEEL AFKOMSTIG UIT INNOVATIE: ‘NEW GAME STRATEGIES’............................... 34
Vragen................................................................................................................................................................. 34
Competitief voordeel instandhouden dankzij ‘isolating mechanisms’ ................................................ 35
Vragen................................................................................................................................................................. 35
Competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze ............................................................ 35
Vragen................................................................................................................................................................. 36
De generieke strategieen van Porter ................................................................................................. 36
Kenmerken van ‘cost leadership’ en differentiatiestrategieen ........................................................... 36
Vragen................................................................................................................................................................. 37
Bronnen van kostenvoordeel ............................................................................................................ 37
Waardeketen: analyse van kostenvoordeel ....................................................................................... 38
Analyse om kosten te besparen via de waardeketen: Signapore airlines ............................................. 38
Het gebruik van de waardeketen om differentiatiepotentieel van de ‘supply’ zijde te identificeren ...... 39
Vragen................................................................................................................................................................. 39
Stuck in the middle? de drie generieke strategieen van porter ........................................................... 40
Vragen................................................................................................................................................................. 41
Case ............................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 5: Business strategies: Industry evolution and strategic change .............................. 43
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 43
De levenscyclus van een industrie .................................................................................................... 43
Vragen................................................................................................................................................................. 44
Product- en procesinnovatie doorheen de tijd ................................................................................... 44
Vragen................................................................................................................................................................. 44
Innovatie en verniewing in de levenssyclus van een industrie: US retailing ......................................... 44
De structuur en mededediging binnen een industrie doorheen haar levenscylcus .............................. 45
Waarom is het zo moeilijk om organisaties te veranderen (p 167) ....................................................... 46
Hoe moet men reageren op technologische verandering?.................................................................. 46
Instrumenten om strategische verandering te creeren ...................................................................... 46
Scenario analyse: voornaamste factoren bij het opmaken en gebruiken van scenario’s ...................... 46
vragen ................................................................................................................................................................. 46
Dynamic capabilities ....................................................................................................................... 47
‘Shaping the future’ ......................................................................................................................... 47
Nieuwe ‘capabilities’ ontwikkelen .................................................................................................... 47
Gefaseerde ontwikkeling bij hyundai motor ...................................................................................... 48
Hoofdstuk 6: Technology-based industries and management of innovation.............................. 49
3
, Leerdoelen ...................................................................................................................................... 49
Lesstructuur .................................................................................................................................... 49
De ontwikkeling van technologie: van kenniscreatie tot verspreiding ................................................. 49
Het ‘capteren’ van economische waarde: Wie plukt de vruchten van innovatie?................................. 50
Vragen................................................................................................................................................................. 50
Complementaire hulpbronnen voor succesvolle commercialisatie ................................................... 50
Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren ......................................................................... 50
Innovatie timen: zelf innoveren of volgen? ........................................................................................ 51
Factoren die het relatieve succes van innovators en volgers bepalen ................................................. 51
Concurrentie om de ‘industriestandaard’ te controleren ................................................................... 51
Ondernemingen die de factore de industriestandaard controleren .................................................... 52
De ‘standaardenoorlog’ ................................................................................................................... 52
Risicobeheer in hoog-technologische industrieën ............................................................................. 52
Vragen................................................................................................................................................................. 53
Hoe kan creativiteit gestimuleerd worden: organisaties die ‘uitbaten’ vs. innoveren........................... 53
vragen ................................................................................................................................................................. 53
Hoofdstuk 7: Corporate strategy ............................................................................................ 54
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 54
Structuur van dit onderdeel .............................................................................................................. 54
De grenzen van de onderneming ....................................................................................................... 54
Vragen............................................................................................................................................. 54
Belangrijkste concepten om de optimale ‘grenzen’ van een onderneming te kunnen bepalen ............. 54
De ‘grenzen’ van de onderneming: specialisatie vs. integratie ........................................................... 55
Motieven voor diversificatie ............................................................................................................. 55
Wanneer creeert diversificatie waarde? - Porter’s ‘three essential tests’ ........................................... 55
Vragen................................................................................................................................................................. 56
Verticale integratie: voordelen ......................................................................................................... 56
Verticale integratie: kosten .............................................................................................................. 56
De verticale keten voor metalen blikjes ............................................................................................ 56
Verticale integratie versus outsourcing: Belangrijke overwegingen .................................................... 56
Verschillende types van verticale relaties (ga na of er fouten zijn geslopen in de figuur) ...................... 57
Het managen van de portfolio aan activiteiten: De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix ................. 58
Het managen van de portfolio aan activiteiten: BCG Growth-Share Matrix .......................................... 58
Vragen................................................................................................................................................................. 59
Het managen van de portfolio aan activiteiten: Ashridge Portfolio Matrix ........................................... 60
Hoofdsstuk 8: Global strategies & MNEs (Multinational corporation)........................................ 61
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 61
4
