SAMENVATTING VERZEKERINGSRECHT
Inleiding op het vak
Praktische afspraken
Praktische afspraken
- Twee discussiecolleges
o Verplichte aanwezigheid
- Studiemateriaal
o Cursus: Verzekeringsrecht (cudi) + lesnotities
o Wetgeving: Codex Verzekeringsrecht (cudi)
o Aanvullende literatuur en rechtspraak op Toledo
Rs is te kennen in de mate dat het in de les aan bod komt, vnl.
mijlpaalarresten.
o Zelf verzamelde verzekeringspolis
Zoek algemene en bijzondere voorwaarden op en maak jezelf bekend
met een verzekeringspolis.
- Examen
o Schriftelijk
o Open vragen
Opstelvraag/theorievraag: leg verbanden tussen theoretische
begrippen die we in de les hebben gezien
Casusvraag: lijst de verschillende juridische vragen (rechtsvragen) die
zich stellen op en licht toe waarom een partij al dan niet gelijk zou
kunnen krijgen
Stellingen: juist/fout en beargumenteer
Verzekering in ons dagelijks leven
Op welke manieren kom je met verzekering in aanraking in je dagelijks leven?
- Verzekering is iets dat leeft, maar mensen staan er vaak pas bij stil als ze iets aan de
hand hebben.
o Hebben mensen hun verzekeringspolis goed gelezen?
o Bieden VZA’s aan wat ze oorspronkelijk beloofd hebben?
Welke rol kunnen verzekeringen spelen in je professionele toekomst?
- Grote advocatenkantoren hebben meer en meer vraag naar mensen met kennis van
verzekeringsrecht.
- Verzekeringsondernemingen, bedrijven, de Oh, controle-instanties, enz. hebben
allemaal nood aan verzekeringsspecialisten.
- Regulatory: de economische activiteit van verzekeringen
o Bv. Brexit: verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in de UK
hadden wensten naar BE te komen kantoren nodig die dit konden
begeleiden.
- Verzekeringstussenpersonen
, o Verzekeringsagent: agent heeft een link met één of meerdere
verzekeringsondernemingen (bv. KBC).
o Verzekeringsmakelaar: onafhankelijk en bekijkt de hele markt.
o Belang?
Agent biedt enkel verzekeringen van betrokken
verzekeringsondernemingen aan, terwijl een makelaar de hele markt
bekijkt en de beste optie zoekt voor de concrete persoon.
Meer reglementering bij makelaar en meer bijstand van kantoren.
- Controleautoriteiten voor verzekeringen
o Nationale Bank (NBB): prudentieel toezicht
Kijken of de onderneming een vergunning krijgt als
verzekeringsonderneming en opvolgen van financiële toestand van die
verzekeringsonderneming.
o Financial Services and Markets Authority (FSMA): gedragstoezicht
Toezicht op contractuele relatie en voorwaarden.
Toezicht op hoe verzekeringsondernemingen zich gedragen op de
markt.
Bv. geven we wel de juiste informatie?
- Belangrijke sector
o Verzekeringen maken deel uit van ‘financiële diensten’
o Insurance Europe: Europese federatie van nationale verzekerings- en
beroepsverenigingen
Lobby naar Europese wetgever
Europa heeft een zeer grote impact op de verzekeringsreglementering
o Assuralia: Belgische beroepsvereniging van verzekeringsondernemingen
Deel van Insurance Europe
o Verzekeringsondernemingen zijn de belangrijkste intstitutionele belegger
Worden gefinancierd door premies van VZe’en
Die premies gaan zij beleggen en dus spelen ze een belangrijke rol in
de economie
Verzekering in volle evolutie
De maatschappelijke kijk op verzekering en dus ook de verzekeringsreglementering en -
sector zijn constant in evolutie.
- Bijzondere thema’s:
o Toenemende juridisering
o Grote architectuurwerken aan (toezichts)kader
o Pogingen tot harmonisatie van contractenrecht
Verzekeringscontractenrecht is nog steeds nationaal, verschilt dus van
LS tot LS.
Bv. art. 29bis WAM-wet is een typisch Belgische bepaling
o (Private) verzekering onder druk – het vierkant
,Het vierkant van de private verzekering
- Het vierkant stelt het domein van de private verzekering (PV) voor en hoe dat
domein onder druk staat maar ook uitbreidt. Het wordt beïnvloed door vier krachten
die aan de randen van het vierkant staan:
o Bovenkant: (on)verzekerbaarheid
Niet alles is zomaar verzekerbaar:
Denk aan technisch moeilijke risico’s zoals natuurrampen
(weinig spreiding in tijd en ruimte).
