Samenvatting Blok1.2: HC4 Gastro-intestinaal stelsel

HC Gastro-intestinaal stelsel
12/11/2024
Anatomie
Spijsverteringsstelsel
Functies:
 Mechanische en chemische vertering van voedingsstoffen
 Opname van voedingsstoffen en nutriënten in de bloedbaan
 Uitscheiding van afvalstoffen
Anatomie:
 Spijsverteringsbuis
 Accessoire organen

Histologie van de spijsverteringsbuis
 Mucosa
(darmplooien => darmvlokken => microvilli
 Submucosa
 Musculus externa
 Serosa (buikvlies)

Onderdelen van het spijsverteringsstelsel
 Spijsverteringsbuis
o Mondholte
o Keelholte of pharynx
o Slokdarm of oesophagus
o Maag of gaster
o Dunne darm
o Dikke darm of colon
 Accessoire organen
o Tanden, tong en speekselklieren
o Lever of hepar met galblaas
o Alvleesklier of pancreas (verteringsenzymen)

Mondholte
 Voorhof (vestibulum oris) => tussen lippen en tanden
 Tandenboog (onderste en bovenste)
 Mondholte (cavum oris)

Tong: anatomie en topografie
 ‘spierige lap’
o Radix/wortel (achterste 2/3) => vast aan mondbodem en pharynx
o Corpus/lichaam (voorste 1/3) => vastgehouden door het tongriempje (frenulum
linguae)
 Tongrug: onregelmatig!
o Voorste 2/3: verhoorning: smaakpapillen
o Achterste 1/3: grof-bobbelig (tongamandel of tonsilla lingualis)
o V-lingualis (scheiding tussen voorste en achterste deel) => punt naar achter, foramen
caecum
 Onderkant: glad, geen smaakpapillen

Speekselklieren
 Onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis)
 Oorspeekselklier (glandula parotis)
 Ondertongspeekselklier (glandula sublingualis)

, HC Gastro-intestinaal stelsel
12/11/2024
Keelholte of pharynx
 Belangrijk voor slikreflex (deglutinatie)
 3 delen
o De nasopharynx: verbinding met de neusholte
o De oro- of buccopharynx: verbinding met de mondholte
o De laryngopharynx: verbinding met het strottenhoofd (larynx)
 In verbinding met het middenoor via buis van Eustachius

Slokdarm
 Spierige buis (+/-25cm lang) tussen pharynx en maag
 Ligt in het posterieure mediatinum (thoraxholte)
 Tussen trachea (vooraan) en aorta (achteraan)
 Doorheen het middenrif
 Mondt uit in de maag (zonder sluitspier)

Maag of gaster
 Verwijd deel van het spijsverteringskanaal, tussen slokdarm en dunne darm
o In de abdominale holte, onder de linker middenrifkoepel
o Voor de alvleesklier en boven de dunne darm
o Grote maagbocht (curvatura major) en kleine maagbocht (curvatura minor)
 3 delen
o De maagingang of cardia
o Het maaglichaam of corpus, bestaande uit:
 De fundus
 Het lichaam
 De voorhof of antrum
o De maaguitgang of pylorus (pylorusspier of sfincter)
 Hoek van His = scherpe hoek tussen slokdarm en maag

Histologie van de maag
 Endocriene cellen => gastrine hormonen
 Pariëtale cellen => intrinsieke factor (opname B12) + HCl (maagzuur)
spijsverteringssappen
 Zymogene cellen => pepsinogeen => (+HCl) => pepsine (afbraak eiwitten)
spijsverteringssappen
 Slijmlaag => aanmaak van slijm om maag te beschermen tegen maagzuur

Pasgeborenen => rennine (stremming melk = vloeibaar van vast scheiden) en maaglipase
(vertering melkvet)
We maken ongeveer 1.5l maagsap per dag

Dunne darm
 Begint bij de pylorus
 Eindigt bij de ileocaecale klep (van Bauhin)
 3 delen:
o De twaalfvingerige darm of duedeneum
 12 vingers lang (+/- 30cm)
 Hoefijzervorm: omvat de kop van de alvleesklier of pancreas
 3 grote delen
- het bovenste deel (pars superior) /bulbus duodeni (ulcera)
- het dalende deel (pars descendens) met papil van Vater (uitmonding lever en
pancreas)
- het onderste deel (pars inferior) met hoek van Treitz