Mens en leren
Hoofdstuk 1: Introductie en theoretische kaders
1.1.1 Recht op privacy en geheimhouding
- Discretieplicht?
- Beroepsgeheim?
- Ambtsgeheim?
1) Discretieplicht
= Verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te geven
aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
• Info kan worden gedeeld binnen organisatie (vb. aan leidinggevende)
• Need to know vs nice to know
• Jeugdwerkers, leerkrachten, leerlingenbegeleiding, zorgcoördinator...
• Bij ambtenaren en in onderwijs wordt dit ambtsgeheim genoemd
• Is o.m. ingeschreven in arbeidsovereenkomsten, deontologische codes...
2) Beroepsgeheim
= Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
Geldt voor:
• Noodzakelijke vertrouwenspersonen
• Vertrouwensberoep
➔ O.a. CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
➔ Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
1
,1.1.1 Recht op privacy en geheimhouding
2) Beroepsgeheim
In andere woorden bij beroepsgeheim:
Uitgangspunt = zwijgen
• Tenzij je gegronde redenen hebt om beroepsgeheim te doorbreken ;
m.a.w. als cliënt zelf of iemand anders in ernstig gevaar is
→ Fysieke veiligheid
→ Psychologische integriteit
• Overleg is zeker mogelijk en zelfs aangeraden,
maar je draagt zelf steeds de eindverantwoordelijkheid
• Steeds vermelden aan cliënt bij opstart traject zodat je hierop kan terugvallen indien
nodig (!!)
Werken samen in tweetallen:
GPDR = General Data Protection Regulation ; Europese wet die in mei 2018 van kracht werd +
strengere regels oplegt voor de verwerking / bescherming van persoonsgegevens
“Algemene verordening
gegevensbescherming”
Europese verordening
Standaardisering verwerking
persoonsgegevens
• 25 mei 2018
• Verving databeschermings-richtlijn
van 1995
1.1.2 Soorten diagnostiek
Rayan volgt les in de school waar je stage volgt. Je merkt tijdens de speeltijden dat Rayan niet veel vrienden heeft en
dat hij vaak alleen zit te spelen. Hij heeft het ook moeilijk met plotse veranderingen. Je deelt je observaties met de
klasleerkracht. Zij vertelt dat het CLB reeds betrokken is en dat zij het gedrag van Rayan aan het onderzoeken zijn
omdat zowel ouders als school graag willen weten wat er aan de hand is met Rayan.
Welke vragen stellen we ons als psychologisch consulent? Wat zijn de volgende stappen? Voor welke opdracht staan
we als psychologisch consulent?
Volgende stappen:
• Samenwerken met CLB: Overleggen met het CLB over hun lopend onderzoek en nagaan hoe jouw observaties
kunnen bijdragen
• Gesprek met de leerkracht: Bespreken hoe Rayan het best ondersteund kan worden binnen de klascontext
• Contact met ouders: Indien nodig, in overleg met CLB en school, ouders betrekken bij verdere stappen
2
,1.1.2 Soorten diagnostiek
Opdracht als psychologisch consulent:
• Observeren en analyseren: Objectieve informatie verzamelen over het gedrag van Rayan
• Ondersteuning bieden: School en CLB adviseren over hoe ze het best kunnen omgaan met zijn situatie
• Privacy respecteren: GDPR en ethische richtlijnen volgen bij het verwerken van gegevens
Onderkennende diagnostiek
Differentiaaldiagnostiek
Verklarende diagnostiek
Handelingsgerichte diagnostiek ( HGD )
1) Onderkennende diagnostiek
= Classificerende diagnostiek
“Wat is er aan de hand, welke problematiek?”
• Screening
• Diagnostisch onderzoek
2) Differentiaaldiagnostiek
= Differentiële diagnostiek
“Welke verschillende stoornissen of problematieken kunnen bij deze symptomen horen?”
3) Verklarende diagnostiek
= Etiologische diagnostiek
“Wat is de oorzaak van dit probleem?”
• Genetische
• Neurobiologische
• Neuropsychologische/cognitieve
• …
Etiologische diagnostiek = vorm van onderzoek die zich richt op het achterhalen van de
oorzaken van een bepaald probleem of gedrag
4) Handelingsgerichte diagnostiek
= Indicerende diagnostiek
“Hoe kunnen we dit kind / deze jongere best begeleiden?”
3
, 1.1.2 Soorten diagnostiek
4) Handelingsgerichte diagnostiek
• Wat zijn de ondersteuningsbehoeften?
• Wat heeft de cliënt nodig?
