Psychopedagogiek 2.2
Inhoudsopgave
1. De ontwikkeling van pedagogisch denken in West-Europese samenleving vanaf de moderne tijd tot
heden.........................................................................................................................................................................2
2. Gezinnen als context voor ontwikkelen en leren..............................................................................................5
2.1 Verkenning van het concept gezin..................................................................................................................5
2.1.1 Inleiding..................................................................................................................................................5
2.1.2 Wat is het gezin?.....................................................................................................................................5
2.1.3 Kenmerken van het hedendaagse gezin..................................................................................................5
2.1.4 Functies van het gezin............................................................................................................................6
2.1.5 Betekenis van gezinnen voor ontwikkelen en leren...............................................................................6
2.1 De geschiedenis van het gezin, sociaaleconomisch en cultuurhistorisch......................................................6
2.1.1 Van ‘uitgebreid gezin’ naar ‘kerngezin..................................................................................................6
2.1.2 Klassieke gezinstypes.............................................................................................................................8
2.2 Gezinnen vandaag........................................................................................................................................10
2.2.1 Inleiding................................................................................................................................................10
2.2.2 Diverse gezinnen..................................................................................................................................10
2.2.3 De diversiteit geduid.............................................................................................................................11
2.2.4 Gevolgen voor de kinderen...................................................................................................................12
2.2.5 Kinderen uit nieuwe gezinnen: omgang op de basisschool..................................................................13
2.3 Een contextuele benadering van de relatie tussen ouders en hun kinderen.................................................13
2.3.1 Inleiding................................................................................................................................................13
2.3.2 Het legaat van de ouderlijke verantwoordelijkheid: de dynamiek van de rechtvaardige zorg van de
ouder voor het kind........................................................................................................................................14
2.4 De veerkracht van een kind, draaglast en draagkracht van een gezin........................................................17
2.4.1 Inleiding................................................................................................................................................17
2.4.2 Het begrip veerkracht...........................................................................................................................17
2.4.3 De kamers van het veerkrachtenhuis....................................................................................................18
2.4.4 Het basismodel van Ina Bakker uit 1997 (Nederlandse onderzoekster)...............................................19
2.5 Opvoedingsondersteuning en netwerken......................................................................................................23
2.5.1 Inleiding................................................................................................................................................23
2.5.2 Model van Belsky.................................................................................................................................23
2.5.3 Verschillende vormen van steun...........................................................................................................23
3 Basisschool als context voor ontwikkelen en leren..........................................................................................27
3.1 Het basisonderwijs uitgedaagd tot analyse en reflectie...............................................................................27
3.1.1 VLOR...................................................................................................................................................27
3.1.2 Aanleiding discussietekst......................................................................................................................27
3.2 Eigenheid van het basisonderwijs: construct of werkelijkheid....................................................................28
3.2.1 Eigenheid als historisch gegeven..........................................................................................................28
3.2.2 Eigenheid als opdracht..........................................................................................................................29
3.3 De basisschool beschikt over sterke troeven................................................................................................30
3.3.1 Een kader voor ontwikkelingsgericht werken......................................................................................30
3.3.2 Onderwijs met een duidelijke finaliteit.................................................................................................31
3.3.3 Een integraal pedagogisch-didactisch beleid........................................................................................33
3.3.4 Educatief partnerschap met ouders: nabijheid en vertrouwen..............................................................36
3.3.5 Lokale inbedding en versterking van sociaal weefsel in de buurt........................................................37
1
,1. De ontwikkeling van pedagogisch denken in West-
Europese samenleving vanaf de moderne tijd tot
heden
2
,3
, 4
Inhoudsopgave
1. De ontwikkeling van pedagogisch denken in West-Europese samenleving vanaf de moderne tijd tot
heden.........................................................................................................................................................................2
2. Gezinnen als context voor ontwikkelen en leren..............................................................................................5
2.1 Verkenning van het concept gezin..................................................................................................................5
2.1.1 Inleiding..................................................................................................................................................5
2.1.2 Wat is het gezin?.....................................................................................................................................5
2.1.3 Kenmerken van het hedendaagse gezin..................................................................................................5
2.1.4 Functies van het gezin............................................................................................................................6
2.1.5 Betekenis van gezinnen voor ontwikkelen en leren...............................................................................6
2.1 De geschiedenis van het gezin, sociaaleconomisch en cultuurhistorisch......................................................6
2.1.1 Van ‘uitgebreid gezin’ naar ‘kerngezin..................................................................................................6
2.1.2 Klassieke gezinstypes.............................................................................................................................8
2.2 Gezinnen vandaag........................................................................................................................................10
2.2.1 Inleiding................................................................................................................................................10
2.2.2 Diverse gezinnen..................................................................................................................................10
2.2.3 De diversiteit geduid.............................................................................................................................11
2.2.4 Gevolgen voor de kinderen...................................................................................................................12
2.2.5 Kinderen uit nieuwe gezinnen: omgang op de basisschool..................................................................13
2.3 Een contextuele benadering van de relatie tussen ouders en hun kinderen.................................................13
2.3.1 Inleiding................................................................................................................................................13
2.3.2 Het legaat van de ouderlijke verantwoordelijkheid: de dynamiek van de rechtvaardige zorg van de
ouder voor het kind........................................................................................................................................14
2.4 De veerkracht van een kind, draaglast en draagkracht van een gezin........................................................17
2.4.1 Inleiding................................................................................................................................................17
2.4.2 Het begrip veerkracht...........................................................................................................................17
2.4.3 De kamers van het veerkrachtenhuis....................................................................................................18
2.4.4 Het basismodel van Ina Bakker uit 1997 (Nederlandse onderzoekster)...............................................19
2.5 Opvoedingsondersteuning en netwerken......................................................................................................23
2.5.1 Inleiding................................................................................................................................................23
2.5.2 Model van Belsky.................................................................................................................................23
2.5.3 Verschillende vormen van steun...........................................................................................................23
3 Basisschool als context voor ontwikkelen en leren..........................................................................................27
3.1 Het basisonderwijs uitgedaagd tot analyse en reflectie...............................................................................27
3.1.1 VLOR...................................................................................................................................................27
3.1.2 Aanleiding discussietekst......................................................................................................................27
3.2 Eigenheid van het basisonderwijs: construct of werkelijkheid....................................................................28
3.2.1 Eigenheid als historisch gegeven..........................................................................................................28
3.2.2 Eigenheid als opdracht..........................................................................................................................29
3.3 De basisschool beschikt over sterke troeven................................................................................................30
3.3.1 Een kader voor ontwikkelingsgericht werken......................................................................................30
3.3.2 Onderwijs met een duidelijke finaliteit.................................................................................................31
3.3.3 Een integraal pedagogisch-didactisch beleid........................................................................................33
3.3.4 Educatief partnerschap met ouders: nabijheid en vertrouwen..............................................................36
3.3.5 Lokale inbedding en versterking van sociaal weefsel in de buurt........................................................37
1
,1. De ontwikkeling van pedagogisch denken in West-
Europese samenleving vanaf de moderne tijd tot
heden
2
,3
, 4
