Hoofdstuk 1 – Psychologie en Gezondheid
Wat is gezondheid?
Gezondheid kent twee dimensies:
o Objectief: zichtbare lichamelijke tekenen van ziekte of
disfunctie.
o Subjectief: persoonlijke ervaring van ongemak of pijn.
Antonovsky: gezondheid ligt op een continuüm van dood tot
optimaal welzijn.
Ziekten door de tijd heen
17e–19e eeuw: doodsoorzaken waren vooral:
o Voedingsziekten (bv. beriberi door vitamine B1-tekort).
o Infectieziekten (bv. pokken, mazelen, gele koorts).
Heden:
o In ontwikkelingslanden: nog steeds infectieziekten (TBC,
diarree, HIV/AIDS).
o In welvarende landen: vooral chronische ziekten (hart- en
vaatziekten, kanker, diabetes).
Opkomst van chronische ziekten
Oorzaken:
o Veroudering van de bevolking.
o Hoger stressniveau door industrialisatie.
o Blootstelling aan vervuiling en ongezonde leefstijl.
Verwachting: chronische ziekten blijven stijgen, infectieziekten
dalen.
Historische verklaringen voor ziekte
Middeleeuwen: ziekte = straf van God of bezetenheid →
trepanatie, marteling.
Hippocrates: gezondheid = balans tussen 4 lichaamssappen
(humoral theory).
Descartes: lichaam en geest zijn gescheiden (dualisme), maar
communiceren via pijnappelklier.
Vanaf 18e eeuw: wetenschappelijke vooruitgang → anatomie,
chirurgie, microscopie.
Wat is gezondheid?
Gezondheid kent twee dimensies:
o Objectief: zichtbare lichamelijke tekenen van ziekte of
disfunctie.
o Subjectief: persoonlijke ervaring van ongemak of pijn.
Antonovsky: gezondheid ligt op een continuüm van dood tot
optimaal welzijn.
Ziekten door de tijd heen
17e–19e eeuw: doodsoorzaken waren vooral:
o Voedingsziekten (bv. beriberi door vitamine B1-tekort).
o Infectieziekten (bv. pokken, mazelen, gele koorts).
Heden:
o In ontwikkelingslanden: nog steeds infectieziekten (TBC,
diarree, HIV/AIDS).
o In welvarende landen: vooral chronische ziekten (hart- en
vaatziekten, kanker, diabetes).
Opkomst van chronische ziekten
Oorzaken:
o Veroudering van de bevolking.
o Hoger stressniveau door industrialisatie.
o Blootstelling aan vervuiling en ongezonde leefstijl.
Verwachting: chronische ziekten blijven stijgen, infectieziekten
dalen.
Historische verklaringen voor ziekte
Middeleeuwen: ziekte = straf van God of bezetenheid →
trepanatie, marteling.
Hippocrates: gezondheid = balans tussen 4 lichaamssappen
(humoral theory).
Descartes: lichaam en geest zijn gescheiden (dualisme), maar
communiceren via pijnappelklier.
Vanaf 18e eeuw: wetenschappelijke vooruitgang → anatomie,
chirurgie, microscopie.
