Vrije Universiteit Brussel
Samenvatting Technologisch
ondernemerschap
Inhoudsopgave
1 Inleiding ............................................................................................................................... 4
1.1 Ondernemerschap & innovatie ............................................................................................ 4
1.2 De ondernemer................................................................................................................... 4
1.2.1 Product starter vs. technologie starter .............................................................................. 4
1.2.2 Red ocean vs. blue ocean ................................................................................................ 4
1.3 Technologisch ondernemerschap ........................................................................................ 5
1.4 Why bother? ....................................................................................................................... 5
1.5 Een stukje geschiedenis ...................................................................................................... 5
2 Business ecosystems ........................................................................................................... 6
2.1 Definitie.............................................................................................................................. 6
2.2 Sectoren, industrieën & markten.......................................................................................... 6
2.2.1 Sectoren ......................................................................................................................... 6
2.2.2 Industrieën...................................................................................................................... 7
2.2.3 Markten .......................................................................................................................... 7
2.3 Supply chain & value chain .................................................................................................. 9
2.3.1 Supply chain ................................................................................................................... 9
2.3.2 Value chain ..................................................................................................................... 9
2.3.3 The whole product ......................................................................................................... 10
2.3.4 Waardecreatie en waardecaptatie .................................................................................. 11
2.3.5 Botsende supply chains ................................................................................................. 11
2.3.6 Integratie....................................................................................................................... 11
2.4 Standaarden ......................................................................................................................12
2.4.1 Waarom standaarden? .................................................................................................. 12
2.4.2 Types standaarden ........................................................................................................ 12
2.4.3 Wie zet standaarden? .................................................................................................... 13
2.4.4 Controle vs. informatie .................................................................................................. 13
2.5 NetwerkeLecten & schaalvoordelen ...................................................................................13
2.5.1 Type netwerkeOecten .................................................................................................... 14
2.5.2 Lock-in & switching costs............................................................................................... 14
2.5.3 Schaalvoordelen en -nadelen......................................................................................... 15
2.5.4 Economies of scale ....................................................................................................... 16
2.5.5 Economies of scope ...................................................................................................... 16
2.6 Business ecosystem actoren ..............................................................................................16
2.7 Regionale clusters .............................................................................................................17
2.7.1 Ontstaan van clusters .................................................................................................... 17
2.7.2 Eigenschappen ............................................................................................................. 18
2.7.3 Silicon Valley ................................................................................................................. 18
3 Entrepreneurial strategy ...................................................................................................... 19
Academiejaar 2024-2025 1
,Vrije Universiteit Brussel
3.1 Entrepreneurial strategie ....................................................................................................19
3.2 Kernactiva .........................................................................................................................19
3.2.1 Wat is het? .................................................................................................................... 19
3.2.2 Kernactiva strategieën ................................................................................................... 20
3.2.3 Stadium van afwerking................................................................................................... 21
3.2.4 Freedom to operate ....................................................................................................... 21
3.2.5 Core product ................................................................................................................. 22
3.3 Probleem/oplossing-fit .......................................................................................................22
3.3.1 The most important customer ........................................................................................ 22
3.3.2 Performance criteria ...................................................................................................... 22
3.3.3 Show stoppers .............................................................................................................. 23
3.3.4 Value proposition .......................................................................................................... 23
3.3.5 Minimum viable product ................................................................................................ 24
3.4 Product/market-fit .............................................................................................................24
3.4.1 You can’t do everything .................................................................................................. 24
3.4.2 Het business ecosysteem in kaart brengen ..................................................................... 25
3.4.3 Complementaire activa ................................................................................................. 26
3.4.4 Gans and Stern-strategieën............................................................................................ 26
3.4.5 Strategische alliantie ..................................................................................................... 27
3.4.6 Businessmodel ............................................................................................................. 28
3.4.7 Kosten & opbrengsten .................................................................................................... 29
3.4.8 Aantrekkelijke markt ...................................................................................................... 30
3.5 Perspectieven op Entrepreneurial Strategie .........................................................................31
