Recht
Inhoud
Algemene inleiding:................................................................................................ 7
Hoofdstuk 1: algemene inleiding:...........................................................................8
2. Het begrip recht:............................................................................................. 8
2.1 Algemeen:.................................................................................................. 8
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels:............................9
2.3 Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen:...........11
2.4 Afdwingbare normen:............................................................................... 12
2.5 Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen:..........12
Hoofdstuk 2: Indelingen van het recht:................................................................13
2. Privaatrecht- Publiekrecht:............................................................................ 13
2.1 Het publiekrecht:...................................................................................... 13
2.2 Het privaat recht:..................................................................................... 15
2.3 Enkele ‘gemengde’ takken:......................................................................16
3. Supranationaal rechts versus nationaal recht:..............................................17
4. Objectief recht versus subjectief recht:.........................................................18
4.3 Rechtsmisbruik:........................................................................................ 18
5. Materieel versus formeel recht:.....................................................................18
Hoofdstuk 3: Bronnen van het recht:....................................................................19
1. Inleiding:....................................................................................................... 19
2. Wetgeving sensu lato (materiële wet):..........................................................19
3. Rechtspraak:................................................................................................. 23
4. Rechtsleer:.................................................................................................... 23
Hoofdstuk 4: Structuren en instellingen:..............................................................24
1. Algemene beginselen:................................................................................... 24
1.1 Parlementaire democratie:.......................................................................24
1.2 Scheiding van machten:...........................................................................24
1.3 Rechtsstaat:............................................................................................. 25
1.4 Erfelijke constitutionele monarchie:.........................................................25
1.5 Federale staat:......................................................................................... 25
2. Federale politieke instellingen:......................................................................25
3. Regionale politieke instellingen:....................................................................31
3.1 De gemeenschappen:.............................................................................. 31
3.2 De gewesten:........................................................................................... 33
3.3 Beginselen van de bevoegdheidsverdeling:.............................................34
Hoofdstuk 5: Rechtshandhaving:..........................................................................35
1
, Recht
1. Inleiding:....................................................................................................... 35
2. Privaatrechtelijk procesrecht:........................................................................36
2.2 Rechtsmiddelen:....................................................................................... 36
3. Gewone gerechtelijke instellingen: rechtbanken en hoven:..........................38
3.1 Bevoegdheid van de rechtbanken:...........................................................39
3.2 Organisatie van de rechtbanken over het Belgisch grondgebied:............41
4. Bijzondere instellingen: Raad van State – Grondwettelijk Hof:......................47
4.1 Grondwettelijk Hof:................................................................................... 47
4.2 Raad van State:........................................................................................ 47
Hoofdstuk 1: Personenrecht:................................................................................ 49
1. Begrip en soorten personen:.........................................................................49
1.1 Begrip:...................................................................................................... 49
1.2 Soorten:................................................................................................... 49
1.3 Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid:....................................50
2. Staat van de persoon:................................................................................... 51
2.1 Begrip en verkrijging:............................................................................... 51
2.2 Kenmerken van staat:.............................................................................. 51
2.3 Elementen van staat:............................................................................... 52
2.4 Persoonlijke publiciteit:............................................................................ 59
Hoofdstuk 2: Familierecht:.................................................................................... 59
1. Wie familie? – Graad van verwantschap en aanverwantschap:.....................59
2. Huwelijk:........................................................................................................ 60
2.1 Begrip:...................................................................................................... 60
2.2 Voorwaarden:........................................................................................... 61
2.3 Sancties bij het niet naleven van de voorwaarden:..................................61
2.4 Vorm:........................................................................................................ 62
2.5 Gevolgen van het huwelijk: het primair stelsel:.......................................62
3 Feitelijke scheiding en echtscheiding:............................................................63
3.1 Feitelijke scheiding versus echtscheiding:................................................63
4. Samenwoning buiten het huwelijk:................................................................65
4.1 Wettelijk samenwonen:............................................................................ 65
4.2 Feitelijke samenwoning:...........................................................................65
5. Relatie tussen ouders en kinderen:...............................................................66
5.2 Ouderlijk gezag:....................................................................................... 66
6. Onderhoudsverplichting en omgangsrecht:...................................................67
6.1 Onderhoudsverplichting:..........................................................................67
6.2 Omgangsrecht:......................................................................................... 68
2
, Recht
