Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Aperçu 4 sur 118 pages
Resume

materieel strafrecht samenvatting

Document preview thumbnail
Aperçu 4 sur 118 pages

Samenvatting van het vak materieel strafrecht (2de Bach criminologische wetenschappen, VUB), gedoceerd door Prof. De Hert. De samenvatting volgt de hoorcolleges samen met het handboek van Tom Sander Beken. Er worden veel voorbeelden aangehaald en de samenvatting geeft een brede uitleg waardoor het makkelijk te snappen is. Enkel hoofdstuk 2 uit deel 2 (de straffen) wordt niet besproken in de samenvatting omdat hiervoor door de prof verwezen wordt naar de werkcolleges, een samenvatting hiervan maken in dan ook overbodig omdat het merendeel ervan in het wetboek staat. Ik haalde dit vak in eerste zit.

Aperçu du contenu

Materieel strafrecht

MATERIEEL STRAFRECHT .............................................................................................................. 1

DEEL1: STRAFRECHT .................................................................................................................... 6

HOOFDSTUK 1: JURIDISCHE SITUERING ....................................................................................................... 6
Een begripsomschrijving ............................................................................................................... 6
Strafrecht als publiek recht ........................................................................................................... 8
Materieel en formeel strafrecht ..................................................................................................... 9
Nationaal en internationaal strafrecht............................................................................................ 9

DEEL 2: STRAFWET ...................................................................................................................... 11

HOOFDSTUK2: LEGALITEITSBEGINSEL ....................................................................................................... 11
Begripsomschrijving ....................................................................................................................11
Wet .............................................................................................................................................12
Wet in materiele zin...................................................................................................................................12
Algemene beginselen die door de volkerengemeenschap worden erkend ....................................................12
Internationale verdragen ...........................................................................................................................12
Legaliteitscontrole .......................................................................................................................14
Door het GwH ...........................................................................................................................................14
Door hoven en rechtbanken.......................................................................................................................14
HOOFDSTUK 3: TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE TIJD ............................................................................. 15
Ten tijde van de gedragingen of het plegen van het misdrijf .............................................................15
Een wetsbepaling in werking ......................................................................................................................15
Inwerkingtreding vanaf bekendmaking ...................................................................................................15
Niet opgeheven .....................................................................................................................................15
Niet vernietigd.......................................................................................................................................16
Geen opheffing door onbruik .................................................................................................................16
Conflicten van strafwetten in de tijd ..............................................................................................16
Wetsconflicten in de tijd ............................................................................................................................16
Geen retroactiviteit van de strengere strafwet.........................................................................................17
Retroactiviteit van de strafwet met de voor de dader meest gunstige bepalingen ......................................18
Buiten het toepassingsgebied van Art.2 nieuw sw ...................................................................................19
HOOFDSTUK 4: TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE RUIMTE ........................................................................ 20
Rechtsmachtrecht .......................................................................................................................20
Territorialiteit als regel .................................................................................................................21
Misdrijven op het grondgebied ...................................................................................................................21
Toepassing belgische strafwet ...................................................................................................................21
Extraterritorialiteit als uitzondering ...............................................................................................22
Vestigen van extraterritoriale rechtsmacht is toegelaten .............................................................................22
Geen extraterritoriale rechtsmacht, behoudens in de wet bepaalde gevallen ...............................................22
Veel vestiging van extraterritoriale rechtsmacht......................................................................................22
Afgeleide rechtsmacht .................................................................................................................23
HOOFDSTUK 5: INTERPRETATIE VAN DE STRAFWET ....................................................................................... 23
Kwalificeren en interpreteren .......................................................................................................24
Niet interpreteren of strikt interpreteren ........................................................................................24


1

, Niet interpreteren .....................................................................................................................................24
Strikt interpreteren ....................................................................................................................................24
Letterlijke, teologische en evolutieve interpretatiemethoden ......................................................................24
Teleologische interpretatiemethoden niet in de wet ....................................................................................24
Progressieve of evolutieve interpretatiemethode in de wet ..........................................................................24
Nooit naar analogie in het nadeel van de vervolgde persoon...........................................................25

