Begrippenlijst stad en ruimte:
Ruimte Datgene wat ‘gelijktijdige co-existentie’ mogelijk
maakt
Dynamische gelijktijdigheid Gelijktijdige co-existentie, tegelijkertijd bestaan van
verschillende trajecten, er kunnen gelijktijdig
verschillende dingen gebeuren
Zonder een ruimte zou dit niet mogelijk zijn, niet alles
kan op 1 en dezelfde plek gebeuren
Euclidische ruimte Traditionele visie op ruimte → drie-dimensioneel:
- Scheiding ruimte (leeg) en substantie (die
ruimte inneemt)j
- Objecten en gebeurtenissen hebben positie
en richting in drie-dimensionele
geometrische ruimte
a-ruimtelijk Geschiedenis van de sociologie in 20ste eeuw is
geschiedenis van de afwezigheid van ruimte’ (Urry,
2001) → sociologie privilegeert tijd (feodaliteit,
moderniteit en post-moderniteit)
Methodologisch nationalisme Zonder veel nadenken vanuit gaan dat de nationale
staat het evidente ruimtelijk kader is waarbinnen
mensen samen leven, problemen definiëren en
oplossingen zoeken
Spatial turn Herontdekking van belang van ruimte voor begrijpen
hoe samen leven georganiseerd wordt
Sociale productie/constructie van Ruimte wordt sociaal geconstrueerd met
ruimte productiewijze als bepalende factor → onderscheid
stad en platteland reflecteert oude en nieuwe
productiewijze
Tweede natuur Wetenschap en rationalisme stuurt aan op onder-
werping en gebruik van natuur
Natuur veroverd en wordt ‘tweede’ (stedelijke) natuur
Probleem: mens heeft natuur nodig om onze plaats
in de wereld te kennen > vervreemding
Natuur die zo gemaakt is om ons zo efficiënt mogelijk
te laten leven
Ruimte als marktgoed Ruimte niet alleen platform voor economische
activiteiten
Ruimte als schaars goed, homogeen en
kwantificeerbaar en verhandelbaar
Waarde toekennen aan ruimte
Sociale reproductie Tweeledige functie vd stad: niet alleen rationeel
organiseren om kapitaalsaccumulatie mogelijk te
maken maar ook ruimte creëren voor sociale relaties
→ ruimte voor spel en ontspanning
Geologische metafoor Massey: plaats gevormd door ruimtelijk ‘sediment’
van verschillende economische groeifases
, Tijd-ruimte compressie Harvey: ruimte wordt vernietigd door tijd
Zo snel mogelijk product tot bij de mensen brengen
dus constante strijd om ruimte zo snel mogelijk te
overwinnen
Time-space distanciation Samenleven wordt uitgerekt in tijd en ruimte → je kan
in principe iets doen waarin mensen tegelijkertijd
aanwezig zijn zonder in dezelfde ruimte te zijn
Gender Mannen en vrouwen worden geassocieerd met
specifieke plaatsen, die hun positie in gender-orde
bevestigen en onderhouden
Publieke en private ruimte Publieke ruimte als mannelijk vs. private ruimte als
vrouwelijk
Heteroseksuele norm Ruimtes zijn georganiseerd vanuit een
heteroseksuele norm
Etniciteit Segregatie op etnische basis in steden → China
town, blanke suburbs, Jodenbuurt
Les 2: dimensies van de sociale ruimte:
‘spatial turn’ Herontdekking van belang van ruimte voor begrijpen
hoe samen leven georganiseerd wordt
Territorium Ruimte gestructureerd door af- en begrenzen,
opdelen in kavels en zones, ‘enclosures’
Plaats Ruimte gestructureerd door nabijheid, inbedding en
ruimtelijke differentiatie
Schaal Ruimte gestructureerd door hiërarchisering en
verticale differentiatie
Netwerken Ruimte gestructureerd door interconnectiviteit,
onderlinge afhankelijkheid en rizomatische
differentiatie
Reïficatie van ruimte Belangrijk om analyse te laten vertrekken vanuit
sociale praktijken en processen die ruimte
produceren
Sociaal-ruimtelijke patronen en
sociaal-ruimtelijke structurering
Relationele plaats Kijken naar hoe iets ontstaat, als je plaats wil
begrijpen moet je kijken naar hoe die plaats in
verband staat met andere plaatsen
Les 3: natie en staatsvorming
Staat Integratie door wet en recht → politieke grens
Natie Integratie door cultuur → culturele grens van het volk
Natie-staat Idee: staatvorming ontleent legitimiteit aan natie
Soevereiniteit Dat een staat onafhankelijk is en binnen zijn
grondgebied het hoogste gezag heeft
Soezereniteit Onderlinge hiërarchische machtsverhoudingen
waarbij een politieke leider of eenheid andere