3.5.1 Project complexiteit....................................................................................................... 31
3.5.2 Strategieën voor onzekere markten ................................................................................. 31
4 Intellectuele eigendomsrechten .......................................................................................... 32
4.1 Intellectueel eigendom en intellectuele eigendomsrechten ..................................................32
4.2 Types ................................................................................................................................32
4.2.1 Copyright/auteursrechten ©........................................................................................... 32
4.2.2 Trademark ®/™ ............................................................................................................... 33
4.2.3 Registered design .......................................................................................................... 33
4.2.4 Octrooien/patenten ....................................................................................................... 33
4.2.5 Handelsgeheimen ......................................................................................................... 34
4.2.6 Defensieve publicatie/ defensieve disclosure ................................................................. 34
4.2.7 Overzicht ...................................................................................................................... 35
5 Technologietransfer ............................................................................................................. 36
5.1 De missie van de universiteit en technologietransfer ............................................................36
5.2 Technologietransfer proces ................................................................................................36
5.2.1 Financiering .................................................................................................................. 36
5.2.2 Uitvinding...................................................................................................................... 36
5.2.3 Regelgeving door publieke instellingen ........................................................................... 37
5.2.4 Evaluatie ....................................................................................................................... 37
5.3 Technologietransfer modi ...................................................................................................37
5.4 Ecosysteem .......................................................................................................................38
6 Entrepreneurial finance ....................................................................................................... 39
6.1 Inleiding ............................................................................................................................39
6.1.1 Valley of Death .............................................................................................................. 39
6.2 Bronnen van financiering ....................................................................................................39
Academiejaar 2024-2025 2
,Vrije Universiteit Brussel
6.2.1 Zelf-financiering ............................................................................................................ 39
6.2.2 4F’s............................................................................................................................... 39
6.2.3 Bankleningen ................................................................................................................ 40
6.2.4 Partners ........................................................................................................................ 40
6.2.5 Klanten & leveranciers ................................................................................................... 40
6.2.6 Private equity ................................................................................................................ 40
6.2.7 Business angels ............................................................................................................ 40
6.2.8 Durfkapitaal (venture capital) ......................................................................................... 40
6.2.9 Crowdfunding ............................................................................................................... 42
6.2.10 Overheid ................................................................................................................... 43
6.3 Waardebepaling van een start-up (WPO) .............................................................................44
6.3.1 Pre-money vs post-money ............................................................................................. 44
6.3.2 Waarderingsmethodes................................................................................................... 44
6.3.3 Dilution ......................................................................................................................... 45
7 Entrepreneurial marketing ................................................................................................... 46
7.1 Inleiding ............................................................................................................................46
7.1.1 De B2B-markt................................................................................................................ 46
7.2 Marktonderzoek .................................................................................................................46
7.3 Productmarketing ..............................................................................................................47
7.4 Prijszetting .........................................................................................................................47
7.4.1 3 grote pricing strategieën .............................................................................................. 48
7.5 Marketingcommunicatie.....................................................................................................48
7.6 Events & trade fairs ............................................................................................................48
7.7 Social media marketing ......................................................................................................48
Academiejaar 2024-2025 3
,Vrije Universiteit Brussel
1 Inleiding
1.1 Ondernemerschap & innovatie
“Economie als basis, technologie als toegevoegde waarde, entrepreneurship als
leidraad. Dat is de filosofie achter de opleiding handelsingenieur. – Ernest Solvay
• Innovatie gaat over:
o Nieuwe producten maken, bestaande markten bedienen (bv. low-cost
airlines), nieuwe groeimarkten, heruitvinden van diensten, voldoen aan
sociale behoeften, verbetering van activiteiten, …
o à Het in de praktijk brengen van nieuwe dingen
• Ondernemerschap drijft innovatie vooruit (en omgekeerd)
1.2 De ondernemer
• Ernest Solvay ontdekt in 1859 productieproces voor soda à patenteert het à
start bedrijf ‘Solvay & cie’ in 1861
o In 1900 is 95% van de wereldwijde sodaproducie afkomstig van Solvay & C
• Solvay zorgt in fabrieken voor sociale initiatieven voordat ze wettelijk verplicht
werden (sociale zekerheid, pensioenen, werkdagen van 8u, betaalde vakanties,..)
• à Een visionair/ondernemer start iets dat heel lang blijft bestaan, op het
juiste moment
1.2.1 Product starter vs. technologie starter
Product starter Technologie starter
• Start door individu/team met wortels • Innovatie gestart door wetenschap &
in de industrie; onderzoek à geen kennis van
• Focus: product gemaakt uit business;
bestaande technologie; • Vaak in beginfase à belangrijke
• Verlaten vaak het bedrijf want ideeën ontwikkelingen;
kunnen binnen de organisatie niet • Financiering is zeer belangrijk!
uitgewerkt worden; • Onderzoekers missen vaak branche-
• Vaak geen groot kapitaal. experts à zoektocht naar partners.