DEEL 3: MISDRIJF ......................................................................................................................... 26

HOOFDSTUK 6: BESTANDDELEN VAN EEN MISDRIJF ...................................................................................... 26
Artikel 5 nieuw sw: bestanddelen van het misdrijf - begrippen ........................................................27
Artikel 6 nieuw sw: materieel bestanddeel ....................................................................................27
Uiterlijk waarneembare gedraging ..............................................................................................................27
Handeling of nalaten (verzuim) ..................................................................................................................27
Het veroorzaken van een bepaald gevolg ....................................................................................................28
Gevolgmisdrijven ..................................................................................................................................28
Artikel 7 nieuw sw: het moreel bestanddeel ..................................................................................29
Naast handelen of nalaten ook een ingesteldheid van de dader ...................................................................29
Een minimale schuldvorm bij alle misdrijven ..............................................................................................30
De minimale schuldvorm volstaat bij reglementaire misdrijven ...................................................................30
Ook opzet vereist bij opzettelijke misdrijven ...............................................................................................30
Algemeen opzet ....................................................................................................................................31
Bijzonder opzet .....................................................................................................................................32
Ook een zware fout vereist bij onopzettelijke misdrijven ..........................................................................32
Artikel 5 nieuw sw: het wederrechtelijk bestanddeel ......................................................................33
Het bestanddeel strafwaardigheid .............................................................................................................33
Artikel 8 nieuw sw: verzwarend bestanddeel van een misdrijf .........................................................34
HOOFDSTUK 7: STRAFBARE POGING ........................................................................................................ 35
Begripsomschrijving ....................................................................................................................35
Voorwaarden voor strafbaarheid van poging ..................................................................................36
Crimineel voornemen van de dader............................................................................................................36
Begin van uitvoering ..................................................................................................................................37
Voor een opzettelijk misdrijf ......................................................................................................................38
Vrijwillige terugtred als strafuitsluitende verschoningsgrond ..........................................................38
De bestraffing van de strafbare poging ..........................................................................................39
Doen of aanvaarden van een crimineel aanbod .............................................................................39
HOOFDSTUK 8: RECHTVAARDIGINGSGRONDEN........................................................................................... 41
Begripsomschrijving ....................................................................................................................42
Artikel 11 nieuw sw: het gebod of de toelating bij de wet.................................................................42
Artikel 12 nieuw sw: Bevel van de overheid ....................................................................................43
Artikel 13 nieuw sw: de noodtoestand ...........................................................................................44
Artikel 14 nieuw sw: wettige verdediging........................................................................................45
Artikel 16 nieuw sw: wettig verzet in geval van misbruik door de overheid ........................................46

DEEL 4: DADER ............................................................................................................................ 48

HOOFDSTUK 9: STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID ........................................................................ 48
Individuele verantwoordelijkheid ..................................................................................................48
Daderschap ................................................................................................................................48
Verantwoordelijkheid van rechtspersonen ....................................................................................50
Strafrechtelijke verantwoordelijhkheid van niet-natuurlijke personen ..........................................................50
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor alle rechtspersonen en meer .....................................................51



2

, Een eigen strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor de rechtspersonen .....................................................51
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor alle misdrijven ...........................................................................51
Toerekening ..............................................................................................................................................51
Administratieve en burgerlijke aansprekelijkheid van rechtspersonen .........................................................52
HOOFDSTUK 10: STRAFBARE DEELNEMING ................................................................................................ 53
Begripsbepalingen .......................................................................................................................53
Voorwaarden voor strafbare deelneming.......................................................................................54
Bestraffing van de deelneming......................................................................................................56
HOOFDSTUK 11: DOORWERKING VAN VERZWARENDE BESTANDDELEN EN VERZWARENDE FACTOREN ....................... 56
Objectieve en subjectieve verzwarende bestanddelen en factoren .................................................57
Doorwerking ................................................................................................................................57
HOOFDSTUK 12: SCHULD ..................................................................................................................... 59
Inleiding ......................................................................................................................................60
Schuldontheffingsgronden ...........................................................................................................60
Begripsbepaling ........................................................................................................................................60
Onweerstaanbare dwang ..........................................................................................................................61
Begripsomschrijving ..............................................................................................................................61
Toepassingsvoorwaarden ......................................................................................................................62
Onoverkomelijke dwaling ..........................................................................................................................63
Begripsomschrijving ..............................................................................................................................63
Dwaling, misdrijf en schuldontheffing ....................................................................................................63
Gronden van niet toerekeningsvatbaarheid ...................................................................................65
Begripsbepaling ........................................................................................................................................65
Geestesstoornis .......................................................................................................................................66
Toepassingsvoorwaarden ......................................................................................................................66
Als grond voor internering ......................................................................................................................66
Personen met een geestesstoornis die verminderd toerekeningsvatbaar zijn ...........................................67
Minderjarigheid .........................................................................................................................................67

