Summary Pioneers of Psychology - Inleiding en geschiedenis van de psychologie: 10 gehaald

H1: Foundational Ideas from Antiquity
Ideeën uit KO belangrijk voor de psychologie
Rol van geest bij kennisverwerving



Griekse filosofen

Sofisten: rondtrekkende leraren met kritische houding in oude Griekenland

 Aanleren vaardigheden retorica en spreken in het openbaar

Socrates – info komt van Plato – Of Aristoteles

 Rationalisme
= Rede gebruiken om kennis en waarheid te ontdekken (via deductie)
 Nativisme
= Ideeën en kennis is aangeboren


Hippocrates

 Hippocratic Corpus
(medische geschriften: zagen ziekte als natuurlijk fenomeen, niet veroorzaakt
door demonen)

 Humorale theorie
= mensen zijn gezond als de 4 humoren met elkaar in balans zijn
Te veel of te weinig -> ziekte
Lichte onevenwichtigheden -> verschillen in karakter

 4 Humoren
 Bloed
 Gele gal
 Zwarte gal
 Slijm/flegma

Plato
Stichter van de Academie
 Collectief van geleerden die hun intellectuele doelen nastreefden

Onderscheid
 Verschijningsvorm (hoe wij het zien, bewuste ervaring)
 Ideale vorm (bevindt zich enkel in de geest, bijv. perfecte cirkel) = idealisme

Allegorie van de grot
 Werkelijkheid die wij waarnemen is een schaduw van de echte werkelijkheid
(losbreken van illusies)
 Rol van de filosoof: vertellen hoe de wereld echt in elkaar zit

, Psyche
 Rede (centraal, moet 2 kanten laten samenwerken)
 2 paarden die andere kant op willen
-lusten
-plichten en moed


Aristoteles (verschillen met Plato)
 Stichter van het Lyceum
 Empirisme (inductie):
Kennis komt uit omgeving en wordt verwerkt door zintuigen
= observatie + classificatie (taxonomie ;
dieren)



Geest filtert observaties door categorieën van ervaring (daardoor zinvolle uitspraken
doen):
- Substantie (wat)
- Kwantiteit (hoeveel)
- Kwaliteit (kleur, vorm)
- Plaats
- Tijd
- Relatie (bijv. groter-kleiner)
- Activiteit (wat doet het)


Ordening van de zielen (voor orde in de wereld, capaciteiten van organismen) - natuurschaal
- Vegetatieve zielen (voeden, voortplanten)
- Sensitieve zielen (sensatie, bewegen, geheugen, verbeelding)
- Rationele zielen (logisch redeneren) enkel de mens



Democritus

Atoomtheorie

 Er is een grens aan de deelbaarheid van alle materiële objecten en deze zijn
opgebouwd uit kleine deeltjes (=atomen)
 Deeltjes bewegen willekeurig en fysieke verschijningen ontstaan per toeval
(zonder doel)



Epicurus: voorstander van de atoomtheorie en ontwikkelde zijn eigen filosofie
eromheen.

De Romeinse dichter Lucretius: schreef De Rerum Natura (Over de natuur der
dingen), waarin hij Epicurus en zijn filosofie prees.

, Causaliteit (kritiek op atoomtheorie)
 Alles wat gebeurt moet een doel hebben



Islamitische filosofen

Al-Kindi (Bijv. tientallen getallenstelsel)



Alhazen
 Boek over optica en visuele waarneming

Camera obscura
 Model van het oog
 Zien is iets passiefs



Avicenna
Uitbreiding Aristoteles’ functies v.d. ziel
 Externe zintuigen (zicht, gehoor, reuk, smaak, tast)
 Ook interne zintuigen
- Combinatie, verbeelding, geheugen
- Inschatting (estimation; kansen en gevaren)
- Neiging (appetition; handelingsimpulsen)


 Zelfbewustzijn, ook zonder sensorische/ zintuigelijke input
(floating man gedachte-experiment)




Plato & Avicenna: geest als actief, door redeneren en denken weet je hoe wereld in elkaar
zit
Aristoteles & Alhazen: interactie tussen buitenwereld en binnenwereld

,H2: Pioneering Philosophers of Mind
Ideeën van 3 filosofen over lichaam, geest en kennis

Thema 1: wat is de relatie tussen lichaam en geest?
Thema 2: hoe komen we tot kennis over de wereld?


