Sociaal-emotionele ontwikkeling
Doel agogisch handelen: verbetering welzijn van individuen en
groepen.
Emotioneel
welzijn Relaties
Materieel
welzijn Zelfontplooiing
Lichamelijk
welzijn Vraagstelling
Zelfbepaling
Sociale inclusie DIALOOG BEGELEIDER-CLIËNT
Rechten
Begeleiding / Ondersteuning
Als je begeleidingshouding is afgestemd op de client zijn er
persoonskenmerken van de begeleider: Inzichten (cognitief aspect) en
