Crisisbeheer en
noodplanning
Hoofdstuk 1
Noodsituaties komen niet elke dag voor, maar toch krijgen we in België vaak te
maken met verschillende situaties die een impact hadden op de samenleving .
Voorbeelden
- Treinramp buizingen (2010)
- Gasexplosie in Luik (2010)
- Pukkelpopdrama (2011)
- Overstromingen Wallonië (2021)
- Corona pandemie (2021)
De probabiliteit dat een noodsituaties plaatsvindt, is niet altijd heel groot, maar
de geschiedenis leert ons dat ze wel reëel is. Het maakt deel uit van het
Belgische veiligheidsbeleid en staat telkens er iets gebeurt, hoog op de politieke
agenda. En hoewel het concept al eeuwen voorkomt, telkens opnieuw komen
er crisissen in nieuwe en andere vormen die een uitdaging vormen
Definitie Crisis Een crisis is een (potentiële) situatie van hoge complexiteit,
onzekerheid en tijdsdruk die organisatie en coördinatie vereist om de situatie
terug te brengen tot op de normale toestand.
Crisismanagement is een complex en dynamisch vakgebied dat zich niet laat
vangen in de strikte regels van exacte wetenschappen zoals wiskunde,
scheikunde of fysica.
Het vereist een flexibele benadering, omdat elke crisis uniek is en gepaard gaat
met een reeks onbekende factoren die voortdurend veranderen.
,De oplossingen die nodig zijn, kunnen niet vooraf worden vastgelegd en
moeten vaak ter plekke worden ontwikkeld. Bovendien lopen de meningen
over de beste aanpak vaak sterk uiteen, afhankelijk van de discipline en de
specifieke prioriteiten van de betrokken partijen
Het Koninklijk Besluit van 18 april 1988 tot oprichting van het coordinatie- en
Crisiscentrum van de regering beschrijft in Art. 2 … dient onder “crisis” te
worden verstaan elke gebeurtenis die wegens haar aard of gevolgen:
• de vitale belangen van het land of de essentiële behoeften van de
bevolking bedreigt;
• een dringende besluitvorming vereist;
• en de gecoördineerde inzet van verscheidene departementen en
organismen vergt;
Belangrijkste kenmerken
Er is sprake van een ernstige bedreiging met een hoge mate van
complexiteit
Er is een hoge mate van onzekerheid
Tijdsdruk: een dringende nood om acties te ondernemen
• Potentiële crisis?
,Crisis Noodsituatie
“In geval van een noodsituatie is er niet over één gebeurtenis maar over
sprake van een bedreiging van de een serie gebeurtenissen die in de
fysieke veiligheid tijd gespreid kunnen zijn; de
oorsprong van een crisis is vaak
diffuser dan bij een ramp en er
kunnen bij een crisis meerdere
factoren in het spel zijn en bij een
crisis is veelal sprake van een
plotselinge en duidelijk gemarkeerde
overgang van een normale naar aan
abnormale situatie”.
Onderscheid tussen een crisis en een ramp
We associëren rampen vaak met verlies van mensenlevens, maar een van de
beroemdste rampen in de moderne geschiedenis, de kernramp op Three Mile
Island in Pennsylvania in 1979, leidde niet tot een enkel overlijden.
Enkele andere voorbeelden van een ramp
, Spaanse griep:
- Gebruik van mondmaskers
- Publieke communicatiecampagnes
- Sluiting publieke ruimtes, liften, …
- Gebrek aan coördinatie, nationaal en internationaal
Spaanse burgeroorlog
- Anarcho-syndicalistische vrijstaat in Barcelona
- Internationale antifascistische brigades
De nationalistische factie bestond uit de monarchisten, de carlisten, de
fascistisch georiënteerde falangisten en andere rechtse groepen uit kringen als
de middenstand en industriëlen.
De arbeiders bewapenden zichzelf voor zover ze nog niet bewapend waren en
vormden milities samen met liberalen, socialisten, communisten, anarchisten
en Baskische en Catalaanse separatisten.
- Condor Legion
- Herman Göring: test Luftwaffedoctrine, Blitzkriegtactiek
- He 111 & Ju 52
- Brandbommen en brisantbommen
- 75% stad volledig vernield, ingenomen zonder weerstand
Bombardement Guernica (1937)
- Brandbommen en brisantbommen
- 75% stad vernield, ingenomen zonder weerstand
→ Oprichting Korpsen Lucht-bescherming & Civiele Bescherming
noodplanning
Hoofdstuk 1
Noodsituaties komen niet elke dag voor, maar toch krijgen we in België vaak te
maken met verschillende situaties die een impact hadden op de samenleving .