Hoofdstuk 0: Introductie en management begrippen: context ................................................... 7
Management key concepts ................................................................................................................7
Organizational performance...............................................................................................................7
Levels of management .......................................................................................................................8
Managementfuncties .........................................................................................................................8
Vier functies van management ...........................................................................................................8
Aandeelhouders -stakeholders: inherent conflict? ..............................................................................8
Trends in de management ..................................................................................................................9
Maar voor dat we kunnen manegen, hebben we een strategie nodig ................................................... 10
Drie fasen van het planningsproces .................................................................................................. 10
Voorbeeld planning bij general electric (GE) ...................................................................................... 11
Planning niveaus – wat plannen ze? .................................................................................................. 11
Kenmerken van plannen .................................................................................................................. 11
Managers zijn tevreden met hun besluitvorming: waarom informatie onvolledig is ............................. 12
Hoofdstuk 1: Het begrip ‘strategy’ .......................................................................................... 13
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 13
Gemeenschappelijke doelen binnen succesvolle strategieen............................................................ 13
Definities van strategie .................................................................................................................... 13
Evolutie van strategische manegement: dominante thema’s ............................................................. 14
Bronnen van hogere winstgevendheid............................................................................................... 14
Beschrijving strategie ...................................................................................................................... 15
Welke rollen heeft een strategie? ..................................................................................................... 15
Winst en ‘hoger’ doel (‘purpose’) ...................................................................................................... 15
Mission statements ......................................................................................................................... 15
Corporate Social Responsibility (CSR) .............................................................................................. 16
Pyramid of global corporate social responsibility and performance ................................................... 16
Niveaus van verantwoordelijkheid .................................................................................................... 17
Vraag is niet langer ‘of’ maar ‘hoe’ MVo/csr toe te passen ................................................................. 17
IBM studie over CSR (bij +100 US bedrijven) ....................................................................................... 17
Het basiskader: strategie als schakel tussen de onderneming en haar omgeving ................................ 18
Strategie: in wiens belang? Key steps in stakeholder analyse ............................................................ 18
Stakeholder power/interest grid and managerial responses .............................................................. 19
Hoofdstuk 2: Industrie-analyse .............................................................................................. 20
1
, Winstgevendheid van ‘industries’ in de VS, 2000-2010 ....................................................................... 20
Hoe beïnvloeden deze verschillen de winstgevendheid van een “industry”? ...................................... 20
Analyse van het omgevingsklimaat ................................................................................................... 20
PEST analyse ................................................................................................................................... 20
Porter’s ‘Five Forces of Competition’ Framework for analyzing the competitive market ...................... 21
Structurele determinanten van concurrentiekracht binnen een markt ............................................... 22
Marktanalyse................................................................................................................................... 22
The five forces of competition framework ......................................................................................... 22
Uitdagingen ......................................................................................................................................................... 22
De sector (industry) en markt definiëren ........................................................................................... 22
Dealing met ontbrekende factoren ................................................................................................... 23
Het juiste analyseniveau kiezen ....................................................................................................... 23
De markt voor mobiele telefoons segmenteren ................................................................................. 23
Omgaan met onzekerheid en snelle structurele veranderingen .......................................................... 23
Is ‘externe omgeving’ van groot belang?............................................................................................ 24
Hoofdstuk 3: Resources & capaciteiten .................................................................................. 25
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 25
Lesstructuur .................................................................................................................................... 25
De analyse van de capaciteiten en middelen: de interface tussen de strategie en de onderneming ..... 25
De beweegreden voor een “Resource-based approach” .................................................................... 26
De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ......................................................... 26
Middelen waarderen ........................................................................................................................ 27
Grote bedrijven met de hoogste waarderingsratio's, april 2014 .......................................................... 27
The world’s most valuable brands, 2013 ........................................................................................... 27
Een functionele classificatie van organisatorische capaciteiten ........................................................ 28
De waardeketen van porer ............................................................................................................... 28
Hierarchy of organizational capabilities ............................................................................................ 28
Het waarderen van het strategisch belang van middelen en capaciteiten ........................................... 29
Toe-eigenbaarheid (approbiality?) .................................................................................................... 29
componenten van de consumersurplus ............................................................................................ 29
Gecreëerde waarde en economische winst....................................................................................... 29
Gecreëerde waarde en concurrentievoordeel ................................................................................... 29
Het uitvoeren van een analyse van middelen en capaciteiten: een praktische gids ............................. 30
Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ................................................................................... 30
Het gebruik van analyse van middelen en capaciteiten om strategie te formuleren............................. 30
Samenvatting: een schema voor de analyse van middelen en capaciteiten ........................................ 31
2
,Hoofdstuk 4: Competitive advantage ...................................................................................... 33
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 33
Hoe een competitief voordeel definieren .......................................................................................... 33
Vragen................................................................................................................................................................. 34
COMPETITIEF VOORDEEL AFKOMSTIG UIT INNOVATIE: ‘NEW GAME STRATEGIES’............................... 34