René Descartes


Twee belangrijke inzichten:
1. Cartesian Frame:
= Assenstelsel als een hulpmiddel waarmee de geest de positie en beweging in
de ruimte van iets/iemand wiskundig kan beschrijven (serie nummers)

2. Een nieuwe methode om ware kennis te verkrijgen:
= Na een droom over een gedichtenboek begon Descartes te twijfelen aan alles
wat hij dacht te weten, wat leidde tot een methode om alleen zekere,
onbetwijfelbare kennis te aanvaarden.


Methode:
 Twijfelen aan alles (methodologische twijfel)
 Kennis: denken (deductie) boven sensorische ervaring (inductie)
 Zoek simple natures: fundamentele eigenschappen van fysieke fenomenen
waaraan je niet kunt twijfelen

Fysieke wereld: extensie (ruimte innemen) en beweging

Fysica:
 Universum is 100% gevuld met deeltjes (vuur, lucht, aarde)
 Deze deeltjes hebben extensie en beweging



Mechanistische Fysiologie
 Het lichaam als machine – geen ziel nodig
 Zenuwen zijn holle buizen waarin animal spirits (hersenvocht) stromen
 Reflex = stimulus (extern) + respons (intern, gedrag organisme)
 Automatisch
 Aangeleerd (door oefening veranderd hersenstructuur – vloeistof stroomt
anders)
 Passies (emoties – bewust ervaren)

, Interactief dualisme
 Aan zintuigen kun je twijfelen, maar Cogito Ergo Sum (ook God bestaat)
 Rationele ziel met aangeboren ideeën bestaat (innate ideas)
 Lichaam & geest zijn 2 verschillende dingen
 Interacteren via pijnappelklier (epifyse; pineal gland) – is ook één
 Lichaam is dubbel, ziel is één
 Interactief dualisme




Galileo Galilei (ook over kenmerken fysieke wereld, zoals Descartes)
 Primaire kwaliteiten (vorm, hoeveelheid, beweging)
 Secundaire kwaliteiten (zicht, geluid, gevoel) – ontstaan wanneer mensen met
dingen interacteren



John Locke (neemt idee Descartes over: mechanistische fysiologie, geest is passief)
‘An Essay Concerning Human Understanding’

 Ziel (aangeboren ideeën) niet nodig voor kennis, wel ervaring
 Herinnering = sensatie + reflectie (combinaties van ervaringen)
 Geboren als Tabula Rasa: alle kennis door ervaring!

 Soorten kennis
 Intuïtief (iets weten zonder te hoeven nadenken bijv. zwart is anders dan wit)
 Demonstratief (kennis die je kan uitleggen bijv. wiskunde)
 Sensitief (kennis via ervaringen/waarnemingen bijv. je ziet donkere wolken -

regen)

 Soorten ideeën
 Simpele ideeën (bijv. rood, rond, hard) – combineren tot
 Complexe ideeën (bijv. appel, honger)

 Associatie van ideeën voor complexe ideeën door (uitwerking door Hume, de wetten):
 Continuïteit (heel dicht in tijd bij elkaar)
 Gelijkenis


 Ook onderscheid in kwaliteiten
 Primaire kwaliteiten (omvang en massa: vorm, beweging en aantal)
 Secundaire kwaliteiten (door perceptie: reuk, kleur, smaak, temperatuur,…)


 Blinde persoon gedachte-experiment (Molyneux)
 Via zicht objecten herkennen en leren wat welke vorm is (leren kijken)