Toch probeert PV haar domein uit te breiden, waardoor het
onverzekerbare kleiner wordt.
Maar dit roept wel vragen op over:
De grenzen van verzekerbaarheid
De mate waarin risico’s nog via klassieke methodes gedragen
kunnen worden
o Onderkant: alternative risk transfer (ART)
Als klassieke verzekering niet (meer) volstaat, komen er alternatieve
mechanismen in beeld:
Captive verzekeringen: een captive verzekering is een Vond die
eigendom is en gecontroleerd wordt door één bedrijf of een
groep van bedrijven en die uitsluitend verzekeringsdiensten
verleend aan deze eigenaren.
o M.a.w. dochtermaatschappijen van grote
ondernemingen die zelf risico’s overnemen.
Herverzekering en retrocessie: herverzekering is de
verzekering van een VZA door een andere VZA (de herVZA),
terwijl retrocessie de herverzekering van een herVZA is door
een andere herVZA.
Kapitaalmarktinstrumenten zoals catastrophe bonds:
catastrofeobligaties (CAT-obligaties) zijn een vorm van
verzekeringsgerelateerde effecten die een specifiek risico, nl.
het risico van een ramp (bv. aardbeving, orkaan of
overstroming), van een VZA of herVZA overdragen naar
beleggers.
o Wanneer de capaciteit van de herVZA tekortschiet.
Deze vormen zijn technischer en kapitaalgedreven, en tonen
aan dat het PV-domein steeds nauwer verweven raakt met de
financiële markten.
o Linkerkant: sociale zekerheid (SZ)
De verhouding tussen private verzekering en sociale zekerheid is
complex en wederkerig:
Tegenstelling in logica:
o PV = pooling, premies afgestemd op individueel risico.
o SZ = solidariteit, bijdragen ongeacht eigen risico (ver-
van-je-bed-solidariteit).
, Je betaalt voor mensen met een heel ander
risicoprofiel dan jijzelf.
Spanning en overlapping:
o PV vult SZ aan bij pensioenen (2de en 3de pijler).
o PV dekt medische kosten die buiten RIZIV-
nomenclatuur vallen (bv. hospitalisatieverzekering,
verzekering ambulante kosten).
SZ drukt terug op PV:
o Dwingt PV tot solidairdere mechanismen (bv. verbod op
discriminatie, recht om vergeten te worden bij
schulsaldoverzekeringen).
Schuldsaldoverzekering: schuldsaldo VZA neemt
de last over bij overlijden, maar toegang tot die
verzekering kan moeilijk zijn voor mensen met
een ziekte. Zij kunnen sneller overlijden en
hebben dus meer nood aan een
schuldsaldoverzekering en betalen een hogere
premie dan ‘gezonde ontleners’.
o Discriminatierecht heeft invloed op acceptatie en
premiestelling.
o Rechterkant: kredietinstellingen (KI)
Er is een groeiende versmelting tussen VZA’s en banken:
VZA’s zijn financiële instellingen, net als banken.
o Banken = eerder korte termijnproducten (KTP).
o VZA’s = eerder langetermijnproducten (LTP).
Er is productverstrengeling:
o Banken gaan zich ook focussen op LTP en bieden bv.
pensioensparen aan.
o Levensverzekeringen (bv. tak 21 en tak 23) combineren
sparen en beleggen.
Er is ook regulatoire convergentie:
o Solvabiliteitsmarges in Solvency II (cf. Bazelstandaarden
in de banksector).
o In de verzekeringsector worden ook gedragsregels,
transparantieverplichtingen, Know Your Customer (KYC)
verplichtingen opgelegd (cf. MIFID in de banksector).
o Sustainable finance, zorgplicht, ESG-criteria, enz. gelden
voor beide sectoren.
- Binnen het vierkant: PV onder druk
o De PV werkt in een dynamisch spanningsveld:
Nieuwe technologieën (bv. big data, AI, wareables) roepen vragen op
over privacy, ethiek en reglementering.
AI-regelgeving: er rijzen vragen over hoe dat we data die we
hebben verkregen van de VZN a.d.h.v. AI-technologieën mogen
verwerken.
o Bv. een black box in auto kan registreren waar je rijdt,
wat je rijstijl is, hoe snel je rijdt, enz.
