Garantie de satisfaction à 100% Disponible immédiatement après paiement En ligne et en PDF Tu n'es attaché à rien 4,6 TrustPilot
logo-home
Resume

Samenvatting Veiligheid, terrorisme en mensenrechten (VTM)_25-26

Vendu
19
Pages
89
Publié le
17-11-2025
Écrit en
2025/2026

Dit is een volledige samenvatting van het vak VTM gegeven aan de VUB door prof. Sofie Royer van het schooljaar 2025/2026. Het bevat de info van de slides, mijn eigen notities en ook de gastcolleges. Je mag me ook altijd een berichtje sturen via Messenger als je wat kosten wil besparen (€16 is dan prima).

Montrer plus Lire moins











Oups ! Impossible de charger votre document. Réessayez ou contactez le support.

Infos sur le Document

Publié le
17 novembre 2025
Fichier mis à jour le
17 décembre 2025
Nombre de pages
89
Écrit en
2025/2026
Type
Resume

Sujets

Aperçu du contenu

Samenvatting VTM
Je mag wetgeving meenemen naar het examen, als die niet geannoteerd (geen verwijzingen
naar andere rechtspraak, markeren en onderlijnen mag) is & moet aan elkaar geniet zijn!
--> kruisverwijzingen mogen ook (bv. ‘zie art. 5 EVRM’, maar niet ‘in tegenstelling tot art. 5’)


Inhoudsopgave

LES 1: INLEIDING ............................................................................................................................................. 6

1. Inleiding................................................................................................................................................. 6
1.1 Veiligheid .............................................................................................................................................. 6
1.2 U-curve van T.R. Gurr ........................................................................................................................... 6
1.3 Vroege middeleeuwen en eerder.......................................................................................................... 7
1.4 Modernisering ...................................................................................................................................... 7
1.5 Mensenrechten op veiligheid?.............................................................................................................. 8
1.5.1 Con'nu spanningsveld .................................................................................................................... 8
1.6 Terrorisme ............................................................................................................................................ 8
1.6.1 Enkele cijfers .................................................................................................................................... 9
1.7 Terugblik ............................................................................................................................................... 9
1.8 Vooruitblik ............................................................................................................................................ 9
1.9 Uitgangspunten .................................................................................................................................. 10

LES 2: DE PARADOXEN VAN DE VEILIGHEIDSCULTUUR ................................................................................... 11

2. Sociogenese van de angst .................................................................................................................... 11
2.1 Herhaling vorige les ............................................................................................................................ 11
2.2 Culturele angst ................................................................................................................................... 11
2.3 De laatmoderene angstcultuur .......................................................................................................... 12
2.4 Angst, risico en betekenisgeving in een geseculariseerde samenleving ............................................. 12
2.4.1 De priva'sering van de angst ........................................................................................................ 13
2.5 De risicomaatschappij en de paradox van veiligheid ......................................................................... 13

3. Strategieën van criminaliteitscontrole .................................................................................................. 14
3.1 Veranderende houding tov criminaliteit in de laatmoderniteit .......................................................... 14
3.2 Laatmoderne samenleving als high crime society .............................................................................. 15
3.3 Strategieën om met het groeiende besef om te gaan: ....................................................................... 16
3.4 De twee criminologische narraVeven van de laatmoderniteit ........................................................... 16

4. De paradoxen van veiligheid als onomstreden beleidsopMe ................................................................. 18

LES 3 & 4: VEILIGHEID EN TECHNOLOGIE; ACTUELE JURIDISCHE VRAAGSTUKKEN .......................................... 21

5. Surveillance ......................................................................................................................................... 21




Fiebe Willems 1

, 5.1 Van digitale surveillance … ................................................................................................................. 22
5.1.1 Aandachtspunten veiligheidstechnologieën.................................................................................. 22
5.2 Naar algoritmische surveillance … ..................................................................................................... 23
5.2.1 Aandachtspunten veiligheidsalgoritmes ....................................................................................... 24

6. Gezichts- en gedragsherkenningcamera’s ............................................................................................. 24
6.1 Algemeen ........................................................................................................................................... 24
6.2 Risico’s/bezwaren ............................................................................................................................... 25

