BEKNOPTE SAMENVATTING
PSYCHOGERONTOLOGIE
AJ 2024-2025
Eden Enta
Eden Enta
, 🧠 Hoofdstuk 1 – Belangrijke thema’s en begrippen bij
veroudering
📌 Wat is psychogerontologie?
• De psychologie van het ouder worden en het sociaal-emotioneel functioneren van ouderen.
• Belangrijk door toenemende levensverwachting en meer ouderen met chronische ziekten
(hypertensie, diabetes, dementie).
• Vroeger overleden mensen vóór het ontwikkelen van neurodegeneratieve aandoeningen, nu
komt dit vaker voor.
• De gezondheidszorg is slecht afgestemd op comorbiditeit bij ouderen → gefragmenteerde
zorg.
• Sandwichgeneratie: 60-65-jarigen die zorg dragen voor ouders én (klein)kinderen → daling
levenskwaliteit.
1 Vergrijzing
👥 Wie zijn ‘ouderen’?
• Chronologische leeftijd: kalenderleeftijd, geteld vanaf de geboorte
o 65–74: jonge ouderen
o 75–84: oude ouderen
o 85+: oudste ouderen
o 100+: centenarians
o 110+: super centenarians
• Functionele leeftijd: 3 soorten, om de diversiteit tussen ouderen te kunnen benadrukken
o Biologische leeftijd: functioneren van organen, levensverwachting nagaan
o Psychologische leeftijd: cognitief functioneren (geheugen, intelligentie).
o Sociale leeftijd: rol in samenleving (bv. grootouder, gepensioneerde).
• Functionele leeftijd (verandert continu, coninue inventarisatie nodig) vs. chronische leeftijd
(leeftijd volgens de jaren, wordt het liefst gehanteerd)
• Grote heterogeniteit binnen de groep ouderen → chronologische leeftijd is een
vereenvoudiging.
📊 Cijfers & trends
• Vergrijzing én dubbele vergrijzing (ook oudste ouderen nemen toe).
• Veel ouderen wonen aan de kust; na overlijden partner vaak vereenzaming door verlies sociale
context.
• Pensioenleeftijd is moment van verschuiving naar andere rollen/activiteiten. –
vrijwilligerswerk
• Levensverwachting: gemiddeld 81 jaar, V >M
2 Biopsychosociaal perspectief: Veroudering is samenspel van: Biologische,
psychologische en sociale
Eden Enta 1
PSYCHOGERONTOLOGIE
AJ 2024-2025
Eden Enta
Eden Enta
, 🧠 Hoofdstuk 1 – Belangrijke thema’s en begrippen bij
veroudering
📌 Wat is psychogerontologie?
• De psychologie van het ouder worden en het sociaal-emotioneel functioneren van ouderen.
• Belangrijk door toenemende levensverwachting en meer ouderen met chronische ziekten
(hypertensie, diabetes, dementie).
• Vroeger overleden mensen vóór het ontwikkelen van neurodegeneratieve aandoeningen, nu
komt dit vaker voor.
• De gezondheidszorg is slecht afgestemd op comorbiditeit bij ouderen → gefragmenteerde
zorg.
• Sandwichgeneratie: 60-65-jarigen die zorg dragen voor ouders én (klein)kinderen → daling
levenskwaliteit.
1 Vergrijzing
👥 Wie zijn ‘ouderen’?
• Chronologische leeftijd: kalenderleeftijd, geteld vanaf de geboorte
o 65–74: jonge ouderen
o 75–84: oude ouderen
o 85+: oudste ouderen
o 100+: centenarians
o 110+: super centenarians
• Functionele leeftijd: 3 soorten, om de diversiteit tussen ouderen te kunnen benadrukken
o Biologische leeftijd: functioneren van organen, levensverwachting nagaan
o Psychologische leeftijd: cognitief functioneren (geheugen, intelligentie).
o Sociale leeftijd: rol in samenleving (bv. grootouder, gepensioneerde).
• Functionele leeftijd (verandert continu, coninue inventarisatie nodig) vs. chronische leeftijd
(leeftijd volgens de jaren, wordt het liefst gehanteerd)
• Grote heterogeniteit binnen de groep ouderen → chronologische leeftijd is een
vereenvoudiging.
📊 Cijfers & trends
• Vergrijzing én dubbele vergrijzing (ook oudste ouderen nemen toe).
• Veel ouderen wonen aan de kust; na overlijden partner vaak vereenzaming door verlies sociale
context.
• Pensioenleeftijd is moment van verschuiving naar andere rollen/activiteiten. –
vrijwilligerswerk
• Levensverwachting: gemiddeld 81 jaar, V >M
2 Biopsychosociaal perspectief: Veroudering is samenspel van: Biologische,
psychologische en sociale
Eden Enta 1
