Sociale hygiëne
De Alcholwet stelt de volgende twee eisen aan leidinggevenden voor het
mogen schenken van alcohol:
- Je moet voldoende kennis en inzicht sociale hygiëne hebben
- Je moet ingeschreven staan in het Register Sociale Hygiëne
Deze samenvatting bevat alle hoofdstukken van de cursus sociale hygiëne
van HorecaHero. Aanvullend daarop is het boek Sociale hygiëne van
Horeca Stichting Nederland doorgenomen en is de samenvatting hiermee
aangevuld.
1
,Hoofdstuk 1 Sociale hygiëne
Het begrip sociale hygiëne bestaat uit twee woorden: ‘sociaal’ en
‘hygiëne’. Sociaal betekent ‘betrekking hebben op de maatschappij’.
Hygiëne komt van ‘Hygieia’, de naam van de Griekse godin van reinheid
en gezondheid. Hygiëne betekent schoon en netjes zijn, maar dat is niet
waar sociale hygiëne overgaat. Heel letterlijk betekent sociale hygiëne
‘schoon en netjes zijn met de mensen om ons heen’.
Met Sociale hygiëne wordt bedoeld:
‘Dat mensen rekening met elkaar houden en respect hebben voor elkaars
lichamelijke en geestelijke gezondheid’.
Het doel van sociale hygiëne is de veiligheid, gezondheid en het welzijn
van gasten en werknemers beschermen.
Sinds 1996 moeten bedrijven en organisaties die alcohol schenken
voldoen aan de regels van sociale hygiëne, zoals vastgelegd in de
Alcoholwet. Dit betekent dat je kennis en inzicht moet hebben in hoe je
een veilige en verantwoorde omgeving creëert voor jouw gasten of
klanten.
Sociale hygiëne draait dus om het combineren van maatschappelijke
betrokkenheid en respectvol gedrag. Het vormt de basis voor een
omgeving waarin mensen zich veilig en gewaardeerd voelen, wat
essentieel is bij het schenken of verkopen van alcohol.
Waarom sociale hygiëne?
Om een horecavergunning te krijgen, moet minimaal één persoon in het
bedrijf zijn ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne. Het is slim om
ook leidinggevenden te registeren, dan hoeft de eigenaar niet altijd
aanwezig te zijn. Het Register Sociale Hygiëne wordt beheerd door het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
De Alcoholwet is bedoeld om overmatig alcoholgebruik te voorkomen. Zo
moeten leidinggevenden in drankverstrekkende bedrijven beschikken over
voldoende kennis en inzicht van:
- De invloed van alcohol op lichaam en geest, ook in combinatie met
drugs en geneesmiddelen
- Alcoholmisbruik en -verslaving, inclusief de sociale gevolgen
daarvan
- Wet- en regelgeving omtrent alcohol
- Kansspelautomaten en gokverslaving
2
,Sociale hygiëne is dus het (wettelijke verplichte) hulpmiddel om
verantwoord om te gaan met het verstrekken van alcohol.
Sociaal gedrag bestaat uit:
- Normen, dit zijn richtlijnen voor je gedrag in sociale situaties. Het
zijn ongeschreven regels die in de maatschappij of in een bepaalde
cultuur gelden. Bijvoorbeeld opstaan voor ouderen, zodat zij kunnen
zitten of een deur openhouden voor iemand.
- Waarden zijn dingen die jij waardevol vindt om na te leven
(subjectief), bijvoorbeeld eerlijk zijn.
Elkaar respecteren op basis van normen en waarden noem je sociaal
gedrag. Bijvoorbeeld rekening houden met anderen en begrip hebben
voor anderen.
Gezamenlijke waarden en fatsoennormen geven aan wat iemand wel en
beslist niet hoort te doen. Deze waarden en normen zijn samen met jouw
ervaringen, kennis en overtuigingen, jouw referentiekader. Dit is de lens
waardoor jij de wereld bekijkt en het gedrag van jezelf en anderen
beoordeelt.
Wat is ethiek?
Ethiek draait om de vraag wat moreel of immoreel gedrag is. Je
referentiekader bepaalt of je handelt op een manier die als ethisch wordt
beschouwd.
- Moraal: Gedrag dat in lijn is met geldende normen wordt als moreel
beschouwd.
- Immoreel: Gedrag dat deze normen negeert wordt als immoreel
beschouwd.
Ethiek onderzoekt de principes die bepalen wat goed of fout is en helpt
begrijpen waarom bepaald gedrag (on)wenselijk is binnen een
samenleving.