7. Regulering biometrische idenMficaMe ................................................................................................... 26
7.1 EHRM ................................................................................................................................................. 26
7.1.1 Voorbeelden mbt biometrische iden'fica'e; EHRM 4 juli 2023, Glukhin/Rusland ............................ 26
7.2 EU-regulering van de grondrechten: EU-Handvest............................................................................. 28
7.3 EU-regulering: AVG ............................................................................................................................ 28
7.3.1 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)................................................................... 28
7.3.2 Biometrische gegevens in de AVG ................................................................................................ 29
7.4 EU-regulering: Poli,erichtlijn............................................................................................................. 29
7.4.1 Biometrische gegevens in de Poli'erichtlijn .................................................................................. 30
7.5 EU-regulering: AI-Verordening .......................................................................................................... 30
7.5.1 Verboden systemen (art. 5, § 1) .................................................................................................... 31
7.5.2 Verboden systemen: uitzonderingen ............................................................................................. 32
7.6 Vereisten in real ,me biometrische idenVficaVe (art. 5, § 2)............................................................. 32
7.7 Biometrische idenVficaVe achteraf (art. 26.10) ................................................................................. 33
7.8 Enkele proefprojecten in België .......................................................................................................... 33
7.9 Variant: gedragsherkenningscamera’s .............................................................................................. 35

8. Online extremisme en terrorisme ........................................................................................................ 36
8.1 AanzeCngsmisdrijven: online haatspraak in (gesloten) chat-groepen ............................................. 36
8.1.1 In het openbaar vs. online ............................................................................................................. 37
8.2 Verenigingsmisdrijf (art. 22 AnVracismewet/art. 252 nieuw Sw.) ..................................................... 37
8.3 Nega,onisme..................................................................................................................................... 38
8.3.1 Toepassing: de zaak Schild & Vrienden.......................................................................................... 38

9. Vrije meningsuiMng .............................................................................................................................. 39
9.1 Belkacem naar het EHRM (art. 10 EVRM) .......................................................................................... 39
9.2 Voorbeeld Sanchez ............................................................................................................................. 40
9.2.1 Strafrechtelijke veroordeling propor'oneel? ................................................................................ 40

10. Extreem gewelddadige en pornografische inhoud ........................................................................... 41

11. Aanzeaen tot terrorisme ................................................................................................................. 41
11.1 Verheerlijken van terrorisme .............................................................................................................. 41

12. Procedurele beperking: de vervolging van drukpersmisdrijven ........................................................ 42
12.1 Drukpersmisdrijven ingegeven door racisme en xenofobie ................................................................ 42
12.2 Bestanddelen van een drukpersmisdrijven ......................................................................................... 43
12.3 Vervolging online vrouwenhaat?........................................................................................................ 43


Fiebe Willems 2

,LES 5: THE THIRD GENERATION OF ONLINE RADICALISATION (gastcollege van Cauberghs) ............................. 44

13. GeneraMes van online radicalisaMe .................................................................................................. 44
13.1 Eerste generaVe ................................................................................................................................. 44
13.2 Tweede generaVe ............................................................................................................................... 45
13.3 Derde generaVe.................................................................................................................................. 45

14. Hoe de online ecosystemen in elkaar ziaen en verworven zijn met offline wereld ........................... 46

LES 6: MENSENRECHTEN EN TERRORISME ..................................................................................................... 46

15. Art. 2 EVRM: het recht op leven....................................................................................................... 46
15.1 Materiële bescherming ..................................................................................................................... 47
15.2 Procedurele bescherming .................................................................................................................. 47
15.3 Zelfverdediging ................................................................................................................................... 47

16. Art. 3 EVRM: het folterverbod ......................................................................................................... 48
16.1 Het folterverbod in het Belgische Sw. ................................................................................................. 48
16.2 Foltering in de prakVjk ....................................................................................................................... 48
16.3 Het folterverbod volgens het EHRM ................................................................................................... 49
16.4 Het terreurproces in Brussel ............................................................................................................... 49
16.5 Het folterverbod: twee ethische benaderingen .................................................................................. 50
16.6 “Wreedheid” of folteringen in de (Westerse) filosofie ........................................................................ 50
16.7 De vijf voornaamste doelstellingen van foltering ............................................................................... 50
16.7.1 De vijfde (oneigenlijke) folteringsgrond .................................................................................... 51

Art. 5 EVRM: recht op vrijheid ....................................................................................................................... 52

17. Art. 6 EVRM: het recht op een eerlijk proces.................................................................................... 52
17.1 Onrechtma,g verkregen bewijs (Art. 32 VT Sv)................................................................................ 52
17.2 Recht op openbare terechtziCng ...................................................................................................... 53

18. Art. 7 EVRM: geen straf zonder wet ................................................................................................. 53

19. Art. 8 EVRM: recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven ............................................ 54

20. Art. 11 EVRM: de vrijheid van vergadering en van vereniging .......................................................... 54

21. Art. 15 EVRM: afwijking in geval van noodtoestand ......................................................................... 55

