Samenvatting Hoofdstuk (module) 3 - psychoanalyse - deelexamen

Psychologie – thema 3 – de psychoanalytische
benadering
1 uitganspunten
1.1 ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze
interacties worden bepaald door ons onbewuste
* ons gedrag wordt bepaald door het onbewuste, dat wil zeggen dat…
= we ons gedrag niet zelf kunnen sturen
= we niet bewust richting kunnen geven aan ons leven
= ons leven beheerst wordt door oncontroleerbare krachten

Ons gedrag wordt bepaald door het onbewuste  het onbewuste zelf is ook
ontoegankelijk voor ons bewustzijn
 we zijn ons niet bewust v/h onbewuste en kunnen dat bewuste ook niet
bewust maken


* het onbewuste bevat :
 irrationele en onbewuste ervaringen, wensen, angsten en verlangens die niet
met elkaar in harmonie zijn
 oerdriften die irrationeel zijn en gericht zijn op een directe en onmiddellijke
bevrediging
 verwrongen ervaringen, wensen, verlangens, gevoelens en overtuigingen
CONCLUSIE : Freud focust op onbewuste processen

* Freud gebruikte deze technieken :
 hypnose + analyse v dromen
= om het onbewuste naar boven te laten komen ( bij hysterische patiënten )

 later : Vrije associatie
= hij liet patiënten alles vertellen wat in hen opkwam ( ook onbelangrijke ), hij
ging ervan uit dat alles ( dus ook die associaties) een verborgen betekenis
hadden die verwees naar wat zich in het onbewuste bevond.
= hij luisterde niet alleen naar het verhaal, maar ook naar herhalingen,
aarzelingen en terugkerende patronen in het denken v/d patiënt



1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en
onze interacties worden bepaald door onze ervaringen
uit de eerste levensjaren
* onze ervaringen uit de eerste levensjaren bepalen…
 ons gedrag, gevoelens, gedachten en interacties
 onze persoonlijkheid
DOOR :
 de wijze waarop we als kind onze psycho-seksuele ontwikkeling doormaakte

, de conflicten en relatiewijzen die deze psycho-seksuele ontwikkeling
kenmerkten

* wat toen gebeurde => voor de rest v ons leven + stuurt ons huidige gedrag

* de seksuele ontwikkeling
= de voortplantingsdrang v mensen
= een complexe mix v psychologische, emotionele en sociale factoren die
inherent zijn aan de menselijke ontwikkeling

*de infantiele ( seksuele) ervaringen die we tijdens de psycho-seksuele
ontwikkeling opdoen en die conflicten die hieraan inherent zijn bepalen later:
 onze seksuele identiteit, relaties en zelfbeeld ( we herinneren dit niet )
het gaat hier over :
 reële psychoseksuele ervaringen
 fantasieën

* volgens de psychoanalyse wordt alles gekleurd door ervaringen uit onze
eerste levensjaren ( ook latere laten sporen na)
( verdriet, woede, pijn v vroeger  kan naar boven komen in situaties,
gebeurtenissen of personen die onbewust herinneringen oproepen aan die pijn,…
v/d eerste levensjaren )


* ook in de relatie tss de therapeut kunnen elementen uit de kinderjaren naar
boven komen :
 overdracht
= de cliënt herkent in de therapeut onbewust zijn moeder/vader en hervalt in dit
vroegere relatiepatroon

tegenoverdracht
= De therapeut herkent in de cliënt onbewust zijn moeder/vader en hervalt in dit
vroegere relatiepatroon

( de therapeut  lokt overdrachtsreacties uit om dan door te zoeken naar de
betekenis ervan )
( de therapeut  zal tegenoverdachtsreacties mijden ( leert in opleiding)
zodat die niet stoort )



1.3 De psychoanalytische benadering gaat uit van een
conflictmodel
*ons gedrag wordt bepaald door…
 innerlijke conflicten
= conflicten tussen de wensen en het geboden ( onze driften en ons geweten )
‘ ik wist dat het niet mocht en toch deed ik het’

= conflicten tussen de constructieve en de destructieve drift ( Eros en

, Thanatos )
‘ van altijd willen blijven slapen tot nooit meer willen zien’

( deze krachten zijn tegengesteld, maar mengen zich en kunnen niet zonder
elkaar )

* deze conflicten =
= zijn inherent aan het leven zelf
= gaan terug op vroegkinderlijke conflicten
= zijn niet op te lossen en blijven ons levenslang achtervolgen

*de psychoanalytische benadering stelt :
we zijn allemaal neurotisch
= we zijn allemaal gedreven door dezelfde perverse wensen en verlangens en
ervaren allemaal hetzelfde conflict met onze idealen en normen

* er zijn ook conflicten tussen onze libidineuze verlangens en onze
doodsverlangens
= we zoeken spanning, maar vinden het grootste genot in het ontladen v die
spanning
( voetbalmatch  spanning naar het einde  bij einde wnr fluitsignaal 
ontlading )



1.4 een psychoanalytische benadering gaat uit van casestudy’s
om aan wetenschap te doen
*het wetenschapsmodel van de psychoanalyse
 hierbij staat het begrijpen voorop
 hierbij gebruikt men grondige casestudy’s om de complexiteit vh menselijk
gedrag te begrijpen

*de psychoanalyse stelt de individuele persoon centraal
obv
 grondige casestudies
 beroemde ziektegeschiedenissen ( Dora, Kleine Hans,…)

* de psychoanalyse is op zoek naar individuele wetmatigheden ( geen
algemene)
* de psychoanalyse is idiografisch ( niet nomothetisch )
 wil op zoek gaan naar wat iemand typeert / de unieke draad

HIERBIJ
gebruikt men een andere manier v denken
 zijn de basisbegrippen moeilijk te operationaliseren / meetbaar te maken ( niet
op klassieke manier )



2 hedendaagse denkers
* de psychoanalytische benadering …