DEEL 5: STRAF ............................................................................................................................. 69

HOOFDSTUK 13: BEGRIPSBEPALING ........................................................................................................ 69
HOOFDSTUK 14: DE STRAFFEN ............................................................................................................... 70
HOOFDSTUK 15: STRAFTOEMETING ......................................................................................................... 70
inleiding ......................................................................................................................................70
Regels die de straftoemeting richting geven...................................................................................71
Geen straftoemetingsrichtlijnen ................................................................................................................71
Doelstellingen van de straf ........................................................................................................................71
Strafdoelen in postmoderne tijd .............................................................................................................72
4 strafdoelen ........................................................................................................................................72
Preventie en vergelding geen strafdoel ...................................................................................................73
Geen hiërarchie in de strafdoelen ..........................................................................................................73
Bijkomende regels voor de keuze van de strafdoelen ..............................................................................74
Voorlichtingsrapport of advies deskundige of dienst ...................................................................................74
voorlichtingsrapport ..............................................................................................................................74
Advies deskundige of dienst ..................................................................................................................74
Motivering.................................................................................................................................................75
Sociale toestand van de beklaagde ............................................................................................................76
Bemiddeling .............................................................................................................................................76
Regels die de rechter toelaten of dwingen zwaarder te straffen.......................................................76
Verzwarende factoren ...............................................................................................................................77
Begripsbepaling ....................................................................................................................................77



3

, Discriminerende drijfveer ......................................................................................................................77
Herhaling ..................................................................................................................................................79
Begrip ...................................................................................................................................................79
Strafverzwaring .....................................................................................................................................80
Beveiligingsperiode ...................................................................................................................................80
Regels die de rechter toelaten of dwingen lichter te bestraffen .......................................................81
Verzachtende omstandigheden .................................................................................................................81
Verschoningsgronden ...............................................................................................................................81
Begripsomschrijving ..............................................................................................................................82
Noodweerexces ....................................................................................................................................83
Minderjarigheid .....................................................................................................................................84
Samenloop ...............................................................................................................................................84
Begripsbepaling ....................................................................................................................................85
Eendaadse samenloop ..........................................................................................................................86
Meerdaadse samenloop ........................................................................................................................86
Niet-gelijktijdige berechting ...................................................................................................................87
Bijkomende straffen ..............................................................................................................................87
Strafvermindering wegens samenloop bij de strafuitvoering ....................................................................87
Gevaar op een onredelijk zware bestraffing ................................................................................................87
Precaire financiele situatie ........................................................................................................................88
Overschrijden van de redelijke termijn .......................................................................................................89
Hechtenis of en voorlopige plaatsingsmaatregel ........................................................................................89
straftoemetingsmodaliteiten ........................................................................................................90
begrip .......................................................................................................................................................90
Opschorting van de uitspraak van de veroordeling en uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen ...........91
Opschorting ..........................................................................................................................................92
Uitstel ..................................................................................................................................................93
Combinatie van straftoemetingsregels..........................................................................................94
HOOFDSTUK 16: VERVAL OF TENIETGAAN VAN DE STRAF ................................................................................ 94
De dood van de veroordeelde .......................................................................................................94
Verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling .......................................................95
Verjaring van de straf .................................................................................................................................95
Verjaring van de burgerrechtelijke vordering ...............................................................................................97
Genade ....................................................................................................................................................97
Amnestie ..................................................................................................................................................97