politieke eenheid domineert
Ruimte Datgene wat ‘gelijktijdige co-existentie’ mogelijk
maakt
Dynamische gelijktijdigheid Gelijktijdige co-existentie, tegelijkertijd bestaan van
verschillende trajecten, er kunnen gelijktijdig
verschillende dingen gebeuren
Zonder een ruimte zou dit niet mogelijk zijn, niet alles
kan op 1 en dezelfde plek gebeuren
Euclidische ruimte Traditionele visie op ruimte → drie-dimensioneel:
- Scheiding ruimte (leeg) en substantie (die
ruimte inneemt)j
- Objecten en gebeurtenissen hebben positie
en richting in drie-dimensionele
geometrische ruimte
a-ruimtelijk Geschiedenis van de sociologie in 20ste eeuw is
geschiedenis van de afwezigheid van ruimte’ (Urry,
2001) → sociologie privilegeert tijd (feodaliteit,
moderniteit en post-moderniteit)
Methodologisch nationalisme Zonder veel nadenken vanuit gaan dat de nationale
staat het evidente ruimtelijk kader is waarbinnen
mensen samen leven, problemen definiëren en
oplossingen zoeken
Spatial turn Herontdekking van belang van ruimte voor begrijpen
hoe samen leven georganiseerd wordt
Sociale productie/constructie van Ruimte wordt sociaal geconstrueerd met
ruimte productiewijze als bepalende factor → onderscheid
stad en platteland reflecteert oude en nieuwe
productiewijze
Tweede natuur Wetenschap en rationalisme stuurt aan op onder-
werping en gebruik van natuur
Natuur veroverd en wordt ‘tweede’ (stedelijke) natuur
Probleem: mens heeft natuur nodig om onze plaats
in de wereld te kennen > vervreemding
Natuur die zo gemaakt is om ons zo efficiënt mogelijk
te laten leven
Ruimte als marktgoed Ruimte niet alleen platform voor economische
activiteiten
Ruimte als schaars goed, homogeen en
kwantificeerbaar en verhandelbaar
Waarde toekennen aan ruimte
Sociale reproductie Tweeledige functie vd stad: niet alleen rationeel
organiseren om kapitaalsaccumulatie mogelijk te
maken maar ook ruimte creëren voor sociale relaties
→ ruimte voor spel en ontspanning
Geologische metafoor Massey: plaats gevormd door ruimtelijk ‘sediment’
van verschillende economische groeifases
, Tijd-ruimte compressie Harvey: ruimte wordt vernietigd door tijd
Zo snel mogelijk product tot bij de mensen brengen
dus constante strijd om ruimte zo snel mogelijk te
overwinnen
Time-space distanciation Samenleven wordt uitgerekt in tijd en ruimte → je kan
in principe iets doen waarin mensen tegelijkertijd
aanwezig zijn zonder in dezelfde ruimte te zijn
Gender Mannen en vrouwen worden geassocieerd met
specifieke plaatsen, die hun positie in gender-orde
bevestigen en onderhouden
Publieke en private ruimte Publieke ruimte als mannelijk vs. private ruimte als
vrouwelijk
Heteroseksuele norm Ruimtes zijn georganiseerd vanuit een
heteroseksuele norm
Etniciteit Segregatie op etnische basis in steden → China
town, blanke suburbs, Jodenbuurt
Les 2: dimensies van de sociale ruimte:
‘spatial turn’ Herontdekking van belang van ruimte voor begrijpen
hoe samen leven georganiseerd wordt
Territorium Ruimte gestructureerd door af- en begrenzen,
opdelen in kavels en zones, ‘enclosures’
Plaats Ruimte gestructureerd door nabijheid, inbedding en
ruimtelijke differentiatie
Schaal Ruimte gestructureerd door hiërarchisering en
verticale differentiatie
Netwerken Ruimte gestructureerd door interconnectiviteit,
onderlinge afhankelijkheid en rizomatische
differentiatie
Reïficatie van ruimte Belangrijk om analyse te laten vertrekken vanuit
sociale praktijken en processen die ruimte
produceren
Sociaal-ruimtelijke patronen en
sociaal-ruimtelijke structurering
Relationele plaats Kijken naar hoe iets ontstaat, als je plaats wil
begrijpen moet je kijken naar hoe die plaats in
verband staat met andere plaatsen
Les 3: natie en staatsvorming
Staat Integratie door wet en recht → politieke grens
Natie Integratie door cultuur → culturele grens van het volk
Natie-staat Idee: staatvorming ontleent legitimiteit aan natie
Soevereiniteit Dat een staat onafhankelijk is en binnen zijn
grondgebied het hoogste gezag heeft
Soezereniteit Onderlinge hiërarchische machtsverhoudingen
waarbij een politieke leider of eenheid andere
politieke eenheid domineert
