Module 4: Marktwerking
Markt
= geheel van de vraag naar en het aanbod van een bepaald goed
4.1. Typologie van markten
Een marktvorm geeft aan op welke wijze een markt georganiseerd is:
4 belangrijke kenmerken:
1) Het aantal marktpartijen: aantal vragers en aanbieders
op de markt (één, weinig of veel)
Hoe meer partijen, hoe beperkter de macht en omgekeerd.
2) De mate van volkomenheid of doorzichtigheid
(transparantie) van de markt
Transparante markt = alle vragers en aanbieders zijn op de
hoogte van alle marktelementen zoals prijzen, kwaliteit,
samenstelling, etc.
↔ onvolkomen/ondoorzichtige markt
3) Toetredingsmogelijkheden tot de markt
Open markt = vragers en aanbieders kunnen vrij toe- en
uittreden tot de markt
Gesloten markt = vragers en aanbieders kunnen niet
gemakkelijk toe- en uittreden tot de markt door
toetredingsdrempels
4) Graad van productdifferentiatie
Homogene producten = geen verschil tussen goederen en
diensten (tarwe)
Heterogene producten = een verschil tussen goederen en
diensten (coca cola en pepsi cola)
bedrijven willen hun producten onderscheiden van de
concurrentie
Op basis van voorgaande kenmerken kunnen we 4 marktvormen
onderscheiden:
1) Volkomen concurrentie = perfecte mededinging
Zeer veel vragers en aanbieders elke partij vraagt of biedt
slechts een kleine fractie van de totale verhandelde
hoeveelheid aan prijsnemers of
hoeveelheidaanpassers
Transparante markt
Open markt
Homogeen product
2) Monopolie (vb. Microsoft met copyright voor Windows)
Veel vragers en één aanbieder
Ondoorzichtige markt
Beperkte toetreding
Homogeen product
3) Oligopolie
Veel vragers, enkele aanbieders
Ondoorzichtige markt
, Beperkte toegang
Homogene en heterogene producten
4) Monopolistische concurrentie
Veel vragers en veel aanbieders
Ondoorzichtige markt
Open markt
Heterogeen product
4.2. Volkomen concurrentie of perfecte mededinging (komt
zelden voor)
Veel vragers en aanbieders, die elk maar verantwoordelijk zijn voor een
klein deel van de markt.
Weinig macht en prijs niet beïnvloeden
prijsnemers of hoeveelheidsaanpassers
Voorbeeld: fruit- en groenteveilingen,
wisselmarkt
Marktevenwicht bij volkomen concurrentie
= waar de aanbod- en vraagcurve elkaar
snijden (evenwichtsprijs/marktprijs en evenwichtshoeveelheid)
= markten evolueren op een natuurlijke wijze/ automatisch naar het
evenwichtspunt
Relatie gevraagde en aangeboden hoeveelheid:
- Evenwichtssituatie: Qa = Qv
Stel ..
a) Aanbodoverschot: Qa > Qv neerwaartse druk op p Qa daalt en Qv
stijgt tot evenwichtspunt
b) Vraagoverschot: Qa < Qv opwaartse druk op p Qa stijgt en Qv
daalt tot evenwichtspunt
de wet van vraag en aanbod
= de prijs van een product brengt de aangeboden en gevraagde
hoeveelheid steeds in evenwicht.
Veranderingen in het marktevenwicht
3 soorten veranderingen
1. Verschuiving collectieve V-curve
(consumenten):
Verandering in de preferenties van de
vragers
Verandering in de prijzen van andere
goederen
Verandering in de inkomens van de vragers
Verandering van het aantal vragers/kopers
Markt
= geheel van de vraag naar en het aanbod van een bepaald goed
4.1. Typologie van markten
Een marktvorm geeft aan op welke wijze een markt georganiseerd is:
4 belangrijke kenmerken:
1) Het aantal marktpartijen: aantal vragers en aanbieders
op de markt (één, weinig of veel)
Hoe meer partijen, hoe beperkter de macht en omgekeerd.
2) De mate van volkomenheid of doorzichtigheid
(transparantie) van de markt
Transparante markt = alle vragers en aanbieders zijn op de
hoogte van alle marktelementen zoals prijzen, kwaliteit,
samenstelling, etc.
↔ onvolkomen/ondoorzichtige markt
3) Toetredingsmogelijkheden tot de markt
Open markt = vragers en aanbieders kunnen vrij toe- en
uittreden tot de markt
Gesloten markt = vragers en aanbieders kunnen niet
gemakkelijk toe- en uittreden tot de markt door
toetredingsdrempels
4) Graad van productdifferentiatie
Homogene producten = geen verschil tussen goederen en
diensten (tarwe)
Heterogene producten = een verschil tussen goederen en
diensten (coca cola en pepsi cola)
bedrijven willen hun producten onderscheiden van de
concurrentie
Op basis van voorgaande kenmerken kunnen we 4 marktvormen
onderscheiden:
1) Volkomen concurrentie = perfecte mededinging
Zeer veel vragers en aanbieders elke partij vraagt of biedt
slechts een kleine fractie van de totale verhandelde
hoeveelheid aan prijsnemers of
hoeveelheidaanpassers
Transparante markt
Open markt
Homogeen product
2) Monopolie (vb. Microsoft met copyright voor Windows)
Veel vragers en één aanbieder
Ondoorzichtige markt
Beperkte toetreding
Homogeen product
3) Oligopolie
Veel vragers, enkele aanbieders
Ondoorzichtige markt
, Beperkte toegang
Homogene en heterogene producten
4) Monopolistische concurrentie
Veel vragers en veel aanbieders
Ondoorzichtige markt
Open markt
Heterogeen product
4.2. Volkomen concurrentie of perfecte mededinging (komt
zelden voor)
Veel vragers en aanbieders, die elk maar verantwoordelijk zijn voor een
klein deel van de markt.
Weinig macht en prijs niet beïnvloeden
prijsnemers of hoeveelheidsaanpassers
Voorbeeld: fruit- en groenteveilingen,
wisselmarkt
Marktevenwicht bij volkomen concurrentie
= waar de aanbod- en vraagcurve elkaar
snijden (evenwichtsprijs/marktprijs en evenwichtshoeveelheid)
= markten evolueren op een natuurlijke wijze/ automatisch naar het
evenwichtspunt
Relatie gevraagde en aangeboden hoeveelheid:
- Evenwichtssituatie: Qa = Qv
Stel ..
a) Aanbodoverschot: Qa > Qv neerwaartse druk op p Qa daalt en Qv
stijgt tot evenwichtspunt
b) Vraagoverschot: Qa < Qv opwaartse druk op p Qa stijgt en Qv
daalt tot evenwichtspunt
de wet van vraag en aanbod
= de prijs van een product brengt de aangeboden en gevraagde
hoeveelheid steeds in evenwicht.
Veranderingen in het marktevenwicht
3 soorten veranderingen
1. Verschuiving collectieve V-curve
(consumenten):
Verandering in de preferenties van de
vragers
Verandering in de prijzen van andere
goederen
Verandering in de inkomens van de vragers
Verandering van het aantal vragers/kopers