Voorbeelden
- Treinramp buizingen (2010)
- Gasexplosie in Luik (2010)
- Pukkelpopdrama (2011)
- Overstromingen Wallonië (2021)
- Corona pandemie (2021)
De probabiliteit dat een noodsituaties plaatsvindt, is niet altijd heel groot, maar
de geschiedenis leert ons dat ze wel reëel is. Het maakt deel uit van het
Belgische veiligheidsbeleid en staat telkens er iets gebeurt, hoog op de politieke
agenda. En hoewel het concept al eeuwen voorkomt, telkens opnieuw komen
er crisissen in nieuwe en andere vormen die een uitdaging vormen
Definitie Crisis Een crisis is een (potentiële) situatie van hoge complexiteit,
onzekerheid en tijdsdruk die organisatie en coördinatie vereist om de situatie
terug te brengen tot op de normale toestand.
Crisismanagement is een complex en dynamisch vakgebied dat zich niet laat
vangen in de strikte regels van exacte wetenschappen zoals wiskunde,
scheikunde of fysica.
Het vereist een flexibele benadering, omdat elke crisis uniek is en gepaard gaat
met een reeks onbekende factoren die voortdurend veranderen.
,De oplossingen die nodig zijn, kunnen niet vooraf worden vastgelegd en
moeten vaak ter plekke worden ontwikkeld. Bovendien lopen de meningen
over de beste aanpak vaak sterk uiteen, afhankelijk van de discipline en de
specifieke prioriteiten van de betrokken partijen
Het Koninklijk Besluit van 18 april 1988 tot oprichting van het coordinatie- en
Crisiscentrum van de regering beschrijft in Art. 2 … dient onder “crisis” te
worden verstaan elke gebeurtenis die wegens haar aard of gevolgen:
• de vitale belangen van het land of de essentiële behoeften van de
bevolking bedreigt;
• een dringende besluitvorming vereist;
• en de gecoördineerde inzet van verscheidene departementen en
organismen vergt;
Belangrijkste kenmerken
Er is sprake van een ernstige bedreiging met een hoge mate van
complexiteit
Er is een hoge mate van onzekerheid
Tijdsdruk: een dringende nood om acties te ondernemen
• Potentiële crisis?
,Crisis Noodsituatie
“In geval van een noodsituatie is er niet over één gebeurtenis maar over
sprake van een bedreiging van de een serie gebeurtenissen die in de
fysieke veiligheid tijd gespreid kunnen zijn; de
oorsprong van een crisis is vaak
diffuser dan bij een ramp en er
kunnen bij een crisis meerdere
factoren in het spel zijn en bij een
crisis is veelal sprake van een
plotselinge en duidelijk gemarkeerde
overgang van een normale naar aan
abnormale situatie”.
Onderscheid tussen een crisis en een ramp
We associëren rampen vaak met verlies van mensenlevens, maar een van de
beroemdste rampen in de moderne geschiedenis, de kernramp op Three Mile
Island in Pennsylvania in 1979, leidde niet tot een enkel overlijden.
Enkele andere voorbeelden van een ramp
, Spaanse griep:
- Gebruik van mondmaskers
- Publieke communicatiecampagnes
- Sluiting publieke ruimtes, liften, …
- Gebrek aan coördinatie, nationaal en internationaal
Spaanse burgeroorlog
- Anarcho-syndicalistische vrijstaat in Barcelona
- Internationale antifascistische brigades
De nationalistische factie bestond uit de monarchisten, de carlisten, de
fascistisch georiënteerde falangisten en andere rechtse groepen uit kringen als
de middenstand en industriëlen.
De arbeiders bewapenden zichzelf voor zover ze nog niet bewapend waren en
vormden milities samen met liberalen, socialisten, communisten, anarchisten
en Baskische en Catalaanse separatisten.
- Condor Legion
- Herman Göring: test Luftwaffedoctrine, Blitzkriegtactiek
- He 111 & Ju 52
- Brandbommen en brisantbommen
- 75% stad volledig vernield, ingenomen zonder weerstand
Bombardement Guernica (1937)
- Brandbommen en brisantbommen
- 75% stad vernield, ingenomen zonder weerstand
→ Oprichting Korpsen Lucht-bescherming & Civiele Bescherming