Hoofdstuk 3: Relatievermogensrecht:..................................................................68
1. Huwelijksvermogensrecht:............................................................................ 68
1.1 Inleiding:.................................................................................................. 68
1.2 Het wettelijk stelsel:................................................................................. 69
1.3 Huwelijksovereenkomsten:.......................................................................74
2. Het vermogensrecht van wettelijke samenwoners:.......................................76
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners:.........................................77
Hoofdstuk 1: De wettelijke erfopvolging:.............................................................78
1. Enkele inleidende begrippen en voorwaarden om te erven:.........................78
2. Technieken.................................................................................................... 78
2.1 Erfrechtelijke orde:................................................................................... 79
2.2 Lijn:.......................................................................................................... 79
2.3 Graad:...................................................................................................... 79
2.5 Plaatsvervulling:....................................................................................... 80
3. Concrete uitwerking van technieken:............................................................80
3.1 Er zijn erfgenamen in de eerste orde:......................................................80
3.2 Er zijn erfgenamen in de 2de orde:............................................................80
3.5 Er zijn geen erfgenamen:.........................................................................81
4. Erfrecht langstlevende partner:.....................................................................81
4.1 De langstlevende echtgenoot met afstammelingen:................................81
4.2 Wettelijk samenwonenden:......................................................................81
5. Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap:..........................................81
5.1 Zuiver aanvaarden van de nalatenschap:................................................82
5.2 Verwerpen van de nalatenschap:.............................................................82
5.3 Aanvaarden van de nalatenschap onder het voorrecht van
boedelbeschrijving:........................................................................................ 82
5.4 Onbeheerde nalatenschap:......................................................................83
Hoofdstuk 2: Schenkingen en testamenten:.........................................................83
1. Schenking:..................................................................................................... 83
1.1 Definitie en voorwaarden:........................................................................83
1.2 Vorm:........................................................................................................ 84
1.3 Enkele bijzondere schenkingsvormen:.....................................................85
2. Testament:..................................................................................................... 85
2.1 Definitie – Onderscheid tussen schenking en testament:.........................85
2.2 Vorm:........................................................................................................ 87
2.3 Inhoud:..................................................................................................... 88
2.4 Reservataire erfgenamen:........................................................................89
3
, Recht
Hoofdstuk 3: enkele familiaal vermogensrechtelijke schikkingen:........................89
1. Ouderlijke boedelverdeling:...........................................................................90
2. Beding van aanwas:...................................................................................... 91
3. Erfovereenkomsten:...................................................................................... 91
Hoofdstuk 1: Goederen: soorten en belang:.........................................................93
1. Begrip en soorten van goederen:..................................................................93
2. Roerende en onroerende goederen:..............................................................93
2.1 Onroerende goederen:............................................................................. 94
2.2 Roerende goederen:................................................................................. 96
2.3 Belang van het onderscheid tussen roerende en onroerende goederen:. 96
3. Gebruiks- en verbruiksgoederen:..................................................................97
4. Lichamelijke en onlichamelijke goederen:.....................................................98
5. Publieke en private goederen:.......................................................................98
Hoofdstuk 2: Zakelijke rechten:............................................................................ 99
1. Begrip, kenmerken en soorten:..................................................................99
3. Eigendomsrechten:..................................................................................... 100
3.1 Begrip en samenstelling:........................................................................100
3.2 Bescherming van de eigendom:.............................................................100
3.3 Beperkingen aan het eigendomsrecht:..................................................100
5. Vruchtgebruik:............................................................................................. 102
5.3 Totstandkoming:..................................................................................... 102
5.4 Rechten en plichten vruchtgebruiker:....................................................103
5.5 Rechten en plichten van de blote eigenaar:...........................................104
Hoofdstuk 1: definitie – natuurlijke verbintenis – aanvullend recht:...................105
Hoofdstuk 2: Bronnen van verbintenissen:.........................................................106
1. Rechtshandelingen...................................................................................... 106
1.1 Contracten:............................................................................................ 106
Hoofdstuk 2: Feiten die tot aansprakelijkheid leiden:.........................................112
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad:.............................................................112
2. Aansprakelijkheid voor andermans daad:....................................................113
3. Aansprakelijkheid voor dieren en zaken:.....................................................113
Hoofdstuk 1: koop – verkoop:............................................................................. 114
1. Begrip:......................................................................................................... 114
2. Geldigheidsvoorwaarden:............................................................................115
3. Vorm en bewijs:........................................................................................... 115
4. Verplichtingen van de verkoper:..................................................................117
4.1 Levering van de zaak:............................................................................ 117