Inleiding op het vak
Praktische afspraken
Praktische afspraken
- Twee discussiecolleges
o Verplichte aanwezigheid
- Studiemateriaal
o Cursus: Verzekeringsrecht (cudi) + lesnotities
o Wetgeving: Codex Verzekeringsrecht (cudi)
o Aanvullende literatuur en rechtspraak op Toledo
Rs is te kennen in de mate dat het in de les aan bod komt, vnl.
mijlpaalarresten.
o Zelf verzamelde verzekeringspolis
Zoek algemene en bijzondere voorwaarden op en maak jezelf bekend
met een verzekeringspolis.
- Examen
o Schriftelijk
o Open vragen
Opstelvraag/theorievraag: leg verbanden tussen theoretische
begrippen die we in de les hebben gezien
Casusvraag: lijst de verschillende juridische vragen (rechtsvragen) die
zich stellen op en licht toe waarom een partij al dan niet gelijk zou
kunnen krijgen
Stellingen: juist/fout en beargumenteer
Verzekering in ons dagelijks leven
Op welke manieren kom je met verzekering in aanraking in je dagelijks leven?
- Verzekering is iets dat leeft, maar mensen staan er vaak pas bij stil als ze iets aan de
hand hebben.
o Hebben mensen hun verzekeringspolis goed gelezen?
o Bieden VZA’s aan wat ze oorspronkelijk beloofd hebben?
Welke rol kunnen verzekeringen spelen in je professionele toekomst?
- Grote advocatenkantoren hebben meer en meer vraag naar mensen met kennis van
verzekeringsrecht.
- Verzekeringsondernemingen, bedrijven, de Oh, controle-instanties, enz. hebben
allemaal nood aan verzekeringsspecialisten.
- Regulatory: de economische activiteit van verzekeringen
o Bv. Brexit: verzekeringsondernemingen die hun hoofdkantoor in de UK
hadden wensten naar BE te komen kantoren nodig die dit konden
begeleiden.
- Verzekeringstussenpersonen
, o Verzekeringsagent: agent heeft een link met één of meerdere
verzekeringsondernemingen (bv. KBC).
o Verzekeringsmakelaar: onafhankelijk en bekijkt de hele markt.
o Belang?
Agent biedt enkel verzekeringen van betrokken
verzekeringsondernemingen aan, terwijl een makelaar de hele markt
bekijkt en de beste optie zoekt voor de concrete persoon.
Meer reglementering bij makelaar en meer bijstand van kantoren.
- Controleautoriteiten voor verzekeringen
o Nationale Bank (NBB): prudentieel toezicht
Kijken of de onderneming een vergunning krijgt als
verzekeringsonderneming en opvolgen van financiële toestand van die
verzekeringsonderneming.
o Financial Services and Markets Authority (FSMA): gedragstoezicht
Toezicht op contractuele relatie en voorwaarden.
Toezicht op hoe verzekeringsondernemingen zich gedragen op de
markt.
Bv. geven we wel de juiste informatie?
- Belangrijke sector
o Verzekeringen maken deel uit van ‘financiële diensten’
o Insurance Europe: Europese federatie van nationale verzekerings- en
beroepsverenigingen
Lobby naar Europese wetgever
Europa heeft een zeer grote impact op de verzekeringsreglementering
o Assuralia: Belgische beroepsvereniging van verzekeringsondernemingen
Deel van Insurance Europe
o Verzekeringsondernemingen zijn de belangrijkste intstitutionele belegger
Worden gefinancierd door premies van VZe’en
Die premies gaan zij beleggen en dus spelen ze een belangrijke rol in
de economie
Verzekering in volle evolutie
De maatschappelijke kijk op verzekering en dus ook de verzekeringsreglementering en -
sector zijn constant in evolutie.
- Bijzondere thema’s:
o Toenemende juridisering
o Grote architectuurwerken aan (toezichts)kader
o Pogingen tot harmonisatie van contractenrecht
Verzekeringscontractenrecht is nog steeds nationaal, verschilt dus van
LS tot LS.
Bv. art. 29bis WAM-wet is een typisch Belgische bepaling
o (Private) verzekering onder druk – het vierkant
,Het vierkant van de private verzekering
- Het vierkant stelt het domein van de private verzekering (PV) voor en hoe dat
domein onder druk staat maar ook uitbreidt. Het wordt beïnvloed door vier krachten
die aan de randen van het vierkant staan:
o Bovenkant: (on)verzekerbaarheid
Niet alles is zomaar verzekerbaar:
Denk aan technisch moeilijke risico’s zoals natuurrampen
(weinig spreiding in tijd en ruimte).