1.2.2 Red ocean vs. blue ocean
Red ocean Blue ocean
• Concurreren met bestaande mensen • Creëer onbetwiste markten om te
• Versla de concurrentie bedienen
• Bestaande vraag benutten • Maak concurrentie irrelevant
• Maak afweging tussen waarde/kosten • Nieuwe vraag creëren en vastleggen
• Dicerentiatie, of lage kosten • Creëer doorbraak in afweging tussen
• à Bestaande markt waar je inkomt waarde/kosten
met iets dat een verschil maakt • Dicerentiatie én lage kosten
• à Allereerste met een idee
• Grootste uitdaging: is er wel een
markt? Ook op LT?
Academiejaar 2024-2025 4
,Vrije Universiteit Brussel
1.3 Technologisch ondernemerschap
• Technologisch ondernemerschap onderscheidt zich in de relatie met vooruitgang
in wetenschap & technologie
• Groeigericht ondernemen
• Technologie verandert de wereld:
o 1 boek (handgeschreven)
o 3000 boeken (drukpers), opeens interessant om te leren lezen
o Tekst verspreiden met miljarden mensen via Internet
• Technologie moet op juiste moment worden geaccepteerd door maatschappij à
moet volledig voldoen aan behoeften van gebruiker
o Kan resulteren in enorme adoptiegolf: spoorwegen, elektriciteit, Gsm’s, …
1.4 Why bother?
• Creative destruction: als er een nieuwe technologie verschijnt, gaat dat ten koste
van een andere
o Bv: camera’s worden steeds beter à oude modellen dalen in waarde en
worden niet meer gemaakt/verkocht
• België = “minst ondernemende land ter wereld” à we zijn rijk genoeg, waarom
zouden we ons kapotwerken als we al genoeg hebben?
1.5 Een stukje geschiedenis
• Doorheen de geschiedenis: groeiende ongelijkheid
• Opmerkelijk: ‘technologische’ landen: de rijkste
• Maar… onze rijkdom is gebaseerd op:
o Slavernij, koloniën, kinderarbeid, oorlogen, …
• Industriële revoluties: golven van technologiestromen
Academiejaar 2024-2025 5
, Vrije Universiteit Brussel
2 Business ecosystems
2.1 Definitie
• Niveau’s
o Micro: verwijst naar individu
o Meso: verwijst naar (sub)populatie door micro-actoren die een onderdeel
vormen van macro-actoren à business/bedrijfs-ecosysteem (waar wij
naar kijken)
o Macro: verwijst naar populaties & volledige systemen
Een ecosysteem is een netwerk waarin alles verbonden is met elkaar.
o Voorbeeld: Fortnite à betrokken bedrijven zoals Epic Games, PlayStation,
Twitch, Telenet/Proximus, …
• à Veel bedrijven werken, vaak niet gecontroleerd/gereguleerd, samen om een
dienst bij de consument te krijgen
Een business ecosysteem =
• Gemeenschap van interagerende organisaties en individuen die elkaar
beïnvloeden.
• Gemeenschap (leveranciers, producenten, distributeurs, overheden,
concurrenten, …) produceert goederen/diensten die waarde hebben voor de
klant (die ook deel uitmaakt van het ecosysteem!).
