Samenvatting ARW 1

ARW 1

Inhoud
Week 1: recht in het algemeen....................................................................1
Week 2: recht en staat.................................................................................8
College 2.................................................................................................12
Week 3: rechtsspraak en burgerlijk procesrecht........................................20
Interview.................................................................................................20
College 2:................................................................................................20
Week 4: burgerlijk recht; algemeen...........................................................28
College 2.................................................................................................34
Week 5: Burgerlijk recht: overeenkomstenrecht........................................38
College 2.................................................................................................42
Week 6: burgerlijk recht; verbintenissen uit de wet...................................44
College 2.................................................................................................48




Week 1: recht in het algemeen

Wat is recht?



1

, - Tijd- en plaatsgebonden, internationalisering & internetionalisering -
> handel en connecties met buitenland (dynamisch)
- Celsus: Ars boni et aequi -> de kunst van het goede en het
rechtvaardige
- Ulpianus: Honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere
-> eerlijk leven, anderen niet schaden en ieder zijn deel geven
- Kant: De verzameling van voorwaarden waaronder de vrije wil van
de één met die van de ander verenigd kan worden volgens een
algemene wet van vrijheid.



Wat is recht?

1. Als je tekortschiet, moet je schade vergoeden (bijv. spiraaltje
vergeten te plaatsen en er kwam een kind er is een deel
schadevergoeding betaald)
2. Je moet je aan je afspraken houden (bijv. ernstig ziek en eierstokken
verwijderd, man en vrouw mochten zich bedenken. Dus toen vrouw
beter was mocht het embryo niet geplaatst meer worden, omdat de
man dat niet meer wou)
- Mechanisme dat bedoeld is om conflicten te voorkomen en
bestaande conflicten op te lossen -> probeert vrede in een
samenleving te bewaren



Rechtsregels hebben 2 doelstellingen:

1. Gerechtigheid: bescherming van de fundamentele menselijke
waarden
2. Doelmatigheid: ordening van de menselijke samenleving
 Bij sommige rechtsregels staat gerechtigheid voorop en bij
andere doelmatigheid



De 2 doelen van het recht:

1. Ordenen en uniformeren: van gedrag in een samenleving door het
stellen van rechtsregels, waarbij het streven is naar een rechtmatige
samenleving waarin ieders belangen zo veel mogelijk worden
gerespecteerd en veiliggesteld.
2. Toezicht en handhaving: op het niet-naleven van rechtsregels en het
mogelijk maken dat conflicten over rechtsregels voorgelegd kunnen
worden aan een rechter.


2

,Democratische rechtsstaat als basis voor ontwikkeling van het recht

- Hobbes
 Homo homini lupus: oorlog van allen tegen allen
 Sociaal contract: macht naar soeverein met geweldsmonopolie
- Locke
 Legaliteitsbeginsel + grondrechten = rechtstaat
 Burgers moeten beschermd worden tegen de machtige staat
 Het recht moet echt iets voorstellen
- Rousseau
 Volkssoevereiniteit = democratie
 Het volk kiest hun eigen volksvertegenwoordigers
 Formeel: als het volk maar kan kiezen
 Materieel: de rechten van minderheden zijn ook gewaarborgd
(zo kan een meerderheid niet zomaar de minderheid aan de
kant schuiven)



Hoger recht dan wettenrecht?

- Antigone
 Kan/mag/moet je soms ongehoorzaam zijn?
 Natuurrecht: mensenrechten
- Radbruch
 In beginsel geldt positieve recht, zelfs als het een
onrechtvaardige inhoud heeft, tenzij strijd tussen wet en
gerechtigheid zo ondraaglijk groot is, dat wet ‘unrichtiges
Recht’ is
 Natuurrecht geldt volgens hem niet



Wat is recht?

- Taal, dus context
- Tegenspraak
- Retoriek (veel mooie woorden zonder veel inhoud)



Objectieve/positieve recht

- Geheel van alle geldende rechtsregels
 Op een bepaalde plaats
 Op een bepaald tijdsstip
 ‘Law’



3

, Subjectief recht

- Bevoegdheid die één persoon (of een groep personen) ontleent aan
het objectieve recht
 ‘Right’



Waar vinden we het recht?

- Montesquieu: rechter is ‘la bouche de la loi’, de rechter moet de wet
volgen en niet echt zelf gaan interpreteren
 Legisme: het recht is in de wet vastgelegd
- Wet Algemene Bepalingen (1829)
 Art. 11 -> rechter moet volgens de wet recht spreken
 Art. 13 -> verbod van rechtsweigering (de rechter moet tot
een uitspraak komen)
- Je vindt recht in rechtsbronnen:
1. Verdragen + besluiten van volkenrechtelijke organisaties
2. De wet
3. Jurisprudentie: Uitspraken van de rechters die leerstukken uit de wet
verduidelijken en nader invullen.
 In de praktijk wel, maar juridisch gezien is het geen rechtsbron
(in NL)
4. Gewoonte (een gewoonte die een recht is geworden, ongeschreven
rechtsregels): langdurig gebruik + rechtsovertuiging
5. Gepubliceerde beleidsregels: normen opgesteld door
bestuursorganen, moeten wel gepubliceerd zijn
6. Algemene rechtsbeginselen: erkende basisprincipes die aan de basis
liggen van de wet- en regelgeving



Hoe delen we het recht in?

- Nationaal en internationaal recht
 Soevereiniteit: Elk land mag zelf zijn wetten en rechtsstelsel
bepalen binnen zijn eigen grondgebied. Een staat hoeft geen
inmenging van buitenaf te accepteren, tenzij hij dat zelf
toestaat.
 Internationaal recht: komt terug in verdragen, kan in een land
een geldende rechtsbron zijn (in NL is het een geldige
rechtsbron)
 Internationaal publiekrecht of volkenrecht: internationaal
publiekrecht bestaat uit verdragen, besluiten van
volkenrechtelijke organisaties en regels van gewoonterecht.


4