Samenvatting CST: SOD
INLEIDING
Wat is spraakontwikkelingsdysfasie?
SOD is een veronderstelde stoornis. Met ‘verondersteld’ bedoelt men dat de stoornis nog
niet door een scan of een test aangeduid of bewezen kan worden. Men kan dus enkel
veronderstellen dat dit de juiste diagnose is. Kinderen met SOD hebben een beperkte tot
zeer slechte verstaanbaarheid. Daarnaast hebben deze kinderen ook problemen met het
omzetten van een fonologische code naar een motorisch commando. Om te kunnen
spreken van SOD moeten onderstaand 3 kenmerken steeds aanwezig zijn:
- Een inconsistent foutenpatroon bij herhaalde productie (kabouter – tabota, tebote…)
- Verstoorde coarticulatie (= onvloeiende overgang tussen de letters in een woord)
- Ongewone/ gestoorde prosodie (vooral de woordklemtonen zijn afwijkend)
Kinderen die kampen met SOD weten in vele gevallen wel dat er iets mis is en dat ze niet zo
goed spreken als anderen. Dit zorgt ervoor vaak voor dat deze kinderen erg gefrustreerd
geraken wanneer ze moeten spreken op vraag/ commando. Zoals de naam zelf zegt is SOD
een ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de problemen zich voordoen van bij het begin
(vanaf dat het kind begint te brabbelen). We zien heel erg veel overlappende kenmerken/
symptomen met andere taalstoornissen. Dit maakt het moeilijk om de diagnose SOD te
stellen.
SOD is ook een associatiestoornis. Spraak ontwikkelt zich doordat er synapsen/ associaties
worden gelegd tussen betekenis en woorden/ klanken in de hersenen. Wanneer iemand te
maken heeft met SOD loopt de ontwikkeling van deze synapsen verstoord. (Dit kan ook
gebeuren na een ongeval of beroerte, maar dan spreken we van een disociatiestoornis!)
Van symptoom naar proces
Het heeft geen enkele zin om bij een onderzoek enkel maar naar de symptomen te kijken.
Het is erg belangrijk dat je rekening gaat houden met de onderliggende processen. Wanneer
je deze onderliggende oorzaken niet ontdekt of onderzoekt, zal je nooit tot de juiste
diagnose kunnen komen!
, Fase 1: de eerste vormen van brabbelen
Semantische relaties
Tijdens het brabbelen vinden de eerste fasen van het spraakmotorisch leren plaats. Tijdens
deze fase is er nog geen link met betekenis. Naarmate het kind meer en meer gaat
brabbelen, gaan er ook meer en meer associaties worden gelegd in de hersenen. Deze
hebben nog steeds niks te maken met betekenis.
Fase 2: imitatiebrabbelen – leren imiteren
Een kind kan, wanneer het een brabbel van mama of papa hoort, die proberen imiteren. In
het begin gaat dat nooit direct hetzelfde zijn en gaat de baby ook horen dat dit fout is. Ze
gaan dan proberen om hun ‘brabbel’ zo aan te passen tot die hetzelfde klinkt als die van
mama of papa. Op dat moment zal de associatie/ synaps volledig ontwikkeld en klaar om te
worden geautomatiseerd. En dat is nu net wat er fout loopt bij iemand met SOD. Deze
kinderen zullen niet in staat zijn om de link te leggen tussen hoe de brabbel voelt en hoe de
brabbel klinkt.
Bij de intake is het dus van enorm belang dat je informatie opvraagt over de brabbelfase!
INLEIDING
Wat is spraakontwikkelingsdysfasie?
SOD is een veronderstelde stoornis. Met ‘verondersteld’ bedoelt men dat de stoornis nog
niet door een scan of een test aangeduid of bewezen kan worden. Men kan dus enkel
veronderstellen dat dit de juiste diagnose is. Kinderen met SOD hebben een beperkte tot
zeer slechte verstaanbaarheid. Daarnaast hebben deze kinderen ook problemen met het
omzetten van een fonologische code naar een motorisch commando. Om te kunnen
spreken van SOD moeten onderstaand 3 kenmerken steeds aanwezig zijn:
- Een inconsistent foutenpatroon bij herhaalde productie (kabouter – tabota, tebote…)
- Verstoorde coarticulatie (= onvloeiende overgang tussen de letters in een woord)
- Ongewone/ gestoorde prosodie (vooral de woordklemtonen zijn afwijkend)
Kinderen die kampen met SOD weten in vele gevallen wel dat er iets mis is en dat ze niet zo
goed spreken als anderen. Dit zorgt ervoor vaak voor dat deze kinderen erg gefrustreerd
geraken wanneer ze moeten spreken op vraag/ commando. Zoals de naam zelf zegt is SOD
een ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de problemen zich voordoen van bij het begin
(vanaf dat het kind begint te brabbelen). We zien heel erg veel overlappende kenmerken/
symptomen met andere taalstoornissen. Dit maakt het moeilijk om de diagnose SOD te
stellen.
SOD is ook een associatiestoornis. Spraak ontwikkelt zich doordat er synapsen/ associaties
worden gelegd tussen betekenis en woorden/ klanken in de hersenen. Wanneer iemand te
maken heeft met SOD loopt de ontwikkeling van deze synapsen verstoord. (Dit kan ook
gebeuren na een ongeval of beroerte, maar dan spreken we van een disociatiestoornis!)
Van symptoom naar proces
Het heeft geen enkele zin om bij een onderzoek enkel maar naar de symptomen te kijken.
Het is erg belangrijk dat je rekening gaat houden met de onderliggende processen. Wanneer
je deze onderliggende oorzaken niet ontdekt of onderzoekt, zal je nooit tot de juiste
diagnose kunnen komen!
, Fase 1: de eerste vormen van brabbelen
Semantische relaties
Tijdens het brabbelen vinden de eerste fasen van het spraakmotorisch leren plaats. Tijdens
deze fase is er nog geen link met betekenis. Naarmate het kind meer en meer gaat
brabbelen, gaan er ook meer en meer associaties worden gelegd in de hersenen. Deze
hebben nog steeds niks te maken met betekenis.
Fase 2: imitatiebrabbelen – leren imiteren
Een kind kan, wanneer het een brabbel van mama of papa hoort, die proberen imiteren. In
het begin gaat dat nooit direct hetzelfde zijn en gaat de baby ook horen dat dit fout is. Ze
gaan dan proberen om hun ‘brabbel’ zo aan te passen tot die hetzelfde klinkt als die van
mama of papa. Op dat moment zal de associatie/ synaps volledig ontwikkeld en klaar om te
worden geautomatiseerd. En dat is nu net wat er fout loopt bij iemand met SOD. Deze
kinderen zullen niet in staat zijn om de link te leggen tussen hoe de brabbel voelt en hoe de
brabbel klinkt.
Bij de intake is het dus van enorm belang dat je informatie opvraagt over de brabbelfase!