• Doorheen de tijd co-evolueren de activa en rollen van de leden van het
ecosysteem. Deze activa en rollen neigen er vaak naar om zich te aligneren met
de richting aangegeven door centraal(e) bedrijf(ven)
2.2 Sectoren, industrieën & markten
2.2.1 Sectoren
Primaire sector Secundaire sector
• Productie van grondstocen & basis • Productie van afgewerkte, tastbare
voedselproducten goederen & halcabricaten
• Landbouw, mijnbouw, jacht, • Fabricage-, verwerkings- en
visserij, … + verpakken en constructie-activiteiten
verwerken van grondstocen • Bv: metaal verwerkten, productie
geassocieerd met deze sector van auto’s, vliegtuigen, textiel,
• Vandaag: eerder klein energie, …
Tertiaire sector (Quaternaire sector)
• = dienstensector • Subcategorie van tertiaire sector
• Levert diensten aan algemene • ‘Intellectuele activiteiten’
bevolking & organisaties • Bv: onderwijs, ziekenhuizen,
• Bv: detailhandel/groothandel, overheid, cultuur, …
transport, entertainment, gaming, • à Geen winstoogmerk
…
Academiejaar 2024-2025 6
Samenvatting Technologisch
ondernemerschap
Inhoudsopgave
1 Inleiding ............................................................................................................................... 4
1.1 Ondernemerschap & innovatie ............................................................................................ 4
1.2 De ondernemer................................................................................................................... 4
1.2.1 Product starter vs. technologie starter .............................................................................. 4
1.2.2 Red ocean vs. blue ocean ................................................................................................ 4
1.3 Technologisch ondernemerschap ........................................................................................ 5
1.4 Why bother? ....................................................................................................................... 5
1.5 Een stukje geschiedenis ...................................................................................................... 5
2 Business ecosystems ........................................................................................................... 6
2.1 Definitie.............................................................................................................................. 6
2.2 Sectoren, industrieën & markten.......................................................................................... 6
2.2.1 Sectoren ......................................................................................................................... 6
2.2.2 Industrieën...................................................................................................................... 7
2.2.3 Markten .......................................................................................................................... 7
2.3 Supply chain & value chain .................................................................................................. 9
2.3.1 Supply chain ................................................................................................................... 9
2.3.2 Value chain ..................................................................................................................... 9
2.3.3 The whole product ......................................................................................................... 10
2.3.4 Waardecreatie en waardecaptatie .................................................................................. 11
2.3.5 Botsende supply chains ................................................................................................. 11
2.3.6 Integratie....................................................................................................................... 11
2.4 Standaarden ......................................................................................................................12
2.4.1 Waarom standaarden? .................................................................................................. 12
2.4.2 Types standaarden ........................................................................................................ 12
2.4.3 Wie zet standaarden? .................................................................................................... 13
2.4.4 Controle vs. informatie .................................................................................................. 13
2.5 NetwerkeLecten & schaalvoordelen ...................................................................................13
2.5.1 Type netwerkeOecten .................................................................................................... 14
2.5.2 Lock-in & switching costs............................................................................................... 14
2.5.3 Schaalvoordelen en -nadelen......................................................................................... 15
2.5.4 Economies of scale ....................................................................................................... 16
2.5.5 Economies of scope ...................................................................................................... 16
2.6 Business ecosystem actoren ..............................................................................................16
2.7 Regionale clusters .............................................................................................................17
2.7.1 Ontstaan van clusters .................................................................................................... 17
2.7.2 Eigenschappen ............................................................................................................. 18
2.7.3 Silicon Valley ................................................................................................................. 18
3 Entrepreneurial strategy ...................................................................................................... 19
Academiejaar 2024-2025 1
,Vrije Universiteit Brussel
3.1 Entrepreneurial strategie ....................................................................................................19
3.2 Kernactiva .........................................................................................................................19
3.2.1 Wat is het? .................................................................................................................... 19
3.2.2 Kernactiva strategieën ................................................................................................... 20
3.2.3 Stadium van afwerking................................................................................................... 21
3.2.4 Freedom to operate ....................................................................................................... 21
3.2.5 Core product ................................................................................................................. 22
3.3 Probleem/oplossing-fit .......................................................................................................22
3.3.1 The most important customer ........................................................................................ 22
3.3.2 Performance criteria ...................................................................................................... 22
3.3.3 Show stoppers .............................................................................................................. 23
3.3.4 Value proposition .......................................................................................................... 23
3.3.5 Minimum viable product ................................................................................................ 24
3.4 Product/market-fit .............................................................................................................24
3.4.1 You can’t do everything .................................................................................................. 24
3.4.2 Het business ecosysteem in kaart brengen ..................................................................... 25
3.4.3 Complementaire activa ................................................................................................. 26
3.4.4 Gans and Stern-strategieën............................................................................................ 26
3.4.5 Strategische alliantie ..................................................................................................... 27
