Complete samenvatting Duurzame Samenleving
Inhoudsopgave
H1 - Kennismaking met Duurzame Ontwikkeling 2
H2 - Weeffouten: Mens & Natuur 5
H3 - Weeffouten: Mens & Samenleving 7
H4 - Krachtbronnen 9
H5 - Hier & Daar 13
H6 - Nu & Later 16
H7 - Klimaat & Energie 19
H8 - Duurzaam Ondernemen 23
1
,H1 - Kennismaking met Duurzame Ontwikkeling
Er zijn verschillende manieren om duurzame ontwikkelingen op te delen:
- De drie P’s: People, Planet, Profit (Prosperity).
- Hier & Daar, Nu & Later
- Top-Down, Bottom-up
De 3 P’s die worden gezien als de voornaamste aandachtsgebieden van Duurzame
Ontwikkeling. Er wordt op de andere manieren H4, H5 & H6 meer aandacht besteedt.
Oorzaken overstroming rivier:
- Rivieren zijn gekanaliseerd: hierdoor stroomt water sneller en heeft de rivier minder
volume -> heel veel regenval zorgt dat de rivier overbelast wordt wat leidt tot
overstroming.
- Bomen Kappen: Bomen langs de rivier kappen betekent dat die bomen niet meer
een deel van het stromende water kunnen absorberen.
- Het Broeikaseffect: zorgt smelten van ijs wat leidt tot een hoger waterpeil.
In 1993 werd er geprobeerd de overstromingen tegen te gaan door kanalisering, maar
uiteindelijk stroomden de rivieren toch over doordat de mens geen rekening hield met de
natuur. Het tegengestelde van het doel gebeurde dus uiteindelijk. Wanneer er zoals hier
onbedoelde neveneffecten optrad bij een actie heet het Neveneffect.
Ruimte v.d. Rivier: Tegengaan overstroming door i.p.v. de natuur te controleren, meer
rekening houden met de natuur.
In het kader van Ruimte v.d. Rivier werden oude meanders (een lus in de loop van een
natuurlijke waterloop hersteld en werden nevengeulen (een min of meer parallel aan de
hoofdstroom van een rivier of beek lopende watergang) gegraven, ook werden er kribben &
uiterwaarden aangelegd & dijken verlegd.
Ruimte v.d. Rivier is een voorbeeld van dat men de natuur niet meer probeert te beheersen
maar zich probeert te adapteren op de natuur.
Dit wordt ook wel een Paradigmaverschuiving genoemd, een grote omslag van denken
over een bepaald onderwerp. Een fundamentele verandering op basis van een
Paradigmaverschuiving, wordt ook wel een Transitie genoemd. Ruimte v.d. Rivier is hier
een voorbeeld van.
De Ecologische Hoofdstructuur is een netwerk van beschermde natuurgebieden in
Nederland, gericht op het herstel v.d. biodiversiteit & de veerkracht v.d. natuur. Er is ook een
soortgelijke ecologische hoofdstructuur in geheel Europa, maar dan heet het de Natura
2000.
Milieuorganisaties zijn vaak tegen GM-gewassen (Genetisch Gemodificeerde Gewassen)
dit komt omdat Het onverwachte gevolgen kan hebben op de natuur. (Bijv. de besmetting
van andere gewassen of een verstoring v.d. natuurcyclus.
Grote bedrijven en een aantal wetenschappers (die waarschijnlijk betaald worden door de
bedrijven) beweren echter dat GM-gewassen niet zal zorgen voor een Rebound Effect.
De reden dat veel belangengroepen verdacht zijn op de bedrijven is omdat ze arme boeren
in derde wereldlanden de zaden vrijwel gratis aanbiedt om ze te gaan verbouwen.
2
, Veel problemen in de wereld zijn te complex om opgelost te worden zonder dat er een ander
probleem ontstaat. Bijv.:
- Terrorisme
- Ontwikkelingshulp
- Kinderarbeid
Dit soort complexe problemen worden ook wel Wicked Problems genoemd, en zijn vaak
het gevolg van Weeffouten (Ernstige fout die diep ingebakken zijn in het complexe systeem
(Weefsels). Meestal ontstaan weeffouten vanzelf en komen ze geleidelijk tot stand.
Duurzame ontwikkeling (Brundtland-commissie): Een ontwikkeling die voorziet in de
behoeftes v.d. huidige generatie zonder het vermogen van de toekomstige generaties aan te
tasten om in hun eigen behoeften te voorzien.
