Samenvatting Personen- en familierecht
Hoorcollege 2: Naamrecht, woonplaats en burgerlijke stand
Art. 1:3 lid 1: juridische bloedverwantschap/familierechtelijke betrekking. Vooral van
belang voor erfrecht: alleen bloedverwanten kunnen erven als er geen testament is
(art. 4:10 lid 2).
Art. 1:3 lid 2: aanverwantschap. Aanverwanten kunnen niet erven, tenzij er een
testament is gemaakt. Maar wie benoemt nou zijn schoonzoon of schoondochter tot
erfgenaam? Zou wel kunnen, maar doe je niet.
Art. 1:3 lid 3: je komt van je schoonfamilie – dat zijn aanverwanten – nooit af. Je
schoonfamilie blijft je schoonfamilie (in juridische zin aanverwantschap) ook al ben je
gescheiden. Je kunt dus meerdere schoonfamilies hebben.
Het is van belang om te weten of iemand bloedverwant is of aanverwant en zo ja, in
welke lijn.
Naamrecht
Naamrecht is een persoonlijkheidsrecht: je naam is een stukje van je identiteit.
Het is redelijk gemakkelijk om je voornaam te veranderen of aan te vullen met nog
een extra voornaam. Primair kijk je in de geboorteakte, maar art. 1:4 lid 4: wijziging
van de voornamen kan op verzoek van de betrokken persoon of zijn wettelijk
vertegenwoordiger worden gelast door de rechtbank. Gaat een stuk gemakkelijker
dan wijziging van de geslachtsnaam.
De laatste ingrijpende wijziging van art. 1:5 dateert van 1998. Als het gaat om de
geslachtsnaam van een kind, heeft het kind altijd de geslachtsnaam van de ene ouder
of van de andere ouder. Wat niet kan in Nederland – anders dan in Spanje – is een
dubbele geslachtsnaam voor een kind.
Art. 1:5 lid 1: als een man en een vrouw niet met elkaar zijn getrouwd en mevrouw
krijgt een kind dan heeft het kind haar geslachtsnaam.
Art. 1:5 lid 2: is er geen huwelijk of GP dan moet je erkennen om een
familierechtelijke betrekking tot stand te brengen. Als de vader erkent dan houdt het
kind de geslachtsnaam van de moeder, tenzij de moeder en de erkenner ter
gelegenheid van de erkenning gezamenlijk verklaren dat het kind de geslachtsnaam
van de vader zal hebben. Keuzevrijheid staat dus voorop. Vroeger werd erkenning
soms achterwege gelaten om het kind de geslachtsnaam van de moeder te doen
verhouden. Dat is in 1998 veranderd. Je kunt kiezen voor de geslachtsnaam van de
vader dan wel de moeder. Als je geen keuze uitbrengt, dan behoudt het kind de
geslachtsnaam van de moeder. Dat is anders als er een huwelijk of GP is. Art. 1:5 lid
4: ook hier weer de keuzemogelijkheid. Art. 1:5 lid 5: als er geen naamkeuze wordt
uitgebracht, dan krijgt het kind de geslachtsnaam van de vader (aanhef en onder a).
Beetje arbitrair: geen volledige gelijke behandeling van man en vrouw.
Pas op: als er meer kinderen komen dan is het zo dat de geslachtsnaam van het
eerste kind beslissend is voor alle volgende kinderen. Er moet eenheid van
geslachtsnaam binnen het gezin zijn. Art. 1:5 lid 8: ‘’Onverminderd het zevende lid,
hebben volgende kinderen van dezelfde ouders (…) dezelfde geslachtsnaam als het
eerste kind’’.
1
Hoorcollege 2: Naamrecht, woonplaats en burgerlijke stand
Art. 1:3 lid 1: juridische bloedverwantschap/familierechtelijke betrekking. Vooral van
belang voor erfrecht: alleen bloedverwanten kunnen erven als er geen testament is
(art. 4:10 lid 2).
Art. 1:3 lid 2: aanverwantschap. Aanverwanten kunnen niet erven, tenzij er een
testament is gemaakt. Maar wie benoemt nou zijn schoonzoon of schoondochter tot
erfgenaam? Zou wel kunnen, maar doe je niet.
Art. 1:3 lid 3: je komt van je schoonfamilie – dat zijn aanverwanten – nooit af. Je
schoonfamilie blijft je schoonfamilie (in juridische zin aanverwantschap) ook al ben je
gescheiden. Je kunt dus meerdere schoonfamilies hebben.
Het is van belang om te weten of iemand bloedverwant is of aanverwant en zo ja, in
welke lijn.
Naamrecht
Naamrecht is een persoonlijkheidsrecht: je naam is een stukje van je identiteit.
Het is redelijk gemakkelijk om je voornaam te veranderen of aan te vullen met nog
een extra voornaam. Primair kijk je in de geboorteakte, maar art. 1:4 lid 4: wijziging
van de voornamen kan op verzoek van de betrokken persoon of zijn wettelijk
vertegenwoordiger worden gelast door de rechtbank. Gaat een stuk gemakkelijker
dan wijziging van de geslachtsnaam.
De laatste ingrijpende wijziging van art. 1:5 dateert van 1998. Als het gaat om de
geslachtsnaam van een kind, heeft het kind altijd de geslachtsnaam van de ene ouder
of van de andere ouder. Wat niet kan in Nederland – anders dan in Spanje – is een
dubbele geslachtsnaam voor een kind.
Art. 1:5 lid 1: als een man en een vrouw niet met elkaar zijn getrouwd en mevrouw
krijgt een kind dan heeft het kind haar geslachtsnaam.
Art. 1:5 lid 2: is er geen huwelijk of GP dan moet je erkennen om een
familierechtelijke betrekking tot stand te brengen. Als de vader erkent dan houdt het
kind de geslachtsnaam van de moeder, tenzij de moeder en de erkenner ter
gelegenheid van de erkenning gezamenlijk verklaren dat het kind de geslachtsnaam
van de vader zal hebben. Keuzevrijheid staat dus voorop. Vroeger werd erkenning
soms achterwege gelaten om het kind de geslachtsnaam van de moeder te doen
verhouden. Dat is in 1998 veranderd. Je kunt kiezen voor de geslachtsnaam van de
vader dan wel de moeder. Als je geen keuze uitbrengt, dan behoudt het kind de
geslachtsnaam van de moeder. Dat is anders als er een huwelijk of GP is. Art. 1:5 lid
4: ook hier weer de keuzemogelijkheid. Art. 1:5 lid 5: als er geen naamkeuze wordt
uitgebracht, dan krijgt het kind de geslachtsnaam van de vader (aanhef en onder a).
Beetje arbitrair: geen volledige gelijke behandeling van man en vrouw.
Pas op: als er meer kinderen komen dan is het zo dat de geslachtsnaam van het
eerste kind beslissend is voor alle volgende kinderen. Er moet eenheid van
geslachtsnaam binnen het gezin zijn. Art. 1:5 lid 8: ‘’Onverminderd het zevende lid,
hebben volgende kinderen van dezelfde ouders (…) dezelfde geslachtsnaam als het
eerste kind’’.
1
