STEMMING
Belevingswereld
Bestaat uit combinatie verschillende dingen (gevoels- en
gedachtewereld)
Zichtbaar in lichaamstaal of non-verbale, vaak een ingangspoort
voor bespreking
Basisemoties
Grondlegger Paul Ekman, hiervoor zouden emoties = cultureel en
aangeleerd
7: kwaadheid, vreugde, verdriet, angst, walging, verwondering en
minachting
In iedere cultuur, aangeboren en universeel, te herkennen in
gezichtsuitdrukking
Automatisch/onbewust geactiveerd en hebben functies (angst voor
fight or flight)
Emotie vs stemming
Emotie = kortere duur, vaak
onbewust en automatisch
Stemming = toestand waarin onze
gevoeligheid voor bepaalde
prikkels toe- of afneemt, houdt veel
langer aan (minuten tot dagen en maanden)
Stemmingsstoornis (indeling volgens DSM-V)
Kernsymptoom = abnormaliteit in de grondstemming (langere tijd
ontregeld)
Depressie
Klinisch beeld: grote variatie en differentiatie, gekleurd door
persoonlijke factoren, grote lijdensdruk, kennis nodig om te
herkennen en differentiëren
Valkuil: grote focus op symptomen en niet op krachten
Grootste oorzaak ‘disability’ bij vrouwen en beide geslachten
DSM-V: 5 symptomen waaronder 1 of 2 kern (1&2) elke dag
aanwezig > 2weken
1. Depressieve of sombere stemming (prikkelbaarheid)
2. Interesseverlies (anhedonie)
3. Gewichtsverlies of -toename
4. Insomnia of hypersomnia
5. Psychomotore agitatie of retardatie
, 6. Energieverlies
7. Gevoelens van waardeloosheid of schuld, bijna elke dag
8. Concentratieverlies of besluiteloosheid
9. Suïcidale gedachten
Soorten depressie
Vitale – endogene - majeure: ochtendremming, dagschommeling,
futloosheid, verminderde energie, concentratie en eetlust, piekeren,
angst, suïcidaliteit…
Reactieve – symptomatische: naar aanleiding van ingrijpende
gebeurtenis
Gemaskeerde: depressieve symptomen verdoezeld door
lichamelijke klachten
Geagiteerde: agitatie, zich nergens goed voelen, veel onrust
Surmenage: overspannen, uitputting, moeheid, agitatie
Melanchole: wanen (schuldwanen, ondergangsgedachten), extreme
angst, katatonie (verstijving lichaam), verminderde zelfzorg
Psychotische: wanen, hallucinaties, angst
Dysforie: druktebeeld met sombere stemming, humeurigheid,
prikkelbaarheid, inslaapstoornissen, omgekeerde dagschommelingen
Dysthemie: ten minste 2 jaar aanhoudende milde depressieve
klachten
Post partum: meestal 4 weken na bevalling
Binnen bipolaire stoornis: zelfde als vitale, ! voor te hoge
antidepressiva dosage
Comorbiditeit
Risicofactoren: verliessituaties, middelengebruik, ziekte,
chronische stress, sociaal isolement, eenzaamheid, erfelijkheid
Samenhang met OCD, sociale of gegeneraliseerde angststoornis,
paniek, PTSD
Behandeling
(biopsychosociaal)
Verpleegkundige
begeleiding:
herkennen,
erkennen en
valideren
Belevingswereld
Bestaat uit combinatie verschillende dingen (gevoels- en
gedachtewereld)
Zichtbaar in lichaamstaal of non-verbale, vaak een ingangspoort
voor bespreking
Basisemoties
Grondlegger Paul Ekman, hiervoor zouden emoties = cultureel en
aangeleerd
7: kwaadheid, vreugde, verdriet, angst, walging, verwondering en
minachting
In iedere cultuur, aangeboren en universeel, te herkennen in
gezichtsuitdrukking
Automatisch/onbewust geactiveerd en hebben functies (angst voor
fight or flight)
Emotie vs stemming
Emotie = kortere duur, vaak
onbewust en automatisch
Stemming = toestand waarin onze
gevoeligheid voor bepaalde
prikkels toe- of afneemt, houdt veel
langer aan (minuten tot dagen en maanden)
Stemmingsstoornis (indeling volgens DSM-V)
Kernsymptoom = abnormaliteit in de grondstemming (langere tijd
ontregeld)
Depressie
Klinisch beeld: grote variatie en differentiatie, gekleurd door
persoonlijke factoren, grote lijdensdruk, kennis nodig om te
herkennen en differentiëren
Valkuil: grote focus op symptomen en niet op krachten
Grootste oorzaak ‘disability’ bij vrouwen en beide geslachten
DSM-V: 5 symptomen waaronder 1 of 2 kern (1&2) elke dag
aanwezig > 2weken
1. Depressieve of sombere stemming (prikkelbaarheid)
2. Interesseverlies (anhedonie)
3. Gewichtsverlies of -toename
4. Insomnia of hypersomnia
5. Psychomotore agitatie of retardatie
, 6. Energieverlies
7. Gevoelens van waardeloosheid of schuld, bijna elke dag
8. Concentratieverlies of besluiteloosheid
9. Suïcidale gedachten
Soorten depressie
Vitale – endogene - majeure: ochtendremming, dagschommeling,
futloosheid, verminderde energie, concentratie en eetlust, piekeren,
angst, suïcidaliteit…
Reactieve – symptomatische: naar aanleiding van ingrijpende
gebeurtenis
Gemaskeerde: depressieve symptomen verdoezeld door
lichamelijke klachten
Geagiteerde: agitatie, zich nergens goed voelen, veel onrust
Surmenage: overspannen, uitputting, moeheid, agitatie
Melanchole: wanen (schuldwanen, ondergangsgedachten), extreme
angst, katatonie (verstijving lichaam), verminderde zelfzorg
Psychotische: wanen, hallucinaties, angst
Dysforie: druktebeeld met sombere stemming, humeurigheid,
prikkelbaarheid, inslaapstoornissen, omgekeerde dagschommelingen
Dysthemie: ten minste 2 jaar aanhoudende milde depressieve
klachten
Post partum: meestal 4 weken na bevalling
Binnen bipolaire stoornis: zelfde als vitale, ! voor te hoge
antidepressiva dosage
Comorbiditeit
Risicofactoren: verliessituaties, middelengebruik, ziekte,
chronische stress, sociaal isolement, eenzaamheid, erfelijkheid
Samenhang met OCD, sociale of gegeneraliseerde angststoornis,
paniek, PTSD
Behandeling
(biopsychosociaal)
Verpleegkundige
begeleiding:
herkennen,
erkennen en
valideren
