Samenvatting Verkennen van het werkveld

Deel 1: De welzijnszorg in Vlaanderen (begrippenkader)

1. Welzijnszorg & welzijnsvoorziening
 Welzijnszorg is het belangrijkste instrument ter verbetering van de belemmerende situatie
van personen waar welzijn tijdelijk of blijvend bedreigd of ontoereikend is
 Welzijn is een antwoord uit de omgeving
- Gezin
- Familiaal netwerk
- Lokaal netwerk vb.: jeugdclub
- Voorzieningen vb.: CAW
- Overheid vb.: gemeente

 Dienstverlening aan hulpbehoevenden
 Gericht op het bevorderen van het individuele welzijn of van een groep
 Niet te herleiden tot een transactie vb.: een uitkering (onderscheidt zich hierdoor van de
sociale zekerheid


2. De groei van de welzijnszorg
2.1 Vanuit de verzorgingsstaat
 Golden sixties
- België ontwikkelen tot een verzorgingsstaat
- De basis werd gelegd voor de huidige gehandicaptenzorg, de ouderzorg en de
bijzondere jeugdbijstand

 Sterke economische expansie (jaren ’60 vorige eeuw) dus meer geld voor welzijn en sociale
zekerheid
- Subsidiërende overheid (openbaren en private initiatieven)
- Uitbreiding van diensten en de professionalisering ervan maar gebeurde niet
evenredig
→ Geen duidelijk welzijnsplan
→ Ongelijk aanbod (in bepaalde regio’s veel, andere regio’s niks)
→ Chaotische groei eist steeds meer nieuwe financiële middelen
→ Geen gestructureerde groei maar organisch
→ Verkokering en verzuiling

2.1.1 Verkokering
 Het langs elkaar heen werken van organisaties die op hetzelfde beleidsterrein bezig zijn
 Het verschijnsel dat verschillende instanties zich met een bepaald beleidsterrein bemoeien
en daarbij naast elkaar werken zonder dwarsverbindingen en ze ongecoördineerd operen
 Hoe verkokering kan bestreden worden Integrale jeugdhulp
- Algemeen Welzijnswerk
- Bijzondere Jeugdbijstand
- Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg
- Centra voor Leerlingenbegeleiding
- Kind & Gezin
- Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap



Verkennen v.h. werkveld 1e semester 1

, 2.1.2 Verzuiling
 Het levensbeschouwelijk pluralisme wordt doorgetrokken in een groot aantal
maatschappelijke activiteiten vb.: onderwijs, gezondheidszorg, media, cultuur, …

2.2 Vanaf 1975: de tijd van een economische recessie
 De consumptiemaatschappij werd een halt toegeroepen
 Oliecrisis zorgt voor ontnuchtering vb.: autoloze zondagen
 Investeringen nemen af en arbeiders verliezen hun werk
 Voor welzijn betekent dit
- Efficiëntie en kostenbeheersing worden gevraagd
- Subsidiering wordt selectiever
- Stellen van prioriteiten

 Maar er komt een kwantitatieve als een kwalitatieve toename van de vraag
 Steeds meer mensen hebben moeilijkheden om een leven te leiden dat beantwoordt aan de
menselijke waardigheid
- Langdurige werkloosheid
- Stijgen kosten levensonderhoud vb.: stookolie
- Veranderende gezinspatronen vb.: eenoudergezinnen
- Individualisering van de maatschappij
- Nieuwe armoede – illegale asielzoekers


3. De Vlaamse overheid en het welzijnsbeleid
 Na verschillende staatshervormingen is het gros van de bevoegdheden rond welzijnsbeleid
overgeheveld van de federale overheid naar de gemeenschappen
- Soms toch nog federale bevoegdheid vb.: adoptie

 Jo Vandeurzen
- Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

 2012: 3,7 miljard voor welzijn en gezondheidszorg


4. Provinciale bevoegdheden
 Lezen


5. De kenmerken van de welzijnsvoorzieningen
 Aan de welzijnsvoorzieningen kunnen we een aantal kenmerken toewijzen in functie van hun
werking
- Categoriale vs. niet – categoriale
- Ambulant vs. residentieel
- Autonoom of ingebouwd
- Formele en informele zorg
- Publiek en privaat

5.1 Categoriale vs. niet-categoriale
 Categoriale voorziening werkt exclusief voor één specifieke doelgroep en kunnen probleem –
of tijdsgebonden zijn vb.: personen met een handicap
 Bij niet-categoriale voorzieningen kan iedereen terecht vb.: OCMW

Verkennen v.h. werkveld 1e semester 2