Samenvatting Biologie 6.1
Soort: een groep organismen die overeenkomt in uiterlijke kenmerken
vertonen en de mogelijkheid hebben om vruchtbare nakomelingen te
krijgen
Biologen analyseren genen voor eiwitten die voorkomen in veel
verschillende organismen met behulp van de DNA-barcode: een specifiek
basenvolgorde om soorten te herkennen
- Bij dieren vaak afkomstig van mitochondriale DNA (mtDNA)
- Bij planten vaak van het chloroplast DNA (cpDNA)
Hybride: nakomeling van twee verschillende soorten
Elke soort heeft een wetenschappelijke naam die bestaat uit twee delen:
geslachtsnaam (hoofdletter) + soortaanduiding (kleine letter) + soms de
naam van de ondersoort (kleine letter) of een letter van de naam van wie
de soort als eerst beschreven heeft: binominale
naamgeving
Taxonomie: wetenschap die soorten indeelt op
basis van verwantschap met andere soorten;
plaatst organismen bijeen in steeds grotere
groepen:
Organismen soorten geslachten families
orden klassen afdelingen rijken
domeinen
Er bestaan 3 domeinen, elk met een eigen type
rRNA:
- Archaea: eencellige organismen met
cirkelvormig DNA los in de cel en zonder
kernmembraan
- Bacteriën
- Eukaryoten
Door fokken ontstaan binnen soorten variaties:
rassen
Hoe groter het aantal verschillende mutaties in het gen, hoe minder nauw
verwant soorten zijn
, Samenvatting Biologie 6.2
Populatie: alle organismen die in één gebied leven
Methoden om een populatiegrootte te bepalen:
- Posten en tellen (nadeel: tijdrovend)
- Populatiegrootte schatten (aantal … in een representatieve m2
tellen, bepalen op hoeveel m2 de … groeit/leeft, totale aantal
schatten)
- Vangst-terugvangstmethode:
Populatie (N)
Eerste vangst (n1) (vóór het terugzetten merken)
Tweede vangst (n2)
Tweede vangst gemerkt (n3)
N = (n1 x n2)/n3
Beperkende factor: de ene factor die de groei van een populatie het
meest belemmert
Draagkracht van een gebied: de maximale capaciteit van een gebied om
voldoende voedsel en schuil- en nestplaatsen te leveren, waardoor de
grootte van de populatie(s) jarenlang constant blijft
Een gezond ecosysteem biedt schone lucht, genoeg en gezond voedsel en
veiligheid
Versnippering: door menselijk handelen (snelwegen etc.) zijn
leefgebieden geïsoleerd
Ontsnipperen: het met elkaar verbinden van versnipperde gebieden via
tunnels/ecoducten
Beheerders zetten als beheermaatregel dieren uit, met de bedoeling dat
deze dieren door hun knagen/grazen het leefgebied aantrekkelijker maken
voor andere soorten
Verstoring: een snelle en blijvende verandering in een ecosysteem
Herintroductie: het opnieuw uitzetten van een diersoort die uit de
habitat is verdwenen
Soort: een groep organismen die overeenkomt in uiterlijke kenmerken
vertonen en de mogelijkheid hebben om vruchtbare nakomelingen te
krijgen
Biologen analyseren genen voor eiwitten die voorkomen in veel
verschillende organismen met behulp van de DNA-barcode: een specifiek
basenvolgorde om soorten te herkennen
- Bij dieren vaak afkomstig van mitochondriale DNA (mtDNA)
- Bij planten vaak van het chloroplast DNA (cpDNA)
Hybride: nakomeling van twee verschillende soorten
Elke soort heeft een wetenschappelijke naam die bestaat uit twee delen:
geslachtsnaam (hoofdletter) + soortaanduiding (kleine letter) + soms de
naam van de ondersoort (kleine letter) of een letter van de naam van wie
de soort als eerst beschreven heeft: binominale
naamgeving
Taxonomie: wetenschap die soorten indeelt op
basis van verwantschap met andere soorten;
plaatst organismen bijeen in steeds grotere
groepen:
Organismen soorten geslachten families
orden klassen afdelingen rijken
domeinen
Er bestaan 3 domeinen, elk met een eigen type
rRNA:
- Archaea: eencellige organismen met
cirkelvormig DNA los in de cel en zonder
kernmembraan
- Bacteriën
- Eukaryoten
Door fokken ontstaan binnen soorten variaties:
rassen
Hoe groter het aantal verschillende mutaties in het gen, hoe minder nauw
verwant soorten zijn
, Samenvatting Biologie 6.2
Populatie: alle organismen die in één gebied leven
Methoden om een populatiegrootte te bepalen:
- Posten en tellen (nadeel: tijdrovend)
- Populatiegrootte schatten (aantal … in een representatieve m2
tellen, bepalen op hoeveel m2 de … groeit/leeft, totale aantal
schatten)
- Vangst-terugvangstmethode:
Populatie (N)
Eerste vangst (n1) (vóór het terugzetten merken)
Tweede vangst (n2)
Tweede vangst gemerkt (n3)
N = (n1 x n2)/n3
Beperkende factor: de ene factor die de groei van een populatie het
meest belemmert
Draagkracht van een gebied: de maximale capaciteit van een gebied om
voldoende voedsel en schuil- en nestplaatsen te leveren, waardoor de
grootte van de populatie(s) jarenlang constant blijft
Een gezond ecosysteem biedt schone lucht, genoeg en gezond voedsel en
veiligheid
Versnippering: door menselijk handelen (snelwegen etc.) zijn
leefgebieden geïsoleerd
Ontsnipperen: het met elkaar verbinden van versnipperde gebieden via
tunnels/ecoducten
Beheerders zetten als beheermaatregel dieren uit, met de bedoeling dat
deze dieren door hun knagen/grazen het leefgebied aantrekkelijker maken
voor andere soorten
Verstoring: een snelle en blijvende verandering in een ecosysteem
Herintroductie: het opnieuw uitzetten van een diersoort die uit de
habitat is verdwenen