Vragen................................................................................................................................................................. 34
Competitief voordeel instandhouden dankzij ‘isolating mechanisms’ ................................................ 35
Vragen................................................................................................................................................................. 35
Competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze ............................................................ 35
Vragen................................................................................................................................................................. 36
De generieke strategieen van Porter ................................................................................................. 36
Kenmerken van ‘cost leadership’ en differentiatiestrategieen ........................................................... 36
Vragen................................................................................................................................................................. 37
Bronnen van kostenvoordeel ............................................................................................................ 37
Waardeketen: analyse van kostenvoordeel ....................................................................................... 38
Analyse om kosten te besparen via de waardeketen: Signapore airlines ............................................. 38
Het gebruik van de waardeketen om differentiatiepotentieel van de ‘supply’ zijde te identificeren ...... 39
Vragen................................................................................................................................................................. 39
Stuck in the middle? de drie generieke strategieen van porter ........................................................... 40
Vragen................................................................................................................................................................. 41
Case ............................................................................................................................................... 41
Hoofdstuk 5: Business strategies: Industry evolution and strategic change .............................. 43
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 43
De levenscyclus van een industrie .................................................................................................... 43
Vragen................................................................................................................................................................. 44
Product- en procesinnovatie doorheen de tijd ................................................................................... 44
Vragen................................................................................................................................................................. 44
Innovatie en verniewing in de levenssyclus van een industrie: US retailing ......................................... 44
De structuur en mededediging binnen een industrie doorheen haar levenscylcus .............................. 45
Waarom is het zo moeilijk om organisaties te veranderen (p 167) ....................................................... 46
Hoe moet men reageren op technologische verandering?.................................................................. 46
Instrumenten om strategische verandering te creeren ...................................................................... 46
Scenario analyse: voornaamste factoren bij het opmaken en gebruiken van scenario’s ...................... 46
vragen ................................................................................................................................................................. 46
Dynamic capabilities ....................................................................................................................... 47
‘Shaping the future’ ......................................................................................................................... 47
Nieuwe ‘capabilities’ ontwikkelen .................................................................................................... 47
Gefaseerde ontwikkeling bij hyundai motor ...................................................................................... 48
Hoofdstuk 6: Technology-based industries and management of innovation.............................. 49
3
, Leerdoelen ...................................................................................................................................... 49
Lesstructuur .................................................................................................................................... 49
De ontwikkeling van technologie: van kenniscreatie tot verspreiding ................................................. 49
Het ‘capteren’ van economische waarde: Wie plukt de vruchten van innovatie?................................. 50
Vragen................................................................................................................................................................. 50
Complementaire hulpbronnen voor succesvolle commercialisatie ................................................... 50
Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren ......................................................................... 50
Innovatie timen: zelf innoveren of volgen? ........................................................................................ 51
Factoren die het relatieve succes van innovators en volgers bepalen ................................................. 51
Concurrentie om de ‘industriestandaard’ te controleren ................................................................... 51
Ondernemingen die de factore de industriestandaard controleren .................................................... 52
De ‘standaardenoorlog’ ................................................................................................................... 52
Risicobeheer in hoog-technologische industrieën ............................................................................. 52
Vragen................................................................................................................................................................. 53
Hoe kan creativiteit gestimuleerd worden: organisaties die ‘uitbaten’ vs. innoveren........................... 53
vragen ................................................................................................................................................................. 53
Hoofdstuk 7: Corporate strategy ............................................................................................ 54
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 54
Structuur van dit onderdeel .............................................................................................................. 54
De grenzen van de onderneming ....................................................................................................... 54
Vragen............................................................................................................................................. 54
Belangrijkste concepten om de optimale ‘grenzen’ van een onderneming te kunnen bepalen ............. 54
De ‘grenzen’ van de onderneming: specialisatie vs. integratie ........................................................... 55
Motieven voor diversificatie ............................................................................................................. 55
Wanneer creeert diversificatie waarde? - Porter’s ‘three essential tests’ ........................................... 55
Vragen................................................................................................................................................................. 56
Verticale integratie: voordelen ......................................................................................................... 56
Verticale integratie: kosten .............................................................................................................. 56
De verticale keten voor metalen blikjes ............................................................................................ 56
Verticale integratie versus outsourcing: Belangrijke overwegingen .................................................... 56
Verschillende types van verticale relaties (ga na of er fouten zijn geslopen in de figuur) ...................... 57
Het managen van de portfolio aan activiteiten: De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix ................. 58
Het managen van de portfolio aan activiteiten: BCG Growth-Share Matrix .......................................... 58
Vragen................................................................................................................................................................. 59
Het managen van de portfolio aan activiteiten: Ashridge Portfolio Matrix ........................................... 60
Hoofdsstuk 8: Global strategies & MNEs (Multinational corporation)........................................ 61
Leerdoelen ...................................................................................................................................... 61
4
