Inhoud
Historiek .................................................................................................................................................. 2
Celcultuur: recente wetenschap (1907) .............................................................................................. 2
3 belangrijke ontdekkingen ................................................................................................................. 4
Voordelen cel-en weefselculturen .......................................................................................................... 5
Beperkingen van weefselculturen ........................................................................................................... 6
Cultuurmedia ........................................................................................................................................... 7
Media – basisingrediënten .................................................................................................................. 7
Media – serum..................................................................................................................................... 9
Media – serum-vrij medium .............................................................................................................. 10
Media – PH ........................................................................................................................................ 10
Media - osmolariteit .......................................................................................................................... 11
Media – supplementen ..................................................................................................................... 11
Celcultuur recipiënten ........................................................................................................................... 12
Recipiënten........................................................................................................................................ 12
Behandeling cultuuroppervlak .......................................................................................................... 15
Het celcultuurlabo ................................................................................................................................. 16
Inleiding ............................................................................................................................................. 16
1. CO2 incubatoren ............................................................................................................................ 16
2. Laminaire luchtstroomkast ............................................................................................................ 17
3. Microscopie ................................................................................................................................... 18
Andere (vereiste) toestellen .............................................................................................................. 19
1
,Les 1: basis celcultuur
Historiek
Celcultuur: recente wetenschap (1907)
• Beginperiode: cellen buiten het organisme bewaren
o Eind 19e eeuw: eerste pogingen, behoud van cellen buiten normale omstandigheden
(invriezen sperma-kunstmatige inseminatie)
• 1900-1950: stukjes weefsel in recipiënt met als doel gedrag van cellen te bestuderen
• Vanaf 1950: individuele cellen in cultuur
• Vanaf 1950: ondersteuning voor andere disciplines
o Biotechnologie
o In vitro fertilisatie
o Stamcellen technologie
o 3D celcultuur / 3D modellen ter vervanging van dierproeven
o Tissue engineering / Regeneratieve geneeskunde
• 1882: S. Ringer: Ca-bevattende zoutoplossing
Kikkerhart-’beating in a dish’
- CaCl2 is nodig om spiercel
te laten contraheren
- Verhouding van
verschillende zouten zorgt
ervoor dat cellen blijven
leven, het gaat dus gewoon
over het overleven van
cellen, er zitten geen
groeicomponenten in
• 1885: W. Roux: embryonaal kippen neuraal weefsel in een schaaltje
Saline = fysiologische zoutoplossing
= 9g NaCl / l
→ Even veel zouten in deze oplossing als
in vloeistoffen in lichaam
→ Geen transfer van zoutionen
→ Cellen gaan niet opblazen of krimpen
2
, • 1907: Ross Harrison: eerste weefselculturen van dierlijke cellen (zenuwweefsel-embryo
kikker)
o Hanging drop methode
o Cellen hebben een verankering nodig ter ondersteuning (coverslip en matrix van de
lymfe druppel)
o Cellen hebben voeding nodig (aanwezig in de lymfe druppel)
Weefselexplant
o Zenuwvezels groeien uit als extensies van individuele zenuwcellen
lymfedruppel met daarin stukje zenuwweefsel van kikker
→ niet enkel overleving, maar ook extensies
→ nog geen cultuur van cellen (nog geen
vermenigvuldiging); we spreken over weefselcultuur
→ dankzij voeding/groeicomponenten in lymfedruppel
overleven cellen niet alleen, ze blijven ook functioneel
Lagere vertebraten Weefselexplant
• 1912: Carrel en Burrows: culturen van bindweefsels en hartspierweefsel (fragmenten van
een embryonaal kippenhart)-cultuurmedium: extracten van weefsel/ embryo’s
Belang van aseptische technieken (weefsels en cellen op steriele manier in kweek houden)
Mammalia
• 1916: Rous en Jones: ontdekking dat trypsine matrix kan Uitplaten van cellen
afbreken, dus individuele cellen kunnen geïsoleerd worden
(zie ook volgende les: trypsine knipt integrines -> cel-matrixinteracties worden verbroken -> adherente cellen
komen los van bodem)
o Trypsine
▪ digestie enzym
▪ aanwezig in darm
▪ splitsing thv Lys en Arg
Expansie
• 1943: Earle: grondlegger van celcultuur Celcultuur
1e continue cellijn (muis fibroblast cellijn)
- 1949 Enders: poliovirus wordt gekweekt in menselijke embryonale cellen
(-> eerste toepassing van celcultuur)
- 1953 Salk: de mens kan met een door formaline geïnactiveerd virulent poliovirus tegen polio
gevaccineerd worden
- 1957 Sabin: ontwikkeling van een vaccin met een levend verzwakt virus
Poliovaccin: eerste commercieel product van dierlijke celkweek
Poliovirus gaat je
ademhalingsspieren
verlammen → ’ijzeren
long’ zorgt voor mechanisch
openzetten van long