LES 7: Terrorisme en het recht op vrijheid ..................................................................................................... 56

22. PrevenMe ......................................................................................................................................... 56

23. Het recht op vrijheid (Art. 5 EVRM).................................................................................................. 56
23.1 Subparagraaf (b) ................................................................................................................................ 57
23.2 Subparagraaf (c) ................................................................................................................................ 57

24. Vrijheidsberoving vs. vrijheidsbeperking ......................................................................................... 58


Fiebe Willems 3

, LES 8: Terrorisme – geschiedenis en poging tot definiMe ................................................................................ 59

25. Poging tot definiMe van terrorisme .................................................................................................. 59
25.1 Kenmerken van terrorisme ................................................................................................................. 60
25.1.1 Angst zaaien .............................................................................................................................. 61

26. Korte geschiedenis .......................................................................................................................... 62

27. Vier golven van terrorisme (David Rapoport) ................................................................................... 63
27.1 Anarchis,sche golf (eerste) ............................................................................................................... 63
27.2 An,koloniaal terrorisme (tweede golf) ............................................................................................. 63
27.3 Sociaal-revolu,onair terrorisme (derde golf).................................................................................... 63
27.4 ‘Heilig’ terrorisme (vierde golf) .......................................................................................................... 63

LES 9: Terrorismebestrijding: materieel en procedureel strafrecht in België ................................................... 64

28. Totstandkoming/uitbreiding van anM-terreur weaen ....................................................................... 64

29. TerrorisMsche misdrijven: materieel (bijzonder) strafrecht ............................................................... 66
29.1 TerrorisVsche misdrijven sensu stricto (art. 137-138 Sw.) .................................................................. 66
29.2 TerrorisVsche midrijven sensu lato ..................................................................................................... 67
29.2.1 Deelname aan de ac'viteiten, deelname aan de beslissingen en leiderschap van de
terroris'sche groep (art. 139-140 Sw.) ........................................................................................................ 68
29.2.2 Reizen met terroris'sch oogmerk (art. 140sexies Sw.) ............................................................. 69
29.2.3 Voorbereidingshandelingen (art. 140sepVes Sw.) .................................................................... 70
29.2.4 Ter vergelijking: in het Verenigd Koninkrijk ............................................................................... 72
29.3 InternaVonaal humanitaire excepVe .................................................................................................. 73

Specifieke maatregelen die in de strijd tegen terreur genomen worden: ....................................................... 73

30. Meldplichten voor OCMW-medewerkers ......................................................................................... 73

31. Afschaffing anonieme belkaarten .................................................................................................... 74

Uitzonderingsregimes in de strafprocedure ................................................................................................... 74

32. De voorlopige hechtenis .................................................................................................................. 74

33. Opsporings- en onderzoekshandelingen .......................................................................................... 75
33.1 Afscherming van de idenVteit van de leden van de poliVediensten (art. 112quater Sv. e.v.) ............. 75
33.2 De nachtelijke huiszoeking ................................................................................................................. 76
33.3 Bewaring van en toegang tot metadata van communicaVe .............................................................. 76
33.3.1 Bewaring van metadata van communica'e .............................................................................. 77
33.3.2 Toegang tot en opvragen van metadata van communica'e ..................................................... 78

34. Conclusie ......................................................................................................................................... 78

LES 10: Narcoterrorisme, de war on drugs en datagedreven strafonderzoeken .............................................. 79

35. Is België een narcostaat? ................................................................................................................. 79

36. Wat is narcoterrorisme? .................................................................................................................. 80


Fiebe Willems 4
€20,49
Accéder à l'intégralité du document:
Acheté par 19 étudiants

Garantie de satisfaction à 100%
Disponible immédiatement après paiement
En ligne et en PDF
Tu n'es attaché à rien


Document également disponible en groupe

Thumbnail
Package deal
Voordeelbundel samenvatting leerstof EN teksten VTM 25-26
-
2 2026
€ 33,98 Plus d'infos

Reviews from verified buyers

Affichage de tous les 3 avis
2 semaines de cela

4 jours de cela

1 mois de cela

top!

5,0

3 revues

5
3
4
0
3
0
2
0
1
0
Avis fiables sur Stuvia

Tous les avis sont réalisés par de vrais utilisateurs de Stuvia après des achats vérifiés.

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
fiebewillems Vrije Universiteit Brussel
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
55
Membre depuis
1 année
Nombre de followers
5
Documents
13
Dernière vente
4 jours de cela

4,2

5 revues

5
4
4
0
3
0
2
0
1
1

Récemment consulté par vous

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions