Basis sociaal werk
Sociale Hogeschool UCLL
Les 1. Wat is Sociaal Werk ....................................................................................... 3
1. De bril van sociaal werk ................................................................................. 3
2. Missie van Sociaal werk ................................................................................. 4
2.1. Sociale rechtvaardigheid nastreven ............................................................. 4
2.2. Autonomie van mensen vergroten/ versterken .............................................. 5
2.3. Bouwen aan een solidaire samenleving ........................................................ 5
3. Het mandaat van sociaal werk ....................................................................... 5
4. Discretionaire ruimte .................................................................................... 6
5. Definitie ....................................................................................................... 6
5.1. Kritiek op Sociaal werk ................................................................................ 6
5.2. Definitie Sociaal Werk 1959 ......................................................................... 6
5.3. Definitie Sociaal Werk 1982 ......................................................................... 6
5.4. Definitie Sociaal Werk 2001 ......................................................................... 6
5.4.1. Kritiek op definitie Sociaal Werk 2001 ..................................................... 7
, 5.5. Definitie Sociaal werk 2014 ......................................................................... 7
5.5.1. Definitie ............................................................................................... 7
5.5.2. Kenmerken........................................................................................... 7
5.5.2.1. Praktijkgebaseerd beroep ................................................................ 8
5.5.2.2. Academische discipline .................................................................. 8
5.5.2.3. Kennisbasis.................................................................................... 8
5.5.2.4. Sociale veranderingen, sociale cohesie & empowerment ................... 8
5.5.3. Tussen leefwereld en systeem ............................................................... 8
6. Hoe werkt de sociaal werker .............................................................................. 8
6.1. Grenzenwerk .............................................................................................. 9
6.2. 5 rollen van SW’er ....................................................................................... 9
6.3. Methoden van Sociaal werk ......................................................................... 9
6.3.1. Methodisch handelen ........................................................................... 9
6.3.1.1. 3 vormen van professionaliteit: ........................................................ 9
6.3.1.2. 4 factoren die invloed hebben op het resultaat: ............................... 10
6.3.1.3. Multimethodisch handelen ............................................................ 10
7. Interventies van Sociaal werk ....................................................................... 10
Les 2. Sterk Sociaal werk ....................................................................................... 10
1. Ontstaan Sterk sociaal werk ........................................................................ 10
2. Doel en acties sterk sociaal werk ................................................................. 11
3. Mensenrechten als kader ............................................................................ 11
4. Krachtlijnen van Sterk Sociaal werk .............................................................. 11
4.1. Nabijheid ................................................................................................. 11
4.1.1. Uitdagingen van nabijheid ................................................................... 12
4.2. Verbindend werken ................................................................................... 12
4.2.1. Uitdagingen voor verbinding ................................................................ 12
4.3. Generalistisch denken .............................................................................. 12
4.3.1. Uitdagingen voor Generalisten ............................................................. 12
4.4. Procesmatig werken ................................................................................. 12
4.4.1. Uitdagingen procesmatig werken ......................................................... 13
4.5. Politiserend werken .................................................................................. 13
4.5.1. Uitdagingen in politisering ................................................................... 13
,Les 3. Sociaal werk & beleid .................................................................................. 13
1. Wat is beleid? ............................................................................................. 13
1.1. Provinciaal beleid ..................................................................................... 13
1.2. Lokaal...................................................................................................... 13
2. Sociaal domein vanuit overheidsperspectief ................................................. 14
2.1. Rol van de Vlaamse overheid ..................................................................... 14
2.2. Rollen van de federale overheid ................................................................. 14
2.3. Rollen van de lokale overheid .................................................................... 14
3. Link tussen beleid en politiek ....................................................................... 14
3.1. Jeugdbeleid .............................................................................................. 14
3.2. Sociaal beleid........................................................................................... 14
3.2.1. Kenmerken van Sociaal beleid ............................................................. 15
3.2.2. Indeling van sociaal beleid .................................................................. 15
3.3. Cultuurbeleid ........................................................................................... 15
3.4. Tewerkstellingsbeleid ............................................................................... 15
4. Impact van werk weergeven ......................................................................... 15
Les 4. Solidariteit .................................................................................................. 15
1. Voorbeelden solidariteit .............................................................................. 16
2. Wat is solidariteit ........................................................................................ 16
3. Empathie ................................................................................................... 16
4. Innovatieve vormen ..................................................................................... 17
5. Impact van solidariteit: ................................................................................ 17
6. Uitdagingen voor solidariteit: ....................................................................... 17
Les 5. Herhalingsles .............................................................................................. 18
Les 6. Welvaartstaat .............................................................................................. 20
1. Definitie welvaartstaat ................................................................................ 20
2. Welvaartsstaat = Verzorgingsstaat ............................................................... 20
3. Korte Historiek ............................................................................................ 21
4. Welvaartstaat vandaag de dag ..................................................................... 21
5. Werking van de welvaartstaat ...................................................................... 21
5.1. Inkomensherverdeling: ............................................................................. 21
5.2. Activering en actieve welvaartstaat ............................................................ 22
, 5.2.1. Werking van actieve welvaartstaat ....................................................... 22
6. Functies van welvaartstaat .......................................................................... 22
7. Uitdagingen voor de welvaartsstaat .............................................................. 23
7.1. Demografische uitdagingen ....................................................................... 23
7.2. Ecologische uitdagingen ........................................................................... 23
7.3. Sociale uitdagingen .................................................................................. 23
7.4. Economische uitdagingen ......................................................................... 23
7.5. Socio-economische uitdagingen ................................................................ 24
7.6. Politieke uitdagingen................................................................................. 24
7.7. Matheuseffect .......................................................................................... 24
8. 9 B’s van toegankelijkheid............................................................................ 24
8.1. Bekendheid .............................................................................................. 25
8.2. Bereikbaarheid ......................................................................................... 25
8.3. Beschikbaarheid ...................................................................................... 25
8.4. Begrijpbaarheid ........................................................................................ 25
8.5. Betrouwbaarheid ...................................................................................... 25
8.6. Betaalbaarheid ......................................................................................... 25
8.7. Bruikbaarheid........................................................................................... 25
8.8. Begripvol.................................................................................................. 25
8.9. Betreedbaarheid....................................................................................... 25
Les 7 & 8. Middenveld ............................................................................................ 25
1. Wat is het middenveld ................................................................................. 25
2. Middenveld in sectoren ............................................................................... 26
3. Middenveld als publieke ruimte = Civic space ............................................... 28
4. Kenmerken van het middenveld ................................................................... 28
5. Middenveld in de geschiedenis .................................................................... 29
2.1. Vakbonden............................................................................................... 29
2.2. Mutualiteiten............................................................................................ 29
2.3. Femma .................................................................................................... 30
6. Burgerinitiatieven ........................................................................................ 30
6.1. Kenmerken van een burgerinitiatief ............................................................ 30
6.2. Krachtlijnen van burgerinitiatieven ............................................................. 30