• Concrete handvaten
1.1.3 Diagnostische classificatiesystemen
Wereldwijde diagnostiek:
APA
WHO
4
Hoofdstuk 1: Introductie en theoretische kaders
1.1.1 Recht op privacy en geheimhouding
- Discretieplicht?
- Beroepsgeheim?
- Ambtsgeheim?
1) Discretieplicht
= Verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te geven
aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
• Info kan worden gedeeld binnen organisatie (vb. aan leidinggevende)
• Need to know vs nice to know
• Jeugdwerkers, leerkrachten, leerlingenbegeleiding, zorgcoördinator...
• Bij ambtenaren en in onderwijs wordt dit ambtsgeheim genoemd
• Is o.m. ingeschreven in arbeidsovereenkomsten, deontologische codes...
2) Beroepsgeheim
= Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
Geldt voor:
• Noodzakelijke vertrouwenspersonen
• Vertrouwensberoep
➔ O.a. CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
➔ Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
1
,1.1.1 Recht op privacy en geheimhouding
2) Beroepsgeheim
In andere woorden bij beroepsgeheim:
Uitgangspunt = zwijgen
• Tenzij je gegronde redenen hebt om beroepsgeheim te doorbreken ;
m.a.w. als cliënt zelf of iemand anders in ernstig gevaar is
→ Fysieke veiligheid
→ Psychologische integriteit
• Overleg is zeker mogelijk en zelfs aangeraden,
maar je draagt zelf steeds de eindverantwoordelijkheid
• Steeds vermelden aan cliënt bij opstart traject zodat je hierop kan terugvallen indien
nodig (!!)
Werken samen in tweetallen:
GPDR = General Data Protection Regulation ; Europese wet die in mei 2018 van kracht werd +
strengere regels oplegt voor de verwerking / bescherming van persoonsgegevens
“Algemene verordening
gegevensbescherming”
Europese verordening
Standaardisering verwerking
persoonsgegevens
• 25 mei 2018
• Verving databeschermings-richtlijn
van 1995
1.1.2 Soorten diagnostiek
Rayan volgt les in de school waar je stage volgt. Je merkt tijdens de speeltijden dat Rayan niet veel vrienden heeft en
dat hij vaak alleen zit te spelen. Hij heeft het ook moeilijk met plotse veranderingen. Je deelt je observaties met de
klasleerkracht. Zij vertelt dat het CLB reeds betrokken is en dat zij het gedrag van Rayan aan het onderzoeken zijn
omdat zowel ouders als school graag willen weten wat er aan de hand is met Rayan.
Welke vragen stellen we ons als psychologisch consulent? Wat zijn de volgende stappen? Voor welke opdracht staan
we als psychologisch consulent?
Volgende stappen:
• Samenwerken met CLB: Overleggen met het CLB over hun lopend onderzoek en nagaan hoe jouw observaties
kunnen bijdragen
• Gesprek met de leerkracht: Bespreken hoe Rayan het best ondersteund kan worden binnen de klascontext
• Contact met ouders: Indien nodig, in overleg met CLB en school, ouders betrekken bij verdere stappen
2
,1.1.2 Soorten diagnostiek
Opdracht als psychologisch consulent:
• Observeren en analyseren: Objectieve informatie verzamelen over het gedrag van Rayan
• Ondersteuning bieden: School en CLB adviseren over hoe ze het best kunnen omgaan met zijn situatie
• Privacy respecteren: GDPR en ethische richtlijnen volgen bij het verwerken van gegevens
Onderkennende diagnostiek
Differentiaaldiagnostiek
Verklarende diagnostiek
Handelingsgerichte diagnostiek ( HGD )
1) Onderkennende diagnostiek
= Classificerende diagnostiek
“Wat is er aan de hand, welke problematiek?”
• Screening
• Diagnostisch onderzoek
2) Differentiaaldiagnostiek
= Differentiële diagnostiek
“Welke verschillende stoornissen of problematieken kunnen bij deze symptomen horen?”
3) Verklarende diagnostiek
= Etiologische diagnostiek
“Wat is de oorzaak van dit probleem?”
• Genetische
• Neurobiologische
• Neuropsychologische/cognitieve
• …
Etiologische diagnostiek = vorm van onderzoek die zich richt op het achterhalen van de
oorzaken van een bepaald probleem of gedrag
4) Handelingsgerichte diagnostiek
= Indicerende diagnostiek
“Hoe kunnen we dit kind / deze jongere best begeleiden?”
3
, 1.1.2 Soorten diagnostiek
4) Handelingsgerichte diagnostiek
• Wat zijn de ondersteuningsbehoeften?
• Wat heeft de cliënt nodig?
• Concrete handvaten
1.1.3 Diagnostische classificatiesystemen
Wereldwijde diagnostiek:
APA
WHO
4