Duurzame samenleving: Een samenleving die voorziet in de behoeften van de huidige
generatie zonder de mogelijkheden van de toekomstige generaties om in hun behoeften te
voorzien in gevaar te brengen.
Deze definities vertellen dat duurzame ontwikkeling dat steeds meer mensen een goed
leven kunnen leiden maar dat dat niet het leven van de toekomstige generatie aanpassen.
Je kan duurzame ontwikkeling dus vanuit twee kanten bekijken:
- Beter leven voor steeds meer mensen - Hier & Daar -> Plaats.
- Samenleving blijft nog lang in stand - Nu & Later -> Tijd.
Wat we Hier doen heeft invloed op Daar: Toename welvaart stimuleert, door vraag naar
meer producten, kinderarbeid in ontwikkelingslanden.
We we Nu doen heeft invloed op Later: Ontbossing is slecht voor de klimaatbestendigheid
van de aarde, iets waar de mens nog jaren last van zal hebben.
Interdisciplinaire samenwerking: Een samenwerking uit meer dan 1 vakgebied. Als je een
wicked problem wilt oplossen heb je deze vorm van samenwerking vrijwel altijd nodig.
Er komt in Nederland steeds meer druk op de beperkte ruimte door de bevolkingsgroei, een
oplossing daarvoor is Multifunctioneel Ruimtegebruik. Wanneer gebieden tegelijk voor
meerdere doelen gebruikt wordt, bijv. in lagen. (Parkeergarage -> Restaurant -> Hotel).
Dit kan echter weer voor andere problemen zorgen:
- Stank
- Geluidsoverlast
- Veiligheidsrisico’s
Het ruimtegebrek in Nederland kan je ook zien als een Wicked Problem. Wie krijgt welke
ruimte? Moet de landbouw gaan krimpen? Of moeten we misschien in het water gaan
bouwen?
Witgoed - Huishoudelijk apparatuur
Bruingoed - Woonkamer apparatuur
Grijsgoed: - Informatie/communicatie apparatuur
Verwijderingsbijdrage (1988 - 2004): Extra bedrag betalen bovenop de reguliere prijs van
wit- & bruingoed.
3
Inhoudsopgave
H1 - Kennismaking met Duurzame Ontwikkeling 2
H2 - Weeffouten: Mens & Natuur 5
H3 - Weeffouten: Mens & Samenleving 7
H4 - Krachtbronnen 9
H5 - Hier & Daar 13
H6 - Nu & Later 16
H7 - Klimaat & Energie 19
H8 - Duurzaam Ondernemen 23
1
,H1 - Kennismaking met Duurzame Ontwikkeling
Er zijn verschillende manieren om duurzame ontwikkelingen op te delen:
- De drie P’s: People, Planet, Profit (Prosperity).
- Hier & Daar, Nu & Later
- Top-Down, Bottom-up
De 3 P’s die worden gezien als de voornaamste aandachtsgebieden van Duurzame
Ontwikkeling. Er wordt op de andere manieren H4, H5 & H6 meer aandacht besteedt.
Oorzaken overstroming rivier:
- Rivieren zijn gekanaliseerd: hierdoor stroomt water sneller en heeft de rivier minder
volume -> heel veel regenval zorgt dat de rivier overbelast wordt wat leidt tot
overstroming.
- Bomen Kappen: Bomen langs de rivier kappen betekent dat die bomen niet meer
een deel van het stromende water kunnen absorberen.
- Het Broeikaseffect: zorgt smelten van ijs wat leidt tot een hoger waterpeil.
In 1993 werd er geprobeerd de overstromingen tegen te gaan door kanalisering, maar
uiteindelijk stroomden de rivieren toch over doordat de mens geen rekening hield met de
natuur. Het tegengestelde van het doel gebeurde dus uiteindelijk. Wanneer er zoals hier
onbedoelde neveneffecten optrad bij een actie heet het Neveneffect.
Ruimte v.d. Rivier: Tegengaan overstroming door i.p.v. de natuur te controleren, meer
rekening houden met de natuur.
In het kader van Ruimte v.d. Rivier werden oude meanders (een lus in de loop van een
natuurlijke waterloop hersteld en werden nevengeulen (een min of meer parallel aan de
hoofdstroom van een rivier of beek lopende watergang) gegraven, ook werden er kribben &
uiterwaarden aangelegd & dijken verlegd.
