Samenvatting Verkennen van de basisschool van Janne Theuninck (lager onderwijs)

VERKENNEN VAN DE
BASISSCHOOL
Theorie examen 1




2024-2025
Stella Verstraete

,Deel 1: Het onderwijs in Vlaanderen

1. Vlaanderen als regionale overheid
België ging van een unitaire staat naar een federale staat (door staatshervormingen)
 gewesten en gemeenschappen kregen steeds meer bevoegdheden

De federale overheid:
- zorgt voor materies van algemeen belang en oefent controle uit
(Bv: financiën, leger, justitie, sociale zekerheid,…)

Vlaanderen - regionale overheid - heeft bevoegdheden waarover zij autonoom mag beslissen
(gewest en gemeenschapsbevoegdheden)
 Vlaams Gewest: strekt zich uit over de vijf Vlaamse provincies
(Bv: waterbeleid en leefmilieu)

 Vlaamse Gemeenschap: alle inwoners van Vlaanderen en Vlaamse inwoners van het tweetalige
Brusselse Hoofdstedelijk gewest
(Bv: cultuur en onderwijs)
=> Autonoom op vlak van onderwijs maar er zijn regels van de federale overheid (leerplicht)


2. Het beleidsdomein Onderwijs en Vorming (Vlaamse
onderwijsraad)
= het departement Onderwijs en Vorming dat het Vlaamse onderwijsbeleid uitstippelt, en 4
agentschappen voeren dit beleid uit:

- Agentschap voor Hoger onderwijs, Volwassenonderwijs en Studietoelagen
- Agentschap voor infrastructuur in het Onderwijs
- Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming
- Agentschap voor Onderwijsdiensten
- Onderwijsinspectie

 Vlaamse minister stuurt en volgt het beleidsdomein op (Zuhal Demir)


3. Leerplicht
= van 5 tot 18 jaar (bepaald door de federale overheid voor heel België)
 het begint vanaf 1 september van het kalenderjaar dat het kind jaar wordt

Een kind is leerplichtig maar heeft geen schoolplicht: het kind kan ook thuisonderwijs volgen
(kan je doen via de examencommissie)


4. Vrijheid van onderwijs
= een grondwettelijk recht in België (Artikel 24 in de Belgische grondwet)
 vrijheid voor elke natuurlijke persoon of rechtspersoon om onderwijs te organiseren (instelling)
 vrijheid van schoolkeuze voor leerlingen en ouders

1

, => hierdoor ontstonden de onderwijsnetten in Vlaanderen
De inrichtende macht of schoolbestuur = een sleutelbegrip voor de organisatie van het Vlaamse
onderwijs
 verantwoordelijk voor 1 of meerdere scholen
 neemt de vorm aan van een overheid, een natuurlijk persoon of rechtspersonen
 vrije autonomie (kiezen hun methoden (Bv: geloofsovertuiging))

Een school mag niemand weigeren op grond van huidskleur, afkomst, herkomst, religie of geslacht
=> wel als de populatie vol is


5. Structuur van het onderwijs
5.1. Officieel en vrij onderwijs
Officieel onderwijs = de scholen die zijn opgericht door of in opdracht van de overheid.
 Scholen zijn neutraal
 Moeten keuze aanbieden: katholiek, orthodox, protestants, anglicaans, joods, islam en zedenleer

Vrij onderwijs = scholen die niet door de overheid zijn ingericht


5.2. Onderwijsnetten en onderwijskoepels
In het officieel onderwijs zijn er 2 onderwijsnetten:
1. Het GO! Onderwijs van de Vlaamse gemeenschap
Onderwijskoepel: Raad GO!

2. Het officieel gesubsidieerd onderwijs (OGO)
 omvat het gemeentelijk onderwijs & provinciaal onderwijs

Twee onderwijskoepels in dit net:
- OnderwijsVereniging van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap (OVSG)
- Provinciaal Onderwijs Vlaanderen (POV)

In het vrij onderwijs is er 1 onderwijsnet:
1. Het vrij gesubsidieerd onderwijs (VGO)
 ingericht door privé persoon of organisatie

Onderwijskoepel: Katholiek Onderwijs Vlaanderen (KathOndVla)




Confessioneel onderwijs = onderwijs vanuit een bepaalde godsdienst of geloofsovertuiging

2