3
Historiek .................................................................................................................................................. 2
Celcultuur: recente wetenschap (1907) .............................................................................................. 2
3 belangrijke ontdekkingen ................................................................................................................. 4
Voordelen cel-en weefselculturen .......................................................................................................... 5
Beperkingen van weefselculturen ........................................................................................................... 6
Cultuurmedia ........................................................................................................................................... 7
Media – basisingrediënten .................................................................................................................. 7
Media – serum..................................................................................................................................... 9
Media – serum-vrij medium .............................................................................................................. 10
Media – PH ........................................................................................................................................ 10
Media - osmolariteit .......................................................................................................................... 11
Media – supplementen ..................................................................................................................... 11
Celcultuur recipiënten ........................................................................................................................... 12
Recipiënten........................................................................................................................................ 12
Behandeling cultuuroppervlak .......................................................................................................... 15
Het celcultuurlabo ................................................................................................................................. 16
Inleiding ............................................................................................................................................. 16
1. CO2 incubatoren ............................................................................................................................ 16
2. Laminaire luchtstroomkast ............................................................................................................ 17
3. Microscopie ................................................................................................................................... 18
Andere (vereiste) toestellen .............................................................................................................. 19
1
,Les 1: basis celcultuur
Historiek
Celcultuur: recente wetenschap (1907)
• Beginperiode: cellen buiten het organisme bewaren
o Eind 19e eeuw: eerste pogingen, behoud van cellen buiten normale omstandigheden
(invriezen sperma-kunstmatige inseminatie)
• 1900-1950: stukjes weefsel in recipiënt met als doel gedrag van cellen te bestuderen
• Vanaf 1950: individuele cellen in cultuur
• Vanaf 1950: ondersteuning voor andere disciplines
o Biotechnologie
o In vitro fertilisatie
o Stamcellen technologie
o 3D celcultuur / 3D modellen ter vervanging van dierproeven
o Tissue engineering / Regeneratieve geneeskunde
• 1882: S. Ringer: Ca-bevattende zoutoplossing
Kikkerhart-’beating in a dish’
- CaCl2 is nodig om spiercel
te laten contraheren
- Verhouding van
verschillende zouten zorgt
ervoor dat cellen blijven
leven, het gaat dus gewoon
over het overleven van
cellen, er zitten geen
groeicomponenten in
• 1885: W. Roux: embryonaal kippen neuraal weefsel in een schaaltje
Saline = fysiologische zoutoplossing
= 9g NaCl / l
→ Even veel zouten in deze oplossing als
in vloeistoffen in lichaam
→ Geen transfer van zoutionen
→ Cellen gaan niet opblazen of krimpen
2
, • 1907: Ross Harrison: eerste weefselculturen van dierlijke cellen (zenuwweefsel-embryo
kikker)
o Hanging drop methode
o Cellen hebben een verankering nodig ter ondersteuning (coverslip en matrix van de
lymfe druppel)
o Cellen hebben voeding nodig (aanwezig in de lymfe druppel)
Weefselexplant
o Zenuwvezels groeien uit als extensies van individuele zenuwcellen
lymfedruppel met daarin stukje zenuwweefsel van kikker
→ niet enkel overleving, maar ook extensies
→ nog geen cultuur van cellen (nog geen
vermenigvuldiging); we spreken over weefselcultuur
→ dankzij voeding/groeicomponenten in lymfedruppel
overleven cellen niet alleen, ze blijven ook functioneel
Lagere vertebraten Weefselexplant
• 1912: Carrel en Burrows: culturen van bindweefsels en hartspierweefsel (fragmenten van
een embryonaal kippenhart)-cultuurmedium: extracten van weefsel/ embryo’s
Belang van aseptische technieken (weefsels en cellen op steriele manier in kweek houden)
Mammalia
• 1916: Rous en Jones: ontdekking dat trypsine matrix kan Uitplaten van cellen
afbreken, dus individuele cellen kunnen geïsoleerd worden
(zie ook volgende les: trypsine knipt integrines -> cel-matrixinteracties worden verbroken -> adherente cellen
komen los van bodem)
o Trypsine
▪ digestie enzym
▪ aanwezig in darm
▪ splitsing thv Lys en Arg
Expansie
• 1943: Earle: grondlegger van celcultuur Celcultuur
1e continue cellijn (muis fibroblast cellijn)
- 1949 Enders: poliovirus wordt gekweekt in menselijke embryonale cellen
(-> eerste toepassing van celcultuur)
- 1953 Salk: de mens kan met een door formaline geïnactiveerd virulent poliovirus tegen polio
gevaccineerd worden
- 1957 Sabin: ontwikkeling van een vaccin met een levend verzwakt virus
Poliovaccin: eerste commercieel product van dierlijke celkweek
Poliovirus gaat je
ademhalingsspieren
verlammen → ’ijzeren
long’ zorgt voor mechanisch
openzetten van long
3