3.4.6 Businessmodel ............................................................................................................. 28
3.4.7 Kosten & opbrengsten .................................................................................................... 29
3.4.8 Aantrekkelijke markt ...................................................................................................... 30
3.5 Perspectieven op Entrepreneurial Strategie .........................................................................31
3.5.1 Project complexiteit....................................................................................................... 31
3.5.2 Strategieën voor onzekere markten ................................................................................. 31
4 Intellectuele eigendomsrechten .......................................................................................... 32
4.1 Intellectueel eigendom en intellectuele eigendomsrechten ..................................................32
4.2 Types ................................................................................................................................32
4.2.1 Copyright/auteursrechten ©........................................................................................... 32
4.2.2 Trademark ®/™ ............................................................................................................... 33
4.2.3 Registered design .......................................................................................................... 33
4.2.4 Octrooien/patenten ....................................................................................................... 33
4.2.5 Handelsgeheimen ......................................................................................................... 34
4.2.6 Defensieve publicatie/ defensieve disclosure ................................................................. 34
4.2.7 Overzicht ...................................................................................................................... 35
5 Technologietransfer ............................................................................................................. 36
5.1 De missie van de universiteit en technologietransfer ............................................................36
5.2 Technologietransfer proces ................................................................................................36
5.2.1 Financiering .................................................................................................................. 36
5.2.2 Uitvinding...................................................................................................................... 36
5.2.3 Regelgeving door publieke instellingen ........................................................................... 37
5.2.4 Evaluatie ....................................................................................................................... 37
5.3 Technologietransfer modi ...................................................................................................37
5.4 Ecosysteem .......................................................................................................................38
6 Entrepreneurial finance ....................................................................................................... 39
6.1 Inleiding ............................................................................................................................39
6.1.1 Valley of Death .............................................................................................................. 39
6.2 Bronnen van financiering ....................................................................................................39
Academiejaar 2024-2025 2
,Vrije Universiteit Brussel
6.2.1 Zelf-financiering ............................................................................................................ 39
6.2.2 4F’s............................................................................................................................... 39
6.2.3 Bankleningen ................................................................................................................ 40
6.2.4 Partners ........................................................................................................................ 40
6.2.5 Klanten & leveranciers ................................................................................................... 40
6.2.6 Private equity ................................................................................................................ 40
6.2.7 Business angels ............................................................................................................ 40
6.2.8 Durfkapitaal (venture capital) ......................................................................................... 40
6.2.9 Crowdfunding ............................................................................................................... 42
6.2.10 Overheid ................................................................................................................... 43
6.3 Waardebepaling van een start-up (WPO) .............................................................................44
6.3.1 Pre-money vs post-money ............................................................................................. 44
6.3.2 Waarderingsmethodes................................................................................................... 44
6.3.3 Dilution ......................................................................................................................... 45
7 Entrepreneurial marketing ................................................................................................... 46
7.1 Inleiding ............................................................................................................................46
7.1.1 De B2B-markt................................................................................................................ 46
7.2 Marktonderzoek .................................................................................................................46
7.3 Productmarketing ..............................................................................................................47
7.4 Prijszetting .........................................................................................................................47
7.4.1 3 grote pricing strategieën .............................................................................................. 48
7.5 Marketingcommunicatie.....................................................................................................48
7.6 Events & trade fairs ............................................................................................................48
7.7 Social media marketing ......................................................................................................48
Academiejaar 2024-2025 3
,Vrije Universiteit Brussel
1 Inleiding
1.1 Ondernemerschap & innovatie
“Economie als basis, technologie als toegevoegde waarde, entrepreneurship als
leidraad. Dat is de filosofie achter de opleiding handelsingenieur. – Ernest Solvay
• Innovatie gaat over:
o Nieuwe producten maken, bestaande markten bedienen (bv. low-cost
airlines), nieuwe groeimarkten, heruitvinden van diensten, voldoen aan
sociale behoeften, verbetering van activiteiten, …
o à Het in de praktijk brengen van nieuwe dingen
• Ondernemerschap drijft innovatie vooruit (en omgekeerd)
1.2 De ondernemer
• Ernest Solvay ontdekt in 1859 productieproces voor soda à patenteert het à
start bedrijf ‘Solvay & cie’ in 1861
o In 1900 is 95% van de wereldwijde sodaproducie afkomstig van Solvay & C
• Solvay zorgt in fabrieken voor sociale initiatieven voordat ze wettelijk verplicht
werden (sociale zekerheid, pensioenen, werkdagen van 8u, betaalde vakanties,..)
• à Een visionair/ondernemer start iets dat heel lang blijft bestaan, op het
juiste moment
1.2.1 Product starter vs. technologie starter
Product starter Technologie starter
• Start door individu/team met wortels • Innovatie gestart door wetenschap &
in de industrie; onderzoek à geen kennis van
• Focus: product gemaakt uit business;
bestaande technologie; • Vaak in beginfase à belangrijke
• Verlaten vaak het bedrijf want ideeën ontwikkelingen;
kunnen binnen de organisatie niet • Financiering is zeer belangrijk!
uitgewerkt worden; • Onderzoekers missen vaak branche-
• Vaak geen groot kapitaal. experts à zoektocht naar partners.