Toch probeert PV haar domein uit te breiden, waardoor het
onverzekerbare kleiner wordt.
Maar dit roept wel vragen op over:
De grenzen van verzekerbaarheid
De mate waarin risico’s nog via klassieke methodes gedragen
kunnen worden
o Onderkant: alternative risk transfer (ART)
Als klassieke verzekering niet (meer) volstaat, komen er alternatieve
mechanismen in beeld:
Captive verzekeringen: een captive verzekering is een Vond die
eigendom is en gecontroleerd wordt door één bedrijf of een
groep van bedrijven en die uitsluitend verzekeringsdiensten
verleend aan deze eigenaren.
o M.a.w. dochtermaatschappijen van grote
ondernemingen die zelf risico’s overnemen.
Herverzekering en retrocessie: herverzekering is de
verzekering van een VZA door een andere VZA (de herVZA),
terwijl retrocessie de herverzekering van een herVZA is door
een andere herVZA.
Kapitaalmarktinstrumenten zoals catastrophe bonds:
catastrofeobligaties (CAT-obligaties) zijn een vorm van
verzekeringsgerelateerde effecten die een specifiek risico, nl.
het risico van een ramp (bv. aardbeving, orkaan of
overstroming), van een VZA of herVZA overdragen naar
beleggers.
o Wanneer de capaciteit van de herVZA tekortschiet.
Deze vormen zijn technischer en kapitaalgedreven, en tonen
aan dat het PV-domein steeds nauwer verweven raakt met de
financiële markten.
o Linkerkant: sociale zekerheid (SZ)
De verhouding tussen private verzekering en sociale zekerheid is
complex en wederkerig:
Tegenstelling in logica:
o PV = pooling, premies afgestemd op individueel risico.
o SZ = solidariteit, bijdragen ongeacht eigen risico (ver-
van-je-bed-solidariteit).
, Je betaalt voor mensen met een heel ander
risicoprofiel dan jijzelf.
Spanning en overlapping:
o PV vult SZ aan bij pensioenen (2de en 3de pijler).
o PV dekt medische kosten die buiten RIZIV-
nomenclatuur vallen (bv. hospitalisatieverzekering,
verzekering ambulante kosten).
SZ drukt terug op PV:
o Dwingt PV tot solidairdere mechanismen (bv. verbod op
discriminatie, recht om vergeten te worden bij
schulsaldoverzekeringen).
Schuldsaldoverzekering: schuldsaldo VZA neemt
de last over bij overlijden, maar toegang tot die
verzekering kan moeilijk zijn voor mensen met
een ziekte. Zij kunnen sneller overlijden en
hebben dus meer nood aan een
schuldsaldoverzekering en betalen een hogere
premie dan ‘gezonde ontleners’.
o Discriminatierecht heeft invloed op acceptatie en
premiestelling.
o Rechterkant: kredietinstellingen (KI)
Er is een groeiende versmelting tussen VZA’s en banken:
VZA’s zijn financiële instellingen, net als banken.
o Banken = eerder korte termijnproducten (KTP).
o VZA’s = eerder langetermijnproducten (LTP).
Er is productverstrengeling:
o Banken gaan zich ook focussen op LTP en bieden bv.
pensioensparen aan.
o Levensverzekeringen (bv. tak 21 en tak 23) combineren
sparen en beleggen.
Er is ook regulatoire convergentie:
o Solvabiliteitsmarges in Solvency II (cf. Bazelstandaarden
in de banksector).
o In de verzekeringsector worden ook gedragsregels,
transparantieverplichtingen, Know Your Customer (KYC)
verplichtingen opgelegd (cf. MIFID in de banksector).
o Sustainable finance, zorgplicht, ESG-criteria, enz. gelden
voor beide sectoren.
- Binnen het vierkant: PV onder druk
o De PV werkt in een dynamisch spanningsveld:
Nieuwe technologieën (bv. big data, AI, wareables) roepen vragen op
over privacy, ethiek en reglementering.
AI-regelgeving: er rijzen vragen over hoe dat we data die we
hebben verkregen van de VZN a.d.h.v. AI-technologieën mogen
verwerken.
o Bv. een black box in auto kan registreren waar je rijdt,
wat je rijstijl is, hoe snel je rijdt, enz.