De wet
Voor het schenken van alcohol is de leidinggevende wettelijk verplicht om
een Verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne te hebben en in het
Register Sociale Hygiëne bijgeschreven te staan. In het Besluit kennis en
inzicht sociale hygiëne Alcoholwet staat wat leidinggevenden moeten
kennen en kunnen op het gebied van sociale hygiëne.
Onder leidinggevende wordt verstaan:
- De (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf
- De persoon die algemene leiding geeft aan de onderneming
3
, - De persoon die de dagelijkse leiding geeft op de werkvloer
Leidinggevenden van het horecabedrijf en het slijtersbedrijf
voldoen aan de volgende eisen:
- Zij hebben de leeftijd van 21 jaar bereikt
- Zij vertonen geen slecht levensgedrag
- Zij mogen niet onder curatele staan.
Belangrijke onderdelen van de Alcoholwet
Leeftijdgrens
- Alcohol mag niet verkocht/geschonken worden aan personen onder
de 18 jaar
- Bij twijfel moet een geldig identiteitsbewijs worden gevraagd
Leidinggevenden en certificaten
- In drankverstrekkende bedrijven moet er minimaal één
leidinggevende aanwezig zijn met een Verklaring kennis en
inzicht sociale hygiëne (Artikel 24).
- Paracommerciële instellingen (zoals sportkantines) mogen ook
werken met een vrijwilliger die beschikt over het certificaat
Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA).
Drankverkoop in slijterijen
- In slijterijen mag alcohol alleen verkocht worden voor gebruik
buiten de locatie
- Het schenken van alcohol voor directe consumptie is verboden
Paracommerciële instellingen
- Stichtingen of verenigingen die recreatieve, sportieve, educatieve of
sociaal-culturele activiteiten aanbieden
- Alcoholverkoop mag niet het primaire doel van de organisatie zijn
- Er moeten altijd ten minste twee leidinggevenden zijn die voldoen
aan de eisen van artikel 8 van de Alcoholwet
Verantwoord alcohol schenken
- Geen alcohol schenken aan personen die in staat van
dronkenschap verkeren (Artikel 252).
- Actief toezicht houden op het gedrag van gasten om dronkenschap
en overmatig alcoholgebruik te voorkomen
- Geen verkoop aan minderjarigen, zelfs niet via een derde
persoon (ook wel doorgeven/wederverstrekking genoemd)
4
De Alcholwet stelt de volgende twee eisen aan leidinggevenden voor het
mogen schenken van alcohol:
- Je moet voldoende kennis en inzicht sociale hygiëne hebben
- Je moet ingeschreven staan in het Register Sociale Hygiëne
Deze samenvatting bevat alle hoofdstukken van de cursus sociale hygiëne
van HorecaHero. Aanvullend daarop is het boek Sociale hygiëne van
Horeca Stichting Nederland doorgenomen en is de samenvatting hiermee
aangevuld.
1
,Hoofdstuk 1 Sociale hygiëne
Het begrip sociale hygiëne bestaat uit twee woorden: ‘sociaal’ en
‘hygiëne’. Sociaal betekent ‘betrekking hebben op de maatschappij’.
Hygiëne komt van ‘Hygieia’, de naam van de Griekse godin van reinheid
en gezondheid. Hygiëne betekent schoon en netjes zijn, maar dat is niet
waar sociale hygiëne overgaat. Heel letterlijk betekent sociale hygiëne
‘schoon en netjes zijn met de mensen om ons heen’.
Met Sociale hygiëne wordt bedoeld:
‘Dat mensen rekening met elkaar houden en respect hebben voor elkaars
lichamelijke en geestelijke gezondheid’.
Het doel van sociale hygiëne is de veiligheid, gezondheid en het welzijn
van gasten en werknemers beschermen.
Sinds 1996 moeten bedrijven en organisaties die alcohol schenken
voldoen aan de regels van sociale hygiëne, zoals vastgelegd in de
Alcoholwet. Dit betekent dat je kennis en inzicht moet hebben in hoe je
een veilige en verantwoorde omgeving creëert voor jouw gasten of
klanten.
Sociale hygiëne draait dus om het combineren van maatschappelijke
betrokkenheid en respectvol gedrag. Het vormt de basis voor een
omgeving waarin mensen zich veilig en gewaardeerd voelen, wat
essentieel is bij het schenken of verkopen van alcohol.
Waarom sociale hygiëne?