DEEL 6: UITVOERING VAN STRAFFEN EN MAATREGELEN ............................................................... 98

Inleiding ......................................................................................................................................98
HOOFDSTUK 17: UITVOERING VAN DE VRIJHEIDSBENEMENDE STRAFFEN ............................................................ 99
Gevangenisstraf ..........................................................................................................................99
De gevangenis ..........................................................................................................................................99
Interne rechtspositie ............................................................................................................................... 100
Van gunst naar recht ........................................................................................................................... 100
inhoud ................................................................................................................................................ 101
hulp- en dienstverlening aan gedetineerde personen ............................................................................ 101
De overbevolking van de gevangenis als systematisch probleem voor gedetineerdenrecht ..................... 101
De externe rechtspositie ......................................................................................................................... 101
Van minister naar rechter .................................................................................................................... 101
Strafuitvoeringsmodaliteiten die de minister kan toekennen ................................................................. 101
Strafuitvoeringsmodaliteiten die de strafuitvoeringsrechter en de strafuitvoeringsrechtbank kunnen
toekennen .......................................................................................................................................... 102
Bijzondere bevoegdheden van de strafuitvoeringsrechter en strafuitvoeringsrechtbank ......................... 104



4

Table des matières

  1. 01 Discriminerende drijfveer 77
  2. 02 Herhaling 79
  3. 03 Begrip 79
  4. 04 Strafverzwaring 80
  5. 05 Beveiligingsperiode 80
  6. 06 Regels die de rechter toelaten of dwingen lichter te bestraffen 81
  7. 07 Verzachtende omstandigheden 81
  8. 08 Verschoningsgronden 81
  9. 09 Begripsomschrijving 82
  10. 10 Noodweerexces 83
  11. 11 Minderjarigheid 84
  12. 12 Samenloop 84
  13. 13 Begripsbepaling 85
  14. 14 Eendaadse samenloop 86
  15. 15 Meerdaadse samenloop 86
  16. 16 Niet-gelijktijdige berechting 87
  17. 17 Bijkomende straffen 87
  18. 18 Strafvermindering wegens samenloop bij de strafuitvoering 87
  19. 19 Gevaar op een onredelijk zware bestraffing 87
  20. 20 Precaire financiele situatie 88
  21. 21 Overschrijden van de redelijke termijn 89
  22. 22 Hechtenis of en voorlopige plaatsingsmaatregel 89
  23. 23 straftoemetingsmodaliteiten 90
  24. 24 begrip 90
  25. 25 Opschorting van de uitspraak van de veroordeling en uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen 91
  26. 26 Opschorting 92
  27. 27 Uitstel 93
  28. 28 Combinatie van straftoemetingsregels 94
  29. 29 HOOFDSTUK 16: VERVAL OF TENIETGAAN VAN DE STRAF 94
  30. 30 De dood van de veroordeelde 94
  31. 31 Verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling 95
  32. 32 Verjaring van de straf 95
  33. 33 Verjaring van de burgerrechtelijke vordering 97
  34. 34 Genade 97
  35. 35 Amnestie 97
  36. 36 DEEL 6: UITVOERING VAN STRAFFEN EN MAATREGELEN 98
  37. 37 Inleiding 98
  38. 38 HOOFDSTUK 17: UITVOERING VAN DE VRIJHEIDSBENEMENDE STRAFFEN 99
