Landmeetinstrumenten 2
Examenvragen 2023-2024
Buisniveau (=libel)
Het buisniveau is een cilindervormig glazen buisje. Dit buisje is inwendig in de
lengterichting, aan de bovenkant, flauw-cirkelvormig uitgeslepen.
Onder invloed van de zwaartekracht zoekt de bel altijd het hoogste punt op. Bij
een liggende stand van het niveau, bevindt de bel zich dus in het midden van het
buisje. Dit punt noemen we het nulpunt.
Uitwendig wordt op het buisje, met twee lange en een aantal korte streepjes, een
verdeling aangebracht. De korte streepjes zitten ruim 2mm uit elkaar.
De twee lange strepen zitten op een gelijke afstand uit het midden op een totale
afstand van de belgrootte.
De afstand tussen twee streepjes wordt ook wel een Parijse lijn genoemd en
wordt gebruikt om de nauwkeurigheid van een niveau aan te geven.
Raaklijn: elke lijn die raakt aan de binnenzijde van
het niveau op de plaats van het midden van de bel
Richtlijn: de raaklijn die in het nulpunt raak aan
de binnenkant van het cirkelvormige niveau. Als de
richtlijn precies horizontaal ligt, zeggen we dat het
niveau inspeelt.
Hoekwaarde:
De hoekwaarde van een niveau is de hellingsverandering die een raaklijn
ondergaat bij een belverplaatsing over een afstand van één Parijse lijn. Hoe
kleiner de hoekwaarde, hoe nauwkeuriger (snelle verplaatsing van bel tot
volgende streepje).
, De Parijse lijn heeft een afwijking, kan je nog verder meten? Hoe?
Ja, zeker. Landmeetkundigen gebruiken veel geavanceerdere technieken en
instrumenten om nauwkeurig te meten, zowel horizontaal als verticaal, over korte
en lange afstanden.
Bv. een totaalstation heeft een geavanceerd optisch-mechanisch instrument dat
hoeken (horizontaal en verticaal) en afstanden meet tot op de millimeter. Ook
GNSS kan een oplossing zijn.
In plaats van de Parijse lijn werken landmeters met referentiesystemen zoals:
- Ellipsoïde en geoïde: wiskundige modellen van de aarde voor nauwkeurige
positie- en hoogtebepaling.
Dit komt na het doorslaan. Hoe komt dat?
Dit kan zijn omdat de buis (de Parijse lijn) niet symmetrisch of recht is, en omdat
deze maar langs één kant bolvormig uitgeslepen is.
Bij afwijking corrigeer je met de stelschroeven de helft van de fout.
Bij een reversieniveau was dit waarschijnlijk niet gebeurd omdat dit een
dubbelzijdig buisniveau is en inwendig zowel aan de boven- als aan de onderzijde
bolvormig uitgeslepen is. Deze heeft dus 2 richtlijnen die evenwijdig aan elkaar
behoren te lopen.
Examenvragen 2023-2024
Buisniveau (=libel)
Het buisniveau is een cilindervormig glazen buisje. Dit buisje is inwendig in de
lengterichting, aan de bovenkant, flauw-cirkelvormig uitgeslepen.
Onder invloed van de zwaartekracht zoekt de bel altijd het hoogste punt op. Bij
een liggende stand van het niveau, bevindt de bel zich dus in het midden van het
buisje. Dit punt noemen we het nulpunt.
Uitwendig wordt op het buisje, met twee lange en een aantal korte streepjes, een
verdeling aangebracht. De korte streepjes zitten ruim 2mm uit elkaar.
De twee lange strepen zitten op een gelijke afstand uit het midden op een totale
afstand van de belgrootte.
De afstand tussen twee streepjes wordt ook wel een Parijse lijn genoemd en
wordt gebruikt om de nauwkeurigheid van een niveau aan te geven.
Raaklijn: elke lijn die raakt aan de binnenzijde van
het niveau op de plaats van het midden van de bel
Richtlijn: de raaklijn die in het nulpunt raak aan
de binnenkant van het cirkelvormige niveau. Als de
richtlijn precies horizontaal ligt, zeggen we dat het
niveau inspeelt.
Hoekwaarde:
De hoekwaarde van een niveau is de hellingsverandering die een raaklijn
ondergaat bij een belverplaatsing over een afstand van één Parijse lijn. Hoe
kleiner de hoekwaarde, hoe nauwkeuriger (snelle verplaatsing van bel tot
volgende streepje).
, De Parijse lijn heeft een afwijking, kan je nog verder meten? Hoe?
Ja, zeker. Landmeetkundigen gebruiken veel geavanceerdere technieken en
instrumenten om nauwkeurig te meten, zowel horizontaal als verticaal, over korte
en lange afstanden.
Bv. een totaalstation heeft een geavanceerd optisch-mechanisch instrument dat
hoeken (horizontaal en verticaal) en afstanden meet tot op de millimeter. Ook
GNSS kan een oplossing zijn.
In plaats van de Parijse lijn werken landmeters met referentiesystemen zoals:
- Ellipsoïde en geoïde: wiskundige modellen van de aarde voor nauwkeurige
positie- en hoogtebepaling.
Dit komt na het doorslaan. Hoe komt dat?
Dit kan zijn omdat de buis (de Parijse lijn) niet symmetrisch of recht is, en omdat
deze maar langs één kant bolvormig uitgeslepen is.
Bij afwijking corrigeer je met de stelschroeven de helft van de fout.
Bij een reversieniveau was dit waarschijnlijk niet gebeurd omdat dit een
dubbelzijdig buisniveau is en inwendig zowel aan de boven- als aan de onderzijde
bolvormig uitgeslepen is. Deze heeft dus 2 richtlijnen die evenwijdig aan elkaar
behoren te lopen.