Om een horecavergunning te krijgen, moet minimaal één persoon in het
bedrijf zijn ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne. Het is slim om
ook leidinggevenden te registeren, dan hoeft de eigenaar niet altijd
aanwezig te zijn. Het Register Sociale Hygiëne wordt beheerd door het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
De Alcoholwet is bedoeld om overmatig alcoholgebruik te voorkomen. Zo
moeten leidinggevenden in drankverstrekkende bedrijven beschikken over
voldoende kennis en inzicht van:
- De invloed van alcohol op lichaam en geest, ook in combinatie met
drugs en geneesmiddelen
- Alcoholmisbruik en -verslaving, inclusief de sociale gevolgen
daarvan
- Wet- en regelgeving omtrent alcohol
- Kansspelautomaten en gokverslaving
2
,Sociale hygiëne is dus het (wettelijke verplichte) hulpmiddel om
verantwoord om te gaan met het verstrekken van alcohol.
Sociaal gedrag bestaat uit:
- Normen, dit zijn richtlijnen voor je gedrag in sociale situaties. Het
zijn ongeschreven regels die in de maatschappij of in een bepaalde
cultuur gelden. Bijvoorbeeld opstaan voor ouderen, zodat zij kunnen
zitten of een deur openhouden voor iemand.
- Waarden zijn dingen die jij waardevol vindt om na te leven
(subjectief), bijvoorbeeld eerlijk zijn.
Elkaar respecteren op basis van normen en waarden noem je sociaal
gedrag. Bijvoorbeeld rekening houden met anderen en begrip hebben
voor anderen.
Gezamenlijke waarden en fatsoennormen geven aan wat iemand wel en
beslist niet hoort te doen. Deze waarden en normen zijn samen met jouw
ervaringen, kennis en overtuigingen, jouw referentiekader. Dit is de lens
waardoor jij de wereld bekijkt en het gedrag van jezelf en anderen
beoordeelt.
Wat is ethiek?
Ethiek draait om de vraag wat moreel of immoreel gedrag is. Je
referentiekader bepaalt of je handelt op een manier die als ethisch wordt
beschouwd.
- Moraal: Gedrag dat in lijn is met geldende normen wordt als moreel
beschouwd.
- Immoreel: Gedrag dat deze normen negeert wordt als immoreel
beschouwd.
Ethiek onderzoekt de principes die bepalen wat goed of fout is en helpt
begrijpen waarom bepaald gedrag (on)wenselijk is binnen een
samenleving.
De wet
Voor het schenken van alcohol is de leidinggevende wettelijk verplicht om
een Verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne te hebben en in het
Register Sociale Hygiëne bijgeschreven te staan. In het Besluit kennis en
inzicht sociale hygiëne Alcoholwet staat wat leidinggevenden moeten
kennen en kunnen op het gebied van sociale hygiëne.
Onder leidinggevende wordt verstaan:
- De (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf
- De persoon die algemene leiding geeft aan de onderneming
3
, - De persoon die de dagelijkse leiding geeft op de werkvloer
Leidinggevenden van het horecabedrijf en het slijtersbedrijf
voldoen aan de volgende eisen:
- Zij hebben de leeftijd van 21 jaar bereikt
- Zij vertonen geen slecht levensgedrag
- Zij mogen niet onder curatele staan.
Belangrijke onderdelen van de Alcoholwet
Leeftijdgrens
- Alcohol mag niet verkocht/geschonken worden aan personen onder
de 18 jaar
- Bij twijfel moet een geldig identiteitsbewijs worden gevraagd
Leidinggevenden en certificaten
- In drankverstrekkende bedrijven moet er minimaal één
leidinggevende aanwezig zijn met een Verklaring kennis en
inzicht sociale hygiëne (Artikel 24).
- Paracommerciële instellingen (zoals sportkantines) mogen ook
werken met een vrijwilliger die beschikt over het certificaat
Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA).
Drankverkoop in slijterijen
- In slijterijen mag alcohol alleen verkocht worden voor gebruik
buiten de locatie
- Het schenken van alcohol voor directe consumptie is verboden
Paracommerciële instellingen
- Stichtingen of verenigingen die recreatieve, sportieve, educatieve of
sociaal-culturele activiteiten aanbieden
- Alcoholverkoop mag niet het primaire doel van de organisatie zijn
- Er moeten altijd ten minste twee leidinggevenden zijn die voldoen
aan de eisen van artikel 8 van de Alcoholwet
Verantwoord alcohol schenken
- Geen alcohol schenken aan personen die in staat van
dronkenschap verkeren (Artikel 252).
- Actief toezicht houden op het gedrag van gasten om dronkenschap
en overmatig alcoholgebruik te voorkomen
- Geen verkoop aan minderjarigen, zelfs niet via een derde
persoon (ook wel doorgeven/wederverstrekking genoemd)
4