4
Inhoud
Algemene inleiding:................................................................................................ 7
Hoofdstuk 1: algemene inleiding:...........................................................................8
2. Het begrip recht:............................................................................................. 8
2.1 Algemeen:.................................................................................................. 8
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels:............................9
2.3 Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen:...........11
2.4 Afdwingbare normen:............................................................................... 12
2.5 Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen:..........12
Hoofdstuk 2: Indelingen van het recht:................................................................13
2. Privaatrecht- Publiekrecht:............................................................................ 13
2.1 Het publiekrecht:...................................................................................... 13
2.2 Het privaat recht:..................................................................................... 15
2.3 Enkele ‘gemengde’ takken:......................................................................16
3. Supranationaal rechts versus nationaal recht:..............................................17
4. Objectief recht versus subjectief recht:.........................................................18
4.3 Rechtsmisbruik:........................................................................................ 18
5. Materieel versus formeel recht:.....................................................................18
Hoofdstuk 3: Bronnen van het recht:....................................................................19
1. Inleiding:....................................................................................................... 19
2. Wetgeving sensu lato (materiële wet):..........................................................19
3. Rechtspraak:................................................................................................. 23
4. Rechtsleer:.................................................................................................... 23
Hoofdstuk 4: Structuren en instellingen:..............................................................24
1. Algemene beginselen:................................................................................... 24
1.1 Parlementaire democratie:.......................................................................24
1.2 Scheiding van machten:...........................................................................24
1.3 Rechtsstaat:............................................................................................. 25
1.4 Erfelijke constitutionele monarchie:.........................................................25
1.5 Federale staat:......................................................................................... 25
2. Federale politieke instellingen:......................................................................25
3. Regionale politieke instellingen:....................................................................31
3.1 De gemeenschappen:.............................................................................. 31
3.2 De gewesten:........................................................................................... 33
3.3 Beginselen van de bevoegdheidsverdeling:.............................................34
Hoofdstuk 5: Rechtshandhaving:..........................................................................35
1
, Recht
1. Inleiding:....................................................................................................... 35
2. Privaatrechtelijk procesrecht:........................................................................36
2.2 Rechtsmiddelen:....................................................................................... 36
3. Gewone gerechtelijke instellingen: rechtbanken en hoven:..........................38
3.1 Bevoegdheid van de rechtbanken:...........................................................39
3.2 Organisatie van de rechtbanken over het Belgisch grondgebied:............41
4. Bijzondere instellingen: Raad van State – Grondwettelijk Hof:......................47
4.1 Grondwettelijk Hof:................................................................................... 47
4.2 Raad van State:........................................................................................ 47
Hoofdstuk 1: Personenrecht:................................................................................ 49
1. Begrip en soorten personen:.........................................................................49
1.1 Begrip:...................................................................................................... 49
1.2 Soorten:................................................................................................... 49
1.3 Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid:....................................50
2. Staat van de persoon:................................................................................... 51
2.1 Begrip en verkrijging:............................................................................... 51
2.2 Kenmerken van staat:.............................................................................. 51
2.3 Elementen van staat:............................................................................... 52
2.4 Persoonlijke publiciteit:............................................................................ 59
Hoofdstuk 2: Familierecht:.................................................................................... 59
1. Wie familie? – Graad van verwantschap en aanverwantschap:.....................59
2. Huwelijk:........................................................................................................ 60
2.1 Begrip:...................................................................................................... 60
2.2 Voorwaarden:........................................................................................... 61
2.3 Sancties bij het niet naleven van de voorwaarden:..................................61
2.4 Vorm:........................................................................................................ 62
2.5 Gevolgen van het huwelijk: het primair stelsel:.......................................62
3 Feitelijke scheiding en echtscheiding:............................................................63
3.1 Feitelijke scheiding versus echtscheiding:................................................63
4. Samenwoning buiten het huwelijk:................................................................65
4.1 Wettelijk samenwonen:............................................................................ 65
4.2 Feitelijke samenwoning:...........................................................................65
5. Relatie tussen ouders en kinderen:...............................................................66
5.2 Ouderlijk gezag:....................................................................................... 66
6. Onderhoudsverplichting en omgangsrecht:...................................................67
6.1 Onderhoudsverplichting:..........................................................................67
6.2 Omgangsrecht:......................................................................................... 68
2
, Recht
