Rechtsmethodiek
1. De rechtsbronnen: definitie en toelichting
1.1 Algemeen
Definitie rechtsbron:
➔ Oorsprong van het ontstaan van recht
➔ Bijvoorbeeld: de wet
Geschreven bron:
➔ Is de wetgeving en kan gevonden worden in één of andere middel die op
zijn eigen bestaat dus een op zichzelf bestaande bron
Gepubliceerde bron:
➔ Is maar geldig door die
publicatie Geschreven bron ≠
gepubliceerde bron
➔ Bindende bron:
➔ Is van iedereen van toepassing
➔ We moeten deze gehoorzamen als deze toepassingsvoorwaarden zijn
vervuld
➔ Rechter moet toepassen
➔ Bijvoorbeeld: de wet
Gezaghebbende bron:
➔ Rechter mag toepassen
➔ Bronnen die een feitelijk gezag hebben ter interpretatie van een bindende
bron
➔ Magistraat mag deze toepassen
➔ Rechtspraak is
gezaghebbend Bindende bron
≠ Gezaghebbende bron
Materiele bronnen
➔ Bijdragen tot het ontstaan van recht
➔ Bijvoorbeeld: sociale bronnen, filosofische bronnen, economische
bronnen, politieke evoluties, feiten en factoren, rapporten en
verslagen…
Formele bronnen
➔ Het geldende recht kan gekend worden
➔ Het positieve recht of vigerende recht
• De lege lata en de lege referenda
➔ Bijvoorbeeld: wetgeving, rechtspraak, rechtsleer,
gewoonterecht, algemene rechtsbeginselen,
overeenkomsten tussen partijen…
Materiele bronnen ≠ formele bronnen
, 1.2 Wetgeving
1.2.1 Begrip
De wetgeving wordt gepubliceerd in het Belgische staatsblad
Formele, geschreven, bindende bron
Ook wel de wet in formele zin/ formele wet en wet in de materiele zin/ materiele
wet genoemd
1.2.2 Hiërarchie
Lagere norm moet altijd in overeenstemming zijn met een
hogere norm Het grondwettelijk hof controleert de
hiërarchie der normen
1.2.3 Wetgeving sensu lato
Wetgeving in ruime zin
➔ Ieder bindend voorschrift dat uitgaat op een
voorbevoegde overheid Internationale
Supranationaal recht = verwijst naar een vorm van
samenwerking waarbij landen bevoegdheden overdragen aan
een hogere, overkoepelende internationale organisatie, die
bindende beslissingen kan nemen die voorrang hebben op de
nationale wetten van de lidstaten, zelfs als niet alle lidstaten
het ermee eens zijn. Een bekend voorbeeld van een
supranationale organisatie is de Europese Unie (EU).
Internationaal recht = een overkoepelende term voor
rechtsgebieden waarbij meerdere landen of staten betrokken
zijn.
1. De rechtsbronnen: definitie en toelichting
1.1 Algemeen
Definitie rechtsbron:
➔ Oorsprong van het ontstaan van recht
➔ Bijvoorbeeld: de wet
Geschreven bron:
➔ Is de wetgeving en kan gevonden worden in één of andere middel die op
zijn eigen bestaat dus een op zichzelf bestaande bron
Gepubliceerde bron:
➔ Is maar geldig door die
publicatie Geschreven bron ≠
gepubliceerde bron
➔ Bindende bron:
➔ Is van iedereen van toepassing
➔ We moeten deze gehoorzamen als deze toepassingsvoorwaarden zijn
vervuld
➔ Rechter moet toepassen
➔ Bijvoorbeeld: de wet
Gezaghebbende bron:
➔ Rechter mag toepassen
➔ Bronnen die een feitelijk gezag hebben ter interpretatie van een bindende
bron
➔ Magistraat mag deze toepassen
➔ Rechtspraak is
gezaghebbend Bindende bron
≠ Gezaghebbende bron
Materiele bronnen
➔ Bijdragen tot het ontstaan van recht
➔ Bijvoorbeeld: sociale bronnen, filosofische bronnen, economische
bronnen, politieke evoluties, feiten en factoren, rapporten en
verslagen…
Formele bronnen
➔ Het geldende recht kan gekend worden
➔ Het positieve recht of vigerende recht
• De lege lata en de lege referenda
➔ Bijvoorbeeld: wetgeving, rechtspraak, rechtsleer,
gewoonterecht, algemene rechtsbeginselen,
overeenkomsten tussen partijen…
Materiele bronnen ≠ formele bronnen
, 1.2 Wetgeving
1.2.1 Begrip
De wetgeving wordt gepubliceerd in het Belgische staatsblad
Formele, geschreven, bindende bron
Ook wel de wet in formele zin/ formele wet en wet in de materiele zin/ materiele
wet genoemd
1.2.2 Hiërarchie
Lagere norm moet altijd in overeenstemming zijn met een
hogere norm Het grondwettelijk hof controleert de
hiërarchie der normen
1.2.3 Wetgeving sensu lato
Wetgeving in ruime zin
➔ Ieder bindend voorschrift dat uitgaat op een
voorbevoegde overheid Internationale
Supranationaal recht = verwijst naar een vorm van
samenwerking waarbij landen bevoegdheden overdragen aan
een hogere, overkoepelende internationale organisatie, die
bindende beslissingen kan nemen die voorrang hebben op de
nationale wetten van de lidstaten, zelfs als niet alle lidstaten
het ermee eens zijn. Een bekend voorbeeld van een
supranationale organisatie is de Europese Unie (EU).
Internationaal recht = een overkoepelende term voor
rechtsgebieden waarbij meerdere landen of staten betrokken
zijn.
