Samenvatting Algemene psychologie - Het geheugen - deel 2 - VIVES KORTRIJK - MV

PASSENDE CUES OF OPHAALAANWIJZINGEN
- Bibliotheekmetafoor: systeem van trefwoorden (in ons hoofd)
- Een zoekterm ingeven, de zaken met sterkste verbinding komen naar
boven
- Semantische netwerken – verbindingen
- Zaken in omgeving aanwezig –herinneringen naar boven halen –
dienen als cue
- Intentioneel of onbewust, zowel positief als negatief
Bv. Een examenvraag die het antwoord naar boven doet komen, triggert
Bv. Soldaten die na hun dienst ergens luide knallen horen = trigger naar de
oorlog


Tulving: principe van de codeerspecificiteit
- Bij elke inprenting wordt naast de kennis zelf, ook elementen uit
interne of externe context mee opgenomen in het geheugenspoor!
 Je neemt allerlei randinformatie rondom ook op in je geheugen,
mogelijke cue
 Die aspecten kunnen ook helpen dat boven te brengen, als diezelfde
aanwezig zijn tijdens het proberen ophalen, zou dat makkelijker
moeten gaan

- M.a.w. iedere inprenting is specifiek
 Wordt vanalles opgenomen, naast de kern die je probeert te
onthouden
 Flashbulb
Bv. Studeren op kot, examen op school – in theorie zou je beter scoren bij
examen op kot

- De reproductie is afhankelijk van de aanwezigheid van die
contextgegevens
 Moeilijk om herinnering op te roepen wanneer de omstandigheden
veel verschillen van de situatie bij moment van de inprenting


Externe omstandigheden:
State/context dependent learning = context afhankelijk leren
- De context waarin je iets inprent, studeert, … geeft (onbewust) extra
informatie mee
- Als je je tijdens de reproductie in diezelfde context bevindt, gaat dat
beter
Bv. Duikers: deel op droge een tekst laten studeren & deel onderwater
Bij het opvragen: deel droog – wist meer wanneer ze ondervraagt werden op het
droge dan onderwater, en omgekeerd met de duikers die onderwater gestudeerd
hadden


Interne factoren:
- Interne factoren tellen ook mee, hebben ook invloed op de inprenting
& reproductie
- Stemmingscongruente herinnering
Gemoedscongruentie effect:
 Meest herinnering wanneer reproductie in zelfde stemming als
inprenting

,  Als je tijdens de oproeping in dezelfde toestand bent, als bij het
inprenten ga je je veel meer herinneren, makkelijker kunnen
oproepen


Negative recall bias – bij depressieve patiënten
 1 van de redenen waarom depressie erger wordt bij patiënten
 Als weken aan een stuk in een depressieve bui, de slechte zaken
onthoudt
 Waardoor je in een negatieve bui komt, nog depressiever gaat
worden
 Je herinnert u enkel de negatieve gevoelens, gemoedstoestand
 Belangrijk aspect in therapie om dan de positieve zaken te
belichten!!
DE LATENTIEPERIODE
- Tijd die verloopt tussen de inprenting en reproductie
- Veel van wat werd ingeprent, raakt vergeten …
- Wat we wel nog herinneren is vatbaar voor vervorming, onderhevig
aan vervorming



Het vergeetproces
- Vergeetcurve van Ebbinghaus
- Leren van zinloze lettergrepen
- Verschil met leren van zinvol materiaal
- % onthouden lettergrepen meten a.d.h.v. de besparingsmethode:
 Hoeveel pogingen heb je nodig bij het opnieuw leren van een reeks?
 Als er veel tijd verstrijkt, kijken ‘hoeveel tijd heb ik nodig om
opnieuw te leren’
 Er is een drop in de kennis, afhankelijk van de tijd die verstrijkt
 Hoe minder tijd verstreken, hoe minder tijd nodig tot opnieuw
volledige kennis
 Het wordt nl. sneller terug geactiveerd

- Belang van de gespreide herhaling


Waarom vergeten we?
Eigenlijk 4 grote onderscheidingen
o Vervagen geheugensporen
(spoorvervaltheorie)
o Vergeten als gevolg van interferentie
o Tekort aan ophaalaanwijzingen
o Geheugenverlies

Vervagen geheugensporen (spoorvervaltheorie)
- Door tijd vervalt het geheugenspoor
- “Tijd heelt alle wonden”  enkel kennis
- Tijd zorgt dat kennis vervliegt
- Verwerkt geen emoties!!