Hoofdstuk 3: Relatievermogensrecht:..................................................................68
1. Huwelijksvermogensrecht:............................................................................ 68
1.1 Inleiding:.................................................................................................. 68
1.2 Het wettelijk stelsel:................................................................................. 69
1.3 Huwelijksovereenkomsten:.......................................................................74
2. Het vermogensrecht van wettelijke samenwoners:.......................................76
3. Het vermogensrecht van feitelijke samenwoners:.........................................77
Hoofdstuk 1: De wettelijke erfopvolging:.............................................................78
1. Enkele inleidende begrippen en voorwaarden om te erven:.........................78
2. Technieken.................................................................................................... 78
2.1 Erfrechtelijke orde:................................................................................... 79
2.2 Lijn:.......................................................................................................... 79
2.3 Graad:...................................................................................................... 79
2.5 Plaatsvervulling:....................................................................................... 80
3. Concrete uitwerking van technieken:............................................................80
3.1 Er zijn erfgenamen in de eerste orde:......................................................80
3.2 Er zijn erfgenamen in de 2de orde:............................................................80
3.5 Er zijn geen erfgenamen:.........................................................................81
4. Erfrecht langstlevende partner:.....................................................................81
4.1 De langstlevende echtgenoot met afstammelingen:................................81
4.2 Wettelijk samenwonenden:......................................................................81
5. Aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap:..........................................81
5.1 Zuiver aanvaarden van de nalatenschap:................................................82
5.2 Verwerpen van de nalatenschap:.............................................................82
5.3 Aanvaarden van de nalatenschap onder het voorrecht van
boedelbeschrijving:........................................................................................ 82
5.4 Onbeheerde nalatenschap:......................................................................83
Hoofdstuk 2: Schenkingen en testamenten:.........................................................83
1. Schenking:..................................................................................................... 83
1.1 Definitie en voorwaarden:........................................................................83
1.2 Vorm:........................................................................................................ 84
1.3 Enkele bijzondere schenkingsvormen:.....................................................85
2. Testament:..................................................................................................... 85
2.1 Definitie – Onderscheid tussen schenking en testament:.........................85
2.2 Vorm:........................................................................................................ 87
2.3 Inhoud:..................................................................................................... 88
2.4 Reservataire erfgenamen:........................................................................89
3
, Recht
Hoofdstuk 3: enkele familiaal vermogensrechtelijke schikkingen:........................89
1. Ouderlijke boedelverdeling:...........................................................................90
2. Beding van aanwas:...................................................................................... 91
3. Erfovereenkomsten:...................................................................................... 91
Hoofdstuk 1: Goederen: soorten en belang:.........................................................93
1. Begrip en soorten van goederen:..................................................................93
2. Roerende en onroerende goederen:..............................................................93
2.1 Onroerende goederen:............................................................................. 94
2.2 Roerende goederen:................................................................................. 96
2.3 Belang van het onderscheid tussen roerende en onroerende goederen:. 96
3. Gebruiks- en verbruiksgoederen:..................................................................97
4. Lichamelijke en onlichamelijke goederen:.....................................................98
5. Publieke en private goederen:.......................................................................98
Hoofdstuk 2: Zakelijke rechten:............................................................................ 99
1. Begrip, kenmerken en soorten:..................................................................99
3. Eigendomsrechten:..................................................................................... 100
3.1 Begrip en samenstelling:........................................................................100
3.2 Bescherming van de eigendom:.............................................................100
3.3 Beperkingen aan het eigendomsrecht:..................................................100
5. Vruchtgebruik:............................................................................................. 102
5.3 Totstandkoming:..................................................................................... 102
5.4 Rechten en plichten vruchtgebruiker:....................................................103
5.5 Rechten en plichten van de blote eigenaar:...........................................104
Hoofdstuk 1: definitie – natuurlijke verbintenis – aanvullend recht:...................105
Hoofdstuk 2: Bronnen van verbintenissen:.........................................................106
1. Rechtshandelingen...................................................................................... 106
1.1 Contracten:............................................................................................ 106
Hoofdstuk 2: Feiten die tot aansprakelijkheid leiden:.........................................112
1. Aansprakelijkheid voor eigen daad:.............................................................112
2. Aansprakelijkheid voor andermans daad:....................................................113
3. Aansprakelijkheid voor dieren en zaken:.....................................................113
Hoofdstuk 1: koop – verkoop:............................................................................. 114
1. Begrip:......................................................................................................... 114
2. Geldigheidsvoorwaarden:............................................................................115
3. Vorm en bewijs:........................................................................................... 115
4. Verplichtingen van de verkoper:..................................................................117
4.1 Levering van de zaak:............................................................................ 117
4