  39. 39 Gevangenisstraf 99
  40. 40 De gevangenis 99
  41. 41 Interne rechtspositie 100
  42. 42 Van gunst naar recht 100
  43. 43 inhoud 101
  44. 44 hulp- en dienstverlening aan gedetineerde personen 101
  45. 45 De overbevolking van de gevangenis als systematisch probleem voor gedetineerdenrecht 101
  46. 46 De externe rechtspositie 101
  47. 47 Van minister naar rechter 101
  48. 48 Strafuitvoeringsmodaliteiten die de minister kan toekennen 101
  49. 49 toekennen 102
  50. 50 Bijzondere bevoegdheden van de strafuitvoeringsrechter en strafuitvoeringsrechtbank 104
  51. 51 Herroeping, schorsing en herziening = bijzondere voorwaarden 104
  52. 52 Definitieve invrijheidstelling en proeftijd 105
  53. 53 Behandeling onder vrijheidsberoving 105
  54. 54 HOOFDSTUK 18: UITVOERING VAN VRIJHEIDSBEPERKENDE STRAFFEN 105
  55. 55 Straf onder elektronisch toezicht 106
  56. 56 Probatiestraf 106
  57. 57 Werkstraf 106
  58. 58 Verlengde opvolging 107
  59. 59 Enkel uitvoering bij strafeinde of onsuccesvolle uitvoering strafuitvoeringsmodaliteit 107
  60. 60 Uitvoering van de velrengde opvolging 107
  61. 61 Einde van de uitvoering van de verlengde opvolging 107
  62. 62 Niet-naleving van de voorwaarden 107
  63. 63 Terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank 108
  64. 64 sturen/ verblijfs-, plaats- of contactverbod 109
  65. 65 HOOGDSTUK 19: UITVOERING VAN VERMOGENSSTRAFFEN 109
  66. 66 Geldboete en geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel 109
  67. 67 Verbeurdverklaring en verruimde verbeurdverklaring 109
  68. 68 HOOFDSTUK 20: UITVOERING VAN SPECIFIEKE STRAFFEN TOEPASSELIJK OP RECHTSPERSONEN 110
  69. 69 Dienstverleningsstraf ten gunste van de gemeenschap 110
  70. 70 Verbod om een activiteit die deel uitmaakt van het voorwerp uit te oefenen 110
  71. 71 HOOFDSTUK 21: UITVOERING VAN ANDERE STRAFFEN 110
  72. 72 Bekendmaking van de beslissing houdende veroordeling 111
  73. 73 Sluiting van de inrichting 111
  74. 74 HOOFDSTUK 22: UITVOERING VAN OPSCHORTING EN UITSTEL 111
  75. 75 Opschorting van de uitspraak van de veroordeling 111
  76. 76 Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf 111
  77. 77 HOOFDSTUK 23: UITVOERING VAN BEVEILINGSMAATREGELEN 112
  78. 78 Algemeen 112
  79. 79 Internering = maatregel 112
  80. 80 Interne rechtspositie 112
  81. 81 Externe rechtspositie 113
  82. 82 Kamer voor de bescherming van de maatschappij 113
  83. 83 Plaatsing en overplaatsing 113
  84. 84 Uitvoeringsmodaliteiten 113
  85. 85 Herroeping, schorsing en herziening 114
  86. 86 Definitieve invrijheidstelling en proeftijd 115
  87. 87 Maatregel ter bescherming van de maatschappij 115
  88. 88 Kamer voor bescherming van de maatschappij 115
  89. 89 Beslissing over de uitvoering 115
  90. 90 Beslissing over de plaats en modaliteiten van uitvoering 116
  91. 91 Herroeping, schorsing en herziening 116
  92. 92 Definitieve invrijheidstelling 116
  93. 93 HOOFDSTUK 24: UITWISSING EN HERSTEL IN EER EN RECHTEN 117
  94. 94 Centraal register 117
  95. 95 Uitwissing van veroordelingen 117
  96. 96 Herstel in eer en rechten 117
  97. 97 + complementaire wetten: regelen aangelegenheden die tot het algemeen strafrecht behoren 7
  98. 98 redenen omdat bijzondere wetten als minder belangrijk werden beschouwd, waarvoor de 8
  99. 99 worden en dus wetten worden aangepast. Tenzij de strafwet het expliciet bepaalt, zal de toestemming van 9
  100. 100 bv: inbreuken op openbare orde en veiligheid (gemeenten) 10

Infos sur le Document

Publié le
28 juillet 2025
Nombre de pages
118
Écrit en
2024/2025
Type
Resume
€10,16

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Vendu
1
Abonnés
0
Éléments
3
Dernière vente
1 année de cela



Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions