Aardrijkskunde klimaatvraagstukken
Hoofdstuk 2: Klimaatverandering is niets nieuws §1: Woestijnaarde
Deelvragen
1. Wat is het verband tussen de platentektoniek en de woestijnaarde uit het Perm?
2. Waarom heeft Nederland de aardgasvoorraden en het zout te danken aan de
woestijnaarde?
Perm
Perm geologische periode die grofweg duurde van 300 miljoen jaar tot 250 miljoen jaar
geleden. Vanaf het Perm: gelukt ligging continenten reconstrueren.
Veranderingen klimaat geologisch verleden door continentenverschuiving en gepaarde
zeespiegelbewegingen.
Alfred Wegener
Volgens Alfred Wegener alle continenten in verleden aan elkaar vastgezeten Pangea.
Noorden Pangea = Laurazië & zuiden Pangea = Gondwana.
Door uiteenvallen Pangea zijn huidige continenten gevormd. Wegener kon geen
mechanisme achter drift van continenten vinden.
Mid-oceanische ruggen
Mid-oceanische rug gebergterug in het midden van de oceanen. Ontdekkingen:
1. Gesteente oceaanbodem jonger dan gesteente continenten. gesteente
2. Hoe verder weg onderzeese gebergteketens, hoe ouder gesteente. vernieuwt
Seafloor spreading: midden in gebergten breuk waaruit magma naar boven komt nieuw
gesteente nieuw gesteente wordt door nieuwer gesteente dat opwelt horizontaal naar
beide zijden verplaatst.
Aardplaten
Aardkorst bestaat uit allemaal delen die bij mid-oceanische ruggen uit elkaar drijven.
Platen botsen en platen duiken onder elkaar: als oceanische plaat aangroeit bij mid-
oceanische rug, breekt ergens anders plaat af om plaats te maken voor nieuwe aardkost.
Beweging platen wordt aangedreven door inwendige warmte aarde: heetste binnenkant
stijgt op bij oppervlakte aangekomen inmiddels afgekoeld zakt weer naar beneden
convectiestromen ontstaan.
Mid-oceanische ruggen: door convectiestromen aardplaten omhoog gedrukt en
scheuren tussenliggende gebied opgevuld met stollend magma mid-oceanische
russen ontstaan.
Supercontinent
Oude gebergten: zien waar platen Pangea tegen elkaar aan gebotst zijn. Supercontinent had
continentaal klimaat land ver van zee.
Veel water opgeslagen in ijskap Gondwana: zeespiegel relatief laag meer gesteenten
blootgesteld aan erosie / verwering afbraakmateriaal flora en fauna, meer voedingsstoffen
en uitbereiding door sterke plantengroei veel fotosynthese laag CO2 gehalte leidde tot
vermindering broeikaseffect (afkoeling) ijskappen meer groeien + zeespiegel verder dalen.
- Redhouse earth: zandlagen samengedrukt tot zandsteen, kenmerkende rode kleur
door ijzerdeeltjes.
Hoofdstuk 2: Klimaatverandering is niets nieuws §1: Woestijnaarde
Deelvragen
1. Wat is het verband tussen de platentektoniek en de woestijnaarde uit het Perm?
2. Waarom heeft Nederland de aardgasvoorraden en het zout te danken aan de
woestijnaarde?
Perm
Perm geologische periode die grofweg duurde van 300 miljoen jaar tot 250 miljoen jaar
geleden. Vanaf het Perm: gelukt ligging continenten reconstrueren.
Veranderingen klimaat geologisch verleden door continentenverschuiving en gepaarde
zeespiegelbewegingen.
Alfred Wegener
Volgens Alfred Wegener alle continenten in verleden aan elkaar vastgezeten Pangea.
Noorden Pangea = Laurazië & zuiden Pangea = Gondwana.
Door uiteenvallen Pangea zijn huidige continenten gevormd. Wegener kon geen
mechanisme achter drift van continenten vinden.
Mid-oceanische ruggen
Mid-oceanische rug gebergterug in het midden van de oceanen. Ontdekkingen:
1. Gesteente oceaanbodem jonger dan gesteente continenten. gesteente
2. Hoe verder weg onderzeese gebergteketens, hoe ouder gesteente. vernieuwt
Seafloor spreading: midden in gebergten breuk waaruit magma naar boven komt nieuw
gesteente nieuw gesteente wordt door nieuwer gesteente dat opwelt horizontaal naar
beide zijden verplaatst.
Aardplaten
Aardkorst bestaat uit allemaal delen die bij mid-oceanische ruggen uit elkaar drijven.
Platen botsen en platen duiken onder elkaar: als oceanische plaat aangroeit bij mid-
oceanische rug, breekt ergens anders plaat af om plaats te maken voor nieuwe aardkost.
Beweging platen wordt aangedreven door inwendige warmte aarde: heetste binnenkant
stijgt op bij oppervlakte aangekomen inmiddels afgekoeld zakt weer naar beneden
convectiestromen ontstaan.
Mid-oceanische ruggen: door convectiestromen aardplaten omhoog gedrukt en
scheuren tussenliggende gebied opgevuld met stollend magma mid-oceanische
russen ontstaan.
Supercontinent
Oude gebergten: zien waar platen Pangea tegen elkaar aan gebotst zijn. Supercontinent had
continentaal klimaat land ver van zee.
Veel water opgeslagen in ijskap Gondwana: zeespiegel relatief laag meer gesteenten
blootgesteld aan erosie / verwering afbraakmateriaal flora en fauna, meer voedingsstoffen
en uitbereiding door sterke plantengroei veel fotosynthese laag CO2 gehalte leidde tot
vermindering broeikaseffect (afkoeling) ijskappen meer groeien + zeespiegel verder dalen.
- Redhouse earth: zandlagen samengedrukt tot zandsteen, kenmerkende rode kleur
door ijzerdeeltjes.