Ruimte v.d. Rivier is een voorbeeld van dat men de natuur niet meer probeert te beheersen
maar zich probeert te adapteren op de natuur.
Dit wordt ook wel een Paradigmaverschuiving genoemd, een grote omslag van denken
over een bepaald onderwerp. Een fundamentele verandering op basis van een
Paradigmaverschuiving, wordt ook wel een Transitie genoemd. Ruimte v.d. Rivier is hier
een voorbeeld van.
De Ecologische Hoofdstructuur is een netwerk van beschermde natuurgebieden in
Nederland, gericht op het herstel v.d. biodiversiteit & de veerkracht v.d. natuur. Er is ook een
soortgelijke ecologische hoofdstructuur in geheel Europa, maar dan heet het de Natura
2000.
Milieuorganisaties zijn vaak tegen GM-gewassen (Genetisch Gemodificeerde Gewassen)
dit komt omdat Het onverwachte gevolgen kan hebben op de natuur. (Bijv. de besmetting
van andere gewassen of een verstoring v.d. natuurcyclus.
Grote bedrijven en een aantal wetenschappers (die waarschijnlijk betaald worden door de
bedrijven) beweren echter dat GM-gewassen niet zal zorgen voor een Rebound Effect.
De reden dat veel belangengroepen verdacht zijn op de bedrijven is omdat ze arme boeren
in derde wereldlanden de zaden vrijwel gratis aanbiedt om ze te gaan verbouwen.
2
, Veel problemen in de wereld zijn te complex om opgelost te worden zonder dat er een ander
probleem ontstaat. Bijv.:
- Terrorisme
- Ontwikkelingshulp
- Kinderarbeid
Dit soort complexe problemen worden ook wel Wicked Problems genoemd, en zijn vaak
het gevolg van Weeffouten (Ernstige fout die diep ingebakken zijn in het complexe systeem
(Weefsels). Meestal ontstaan weeffouten vanzelf en komen ze geleidelijk tot stand.
Duurzame ontwikkeling (Brundtland-commissie): Een ontwikkeling die voorziet in de
behoeftes v.d. huidige generatie zonder het vermogen van de toekomstige generaties aan te
tasten om in hun eigen behoeften te voorzien.
Duurzame samenleving: Een samenleving die voorziet in de behoeften van de huidige
generatie zonder de mogelijkheden van de toekomstige generaties om in hun behoeften te
voorzien in gevaar te brengen.
Deze definities vertellen dat duurzame ontwikkeling dat steeds meer mensen een goed
leven kunnen leiden maar dat dat niet het leven van de toekomstige generatie aanpassen.
Je kan duurzame ontwikkeling dus vanuit twee kanten bekijken:
- Beter leven voor steeds meer mensen - Hier & Daar -> Plaats.
- Samenleving blijft nog lang in stand - Nu & Later -> Tijd.
Wat we Hier doen heeft invloed op Daar: Toename welvaart stimuleert, door vraag naar
meer producten, kinderarbeid in ontwikkelingslanden.
We we Nu doen heeft invloed op Later: Ontbossing is slecht voor de klimaatbestendigheid
van de aarde, iets waar de mens nog jaren last van zal hebben.
Interdisciplinaire samenwerking: Een samenwerking uit meer dan 1 vakgebied. Als je een
wicked problem wilt oplossen heb je deze vorm van samenwerking vrijwel altijd nodig.
Er komt in Nederland steeds meer druk op de beperkte ruimte door de bevolkingsgroei, een
oplossing daarvoor is Multifunctioneel Ruimtegebruik. Wanneer gebieden tegelijk voor
meerdere doelen gebruikt wordt, bijv. in lagen. (Parkeergarage -> Restaurant -> Hotel).
Dit kan echter weer voor andere problemen zorgen:
- Stank
- Geluidsoverlast
- Veiligheidsrisico’s
Het ruimtegebrek in Nederland kan je ook zien als een Wicked Problem. Wie krijgt welke
ruimte? Moet de landbouw gaan krimpen? Of moeten we misschien in het water gaan
bouwen?
Witgoed - Huishoudelijk apparatuur
Bruingoed - Woonkamer apparatuur
Grijsgoed: - Informatie/communicatie apparatuur
Verwijderingsbijdrage (1988 - 2004): Extra bedrag betalen bovenop de reguliere prijs van
wit- & bruingoed.
3
