Samenvatting Blok1.4: HC28 Familiaal recht

HC Familiaal recht
28/04/2025
Begrippen
Natuurlijke persoon
 Alle mensen => alleen mensen => alleen levende mensen
 Nood aan juridische identificatie voor deelname aan het rechtsverkeer
o Deelname aan het rechtsverkeer? => vereiste van bekwaamheid – rechts- en
handelingsbekwaamheid
Rechtspersoon
 Fictieve persoon
 Organisatie van personen en goederen die een juridische zelfstandige entiteit vormt
o Juridische constructie => eigen identiteit
o Identiteit? => verschillende vormen: vzw, bv, nv
o Identiteit? => wordt gevormd door ondernemingsnummer + maatschappelijke zetel +
uitbetalingszetel
o Vereiste van bekwaamheid – rechts- en handelingsbekwaamheid
o Rechtspersoon kan goederen verwerven, vervreemden en is aansprakelijk voor
handelingen

Begin van natuurlijk persoon
Verwekking en geboorte
Verwekking
 = rechtsfeit (iets wat je overkomt)
 Embryo ≠ natuurlijke persoon
 Wanneer rechtspersoonlijkheid? => baby levend en levensvatbaar geboren
 MAAR retroactieve rechtspersoonlijkheid
=> in verleden nog geen rechten en plichten maar deze kunnen daarna wel aansprakelijk
gesteld worden
o Erfenis en schenkingen
o Wrongful life-vordering => kind met gezondheidsproblemen geboren laten worden
zonder ouders in te lichten, dus ouders komen op voor rechten van het kind
o Abortuswet => kind is nog geen rechtspersoonlijkheid, maar wordt wel beschermd
Geboorte
 Start van rechtspersoonlijkheid
 Administratieve verplichtingen
o Kennisgeving
o Geboorteaangifte
o Elektronische kennisgeving en aangifte mogelijk

Identificatie van de natuurlijke persoon
 Naam
o Verplicht sinds 1974
o ‘Zonder juridische identiteit besta je niet voor het recht’
o Onderscheiden van anderen + erkenning als individu met rechten en plichten
o Familienaam
 Vroeger: achternaam vader
 1 juni 2014 => 4 mogelijkheden
=> Naam vader
=> Naam moeder
=> Naam vader + moeder
=> Naam moeder + vader
 Ouders niet akkoord
=> vroeger: naam vader
=> 1 jan 2017: naam vader en moeder in alfabetische volgorde – keuze geldt voor
alle gemeenschappelijk kinderen

, HC Familiaal recht
28/04/2025
 Wijziging niet eenvoudig (ernstige reden vereist)

o Voornaam
 Vrije keuze
=> door ouders
=> beperking => geen schade of verwarring
 Wijziging voornaam steeds mogelijk
=> geen aantoning wettig belang vereist
=> volgen administratieve procedure (ambtenaar burgerlijke stand)
 Geslacht
o Mannelijk en vrouwelijk (vaststelling a.d.h.v. fysieke, sociale en psychologische
criteria)
o Toegekend in geboorteakte op verklaring geneesheer/vroedkundige
o Problemen mogelijk voor interseksuelen en transseksuelen
 Woonplaats en verblijfplaats (niet noodzakelijk hetzelfde)
o Woonplaats: verschillende definities binnen het recht
 Burgerlijk recht: plaats waar iemand het centrum van zijn belangen heeft
 Gerechtelijk recht: plaats waar betrokkene is ingeschreven in bevolkingsregister
als hebbende daar zijn hoofdverblijfplaats
 ‘Domicilie’
o Verblijfplaats: waar iemand kan aangetroffen worden/waar iemand aanwezig is

Gehuwden
Inleidend
 Het huwelijk?
o Verbintenis tussen 2 meerderjarigen
 NIET met familieleden in opgaande en neerdalende lijn: kinderen, ouders
 NIET met familieleden in zijlijn: broers of zussen
 NIET met neven en nichten
o Van een verschillend of hetzelfde geslacht
o Toestemming van beide partijen is vereist
 Uit vrije wil, zonder dwang of geweld
 Sanctie = nietigverklaring
o Verboden?
 Schijnhuwelijk
 Bigamie (trouwen met meerdere personen)
 Incestueuze huwelijken (trouwen met bloedverwant (zie ↑))
 Huwbare leeftijd?
o ≥ 18 jaar
o Uitzonderingen (< 18 jaar)
 Toestemming nodig van ouders
 Als ouders weigeren => mogelijk via familierechtbank
Vormvoorwaarden
 Aangifte
o Voorafgaande aangifte bij ambtenaar burgerlijke stand van huwelijk
o Ambtenaar kan weigeren
 Voltrekking
 Gemeente waar het huwelijk zal plaatsvinden
o Min. 14 dagen na aangifte en max. 6 maanden+14d. na aangifte

Gevolgen
 Hulp en bijstand