Samenvatting politiek en politicologie edwin woerdman 5e editie 2020 9789001885434
, Samenvatting politiek en politicologie edwin woerdman 5e editie 2020 9789001885434
Tijdens het tentamen kwamen best veel lastige kernbegrippen langs, ik heb in de lijst daarom voor moeilijke gekozen met
uitleg
, Samenvatting politiek en politicologie edwin woerdman 5e editie 2020 9789001885434
Hoofdstuk 1: Problemen, politiek en politicologie
Politiek is een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn (Van Deth en Vis). Het gaat over wat de overheid
doet, hoe dat beleid ontstaat en wat de effecten zijn (Hoogerwerf). Politiek is ook een mix van conflicten en samenwerking
tussen mensen en groepen (Laver).
Een bekende vraag in de politiek is: wie krijgt wat, wanneer en hoe? (Lasswell). Ook gaat politiek over het vormen en
verdelen van macht (Lasswell en Kaplan). Volgens Easton is politiek de gezaghebbende toedeling van wat belangrijk is in
een samenleving.
Een probleem is wanneer mensen vinden dat een situatie niet goed is. Ze denken dat die situatie anders moet en kan
worden. Soms ontstaat een collectief actieprobleem. Dat betekent dat het eigenbelang van mensen botst met het belang
van anderen. Bijvoorbeeld, als niemand wil meebetalen aan dijken, kan het water een groot probleem worden.
Er zijn publieke goederen, ook collectieve goederen genoemd. Deze goederen hebben twee belangrijke kenmerken:
Ondeelbaarheid: als iemand het gebruikt, wordt het niet minder voor anderen.
Niet-uitsluitbaarheid: niemand kan worden uitgesloten van gebruik als het er eenmaal is.
1.1 Collectieve actie
Er zijn drie manieren om problemen met collectieve actie op te lossen:
Overheidsingrijpen: de overheid zorgt dat mensen samenwerken, bijvoorbeeld door regels te maken.
Free-rider verkleinen: mensen die willen profiteren zonder te betalen (free-riders) worden ontmoedigd,
bijvoorbeeld door belasting op vervuiling te verhogen.
Moraal: mensen worden gestimuleerd om het juiste te doen, zonder dwang of prikkels.
Politiek en politicologie kunnen op verschillende manieren worden bestudeerd:
Theoretisch: dit gaat over zuivere theorieën, met vereenvoudiging en algemene regels.
Empirisch: hier worden theorieën getest met echte feiten en gegevens.
Normatief: hierbij gaat het om de vraag wat een goede politieke orde zou moeten zijn.
Vergelijkend: politieke verschijnselen worden vergeleken over tijd (diachronisch) of over plaats (synchroon).
De diachrone methode bekijkt veranderingen door de tijd heen. De synchrone methode vergelijkt wat er op hetzelfde
moment op verschillende plekken gebeurt.
, Samenvatting politiek en politicologie edwin woerdman 5e editie 2020 9789001885434
Tijdens het tentamen kwamen best veel lastige kernbegrippen langs, ik heb in de lijst daarom voor moeilijke gekozen met
uitleg
, Samenvatting politiek en politicologie edwin woerdman 5e editie 2020 9789001885434
Hoofdstuk 1: Problemen, politiek en politicologie
Politiek is een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn (Van Deth en Vis). Het gaat over wat de overheid
doet, hoe dat beleid ontstaat en wat de effecten zijn (Hoogerwerf). Politiek is ook een mix van conflicten en samenwerking
tussen mensen en groepen (Laver).
Een bekende vraag in de politiek is: wie krijgt wat, wanneer en hoe? (Lasswell). Ook gaat politiek over het vormen en
verdelen van macht (Lasswell en Kaplan). Volgens Easton is politiek de gezaghebbende toedeling van wat belangrijk is in
een samenleving.
Een probleem is wanneer mensen vinden dat een situatie niet goed is. Ze denken dat die situatie anders moet en kan
worden. Soms ontstaat een collectief actieprobleem. Dat betekent dat het eigenbelang van mensen botst met het belang
van anderen. Bijvoorbeeld, als niemand wil meebetalen aan dijken, kan het water een groot probleem worden.
Er zijn publieke goederen, ook collectieve goederen genoemd. Deze goederen hebben twee belangrijke kenmerken:
Ondeelbaarheid: als iemand het gebruikt, wordt het niet minder voor anderen.
Niet-uitsluitbaarheid: niemand kan worden uitgesloten van gebruik als het er eenmaal is.
1.1 Collectieve actie
Er zijn drie manieren om problemen met collectieve actie op te lossen:
Overheidsingrijpen: de overheid zorgt dat mensen samenwerken, bijvoorbeeld door regels te maken.
Free-rider verkleinen: mensen die willen profiteren zonder te betalen (free-riders) worden ontmoedigd,
bijvoorbeeld door belasting op vervuiling te verhogen.
Moraal: mensen worden gestimuleerd om het juiste te doen, zonder dwang of prikkels.
Politiek en politicologie kunnen op verschillende manieren worden bestudeerd:
Theoretisch: dit gaat over zuivere theorieën, met vereenvoudiging en algemene regels.
Empirisch: hier worden theorieën getest met echte feiten en gegevens.
Normatief: hierbij gaat het om de vraag wat een goede politieke orde zou moeten zijn.
Vergelijkend: politieke verschijnselen worden vergeleken over tijd (diachronisch) of over plaats (synchroon).
De diachrone methode bekijkt veranderingen door de tijd heen. De synchrone methode vergelijkt wat er op hetzelfde
moment op verschillende plekken gebeurt.