1.2.2 Red ocean vs. blue ocean
Red ocean Blue ocean
• Concurreren met bestaande mensen • Creëer onbetwiste markten om te
• Versla de concurrentie bedienen
• Bestaande vraag benutten • Maak concurrentie irrelevant
• Maak afweging tussen waarde/kosten • Nieuwe vraag creëren en vastleggen
• Dicerentiatie, of lage kosten • Creëer doorbraak in afweging tussen
• à Bestaande markt waar je inkomt waarde/kosten
met iets dat een verschil maakt • Dicerentiatie én lage kosten
• à Allereerste met een idee
• Grootste uitdaging: is er wel een
markt? Ook op LT?
Academiejaar 2024-2025 4
,Vrije Universiteit Brussel
1.3 Technologisch ondernemerschap
• Technologisch ondernemerschap onderscheidt zich in de relatie met vooruitgang
in wetenschap & technologie
• Groeigericht ondernemen
• Technologie verandert de wereld:
o 1 boek (handgeschreven)
o 3000 boeken (drukpers), opeens interessant om te leren lezen
o Tekst verspreiden met miljarden mensen via Internet
• Technologie moet op juiste moment worden geaccepteerd door maatschappij à
moet volledig voldoen aan behoeften van gebruiker
o Kan resulteren in enorme adoptiegolf: spoorwegen, elektriciteit, Gsm’s, …
1.4 Why bother?
• Creative destruction: als er een nieuwe technologie verschijnt, gaat dat ten koste
van een andere
o Bv: camera’s worden steeds beter à oude modellen dalen in waarde en
worden niet meer gemaakt/verkocht
• België = “minst ondernemende land ter wereld” à we zijn rijk genoeg, waarom
zouden we ons kapotwerken als we al genoeg hebben?
1.5 Een stukje geschiedenis
• Doorheen de geschiedenis: groeiende ongelijkheid
• Opmerkelijk: ‘technologische’ landen: de rijkste
• Maar… onze rijkdom is gebaseerd op:
o Slavernij, koloniën, kinderarbeid, oorlogen, …
• Industriële revoluties: golven van technologiestromen
Academiejaar 2024-2025 5
, Vrije Universiteit Brussel
2 Business ecosystems
2.1 Definitie
• Niveau’s
o Micro: verwijst naar individu
o Meso: verwijst naar (sub)populatie door micro-actoren die een onderdeel
vormen van macro-actoren à business/bedrijfs-ecosysteem (waar wij
naar kijken)
o Macro: verwijst naar populaties & volledige systemen
Een ecosysteem is een netwerk waarin alles verbonden is met elkaar.
o Voorbeeld: Fortnite à betrokken bedrijven zoals Epic Games, PlayStation,
Twitch, Telenet/Proximus, …
• à Veel bedrijven werken, vaak niet gecontroleerd/gereguleerd, samen om een
dienst bij de consument te krijgen
Een business ecosysteem =
• Gemeenschap van interagerende organisaties en individuen die elkaar
beïnvloeden.
• Gemeenschap (leveranciers, producenten, distributeurs, overheden,
concurrenten, …) produceert goederen/diensten die waarde hebben voor de
klant (die ook deel uitmaakt van het ecosysteem!).
• Doorheen de tijd co-evolueren de activa en rollen van de leden van het
ecosysteem. Deze activa en rollen neigen er vaak naar om zich te aligneren met
de richting aangegeven door centraal(e) bedrijf(ven)
2.2 Sectoren, industrieën & markten
2.2.1 Sectoren
Primaire sector Secundaire sector
• Productie van grondstocen & basis • Productie van afgewerkte, tastbare
voedselproducten goederen & halcabricaten
• Landbouw, mijnbouw, jacht, • Fabricage-, verwerkings- en
visserij, … + verpakken en constructie-activiteiten
verwerken van grondstocen • Bv: metaal verwerkten, productie
geassocieerd met deze sector van auto’s, vliegtuigen, textiel,
• Vandaag: eerder klein energie, …
Tertiaire sector (Quaternaire sector)
• = dienstensector • Subcategorie van tertiaire sector
• Levert diensten aan algemene • ‘Intellectuele activiteiten’
bevolking & organisaties • Bv: onderwijs, ziekenhuizen,
• Bv: detailhandel/groothandel, overheid, cultuur, …
transport, entertainment, gaming, • à Geen winstoogmerk
…
Academiejaar 2024-2025 6
