Samenvatting Godsdienst 1 - 1EBALO

GODSDIENST
2019 - 2020




1
Samenvatting godsdienst 1EBALO

, DEEL 1: FUNDAMENTEN VAN HET LEERPLAN R-K GODSDIENST


1. Visie op het vak rooms-katholieke godsdienst
1.1.Korte historische achtergrond
 1996 visietekst aanvaard voor maken van nieuw leerplan R-K godsdienst (LO in Vl.)
 1999 goedgekeurd
 2004 verplicht
 Vandaag ook nog gebruikt MAAR addendum aan toegevoegd
→ afstemmen op hedendaagse context en klaspraktijk

1.2.Kinderen in een complexe wereld
 Kinderen verkennen de wereld al op jonge leeftijd
 MAAR ook kinderen met weinig mogelijkheden door problemen → koesteren ook
verwachtingen!
 Wereld is steeds meer geseculariseerd en gepluraliseerd
 vak godsdienst sluit niet altijd aan bij levensbeschouwelijke achtergrond en interesse van
kinderen vandaag de dag
 Grote verscheidenheid van culturen en godsdiensten → spanningen, vragen, twijfels
 Omgekeerde tendens naar groeiende uniformisering en globalisering = alles wordt aan alles gelijk
→ bedreigd de vorming van een eigen, unieke identiteit
 vak godsdienst wil hierop inspelen
 Kinderen moeten in deze wereld hun weg zoeken
→ godsdienstonderwijs is bijzondere en delicate opdracht + vereist dynamische visie op het vak
en grote professionaliteit van de leerkracht

1.3.Integratie en impact
 Omgaan zoals ze het thuis gezien en beleefd hebben → integreren leerstof godsdienstles op
verscheiden wijze
 Lessen zorgen voor eerste/vernieuwde kennismaking met christendom
 Gelovige leerlingen verdiepen/aanscherpen hun geloof

1.4.Een schoolvak
 Vormingsdoel school = ‘groeien als mens’ → uitgewerkt in opvoedingsproject
 Vak godsdienst: groei als mens in christelijk perspectief centraal + bijdragen in de zoektocht van
de mens naar zin
 Vak maakt deel uit van het geheel van een basisvorming
 Leren wordt gezien als een activiteit van de totale persoon → lln. moeten gestimuleerd worden

1.5.Doel van de godsdienstles
 Doel leerkracht: lln. begeleiden in hun levensbeschouwelijke en religieuze groei (ongeacht
traditie kind) + begeleiden in langdurig proces van zinzoeken
 Doel vak: lln. helpen te groeien als mens en te bouwen aan een eigen identiteit
 Doel lessen: kennismaking met christendom + interesse wekken voor een gelovige benadering
van het leven



2
Samenvatting godsdienst 1EBALO

, → lln. kunnen dieper nadenken over eigenheid christelijk geloof, kritisch vragen leren stellen +
zinvolle antwoorden formuleren
 communicatieve vaardigheid ontwikkelen

1.6.Inhoud van de godsdienstles
 Ervaringen van de lln. → daar voltrekt zich de zoektocht naar zin  stellen veel vragen
 Lln. begeleiden in hun groei → elementen christendom aanreiken
 Bijbelverhalen: gaan over angst, hoop, leven & dood → ervaringen mensen centraal
 Lln. Jezus leren kennen + leren dat christenen God op het spoor komen in Jezus
 Wat het betekent dat God van mensen houdt
 Leren over de wijze waarop de kerk gestalte geeft aan het evangelie (feesten, sacramenten…)
 In gesprek gaan met andere godsdiensten en levensbeschouwingen: eigen levensbeschouwelijke
kleur ontdekken + kleuren van anderen te zien en te leren waarderen (d.m.v. dialoog)

1.7.Een communicatieproces
 Communicatie heeft een dubbele betekenis:
o Methode/aanpak
o Inhoud van het leerproces
 Wisselwerking tussen leerlingen, leerkracht en leerinhoud → verwerven van kennis,
vaardigheden en attitudes
 interactie waaraan de betrokkene als totale persoon deelneemt: hoofd, hart, handen
 Ieder op een eigen manier een inbreng vanuit persoonlijke opvattingen en ervaringen
 Leerkracht kan de inhoud niet helemaal vooraf bepalen → ingaan op inbreng lln. door de
betekenis van christelijk geloven te verduidelijken → moet herkenbaar zijn voor lln. !
 Inhoud les: uitsluitend gebaseerd op het christelijk verhaal = het Woord
 Communicatieproces = wisselwerking tussen woord lln. + woord Lk. + Woord christelijke traditie
 Voorwaarde = vertrouwen

1.8.Actieve deelname
 Ruimte voor beleving en actieve participatie

1.9.Een moeilijke en dubbele opdracht
 Eigen manier van geloven is de basis
 Niet evident om kinderen te begeleiden in hun levensbeschouwelijke, religieuze en christelijke
groei → Lk. vaak zelf nog aan het zoeken/ moeilijk met geloven
MAAR: geloven kan vele kleuren aannemen én is een dynamisch gebeuren
 Onbevangenheid van kinderen kan volwassenen uitnodigen om geloven met nieuwe ogen te
bekijken
 Professionaliteit Lk. uitbouwen door degelijke vorming




3
Samenvatting godsdienst 1EBALO

,  Moeilijke opdracht:
o Lk. zelf aandacht en respect hebben voor levensbeschouwelijke diversiteit
o lln. helpen om confrontatie aan te gaan met geloofsinhouden van verschillende tradities en
levensbeschouwingen
o lln. ondersteunen en stimuleren om met verscheidenheid om te gaan
o Aandacht geven aan lln. die geen/minder behoefte voelen om zich te engageren op
godsdienstig- en levensbeschouwelijk vlak
→ prikkelen door uitdagende inhouden en inspirerende werkvormen
o Zorgen voor het vormen van een juist beeld van het christelijk geloof en de katholieke
traditie → grondige kennismaking is noodzakelijk
 Dubbele opdracht:
o Lk. moet durven uitspreken wat hem draag en uitdaagt in het christelijk zingevingsverhaal
o Lln. begeleiden bij het omgaan met ruime aanbod van zingevingsverhalen → brengt
communicatief proces op gang
o Openheid en kritische zin zijn dé kenmerken van het gesprek
o Door authenticiteit Lk. vertrouwen geven aan het zoeken van de lln. → lln. kunnen eerlijke
en vruchtbare dialoog voeren




2. Het kind in zijn levensbeschouwelijke en religieuze groei
2.1.Geloven is een participatief gebeuren
 Beperkte cognitieve ontwikkeling kinderen → geloven is kwalitatief anders dan het geloven bij
volwassenen
 Vaak een letterlijk geloof: geen onderscheid tussen het verhaal een de boodschap
 Geloven wordt geuit in rituelen op belangrijke levensmomenten → groepsidentiteit
= participatief geloof




4
Samenvatting godsdienst 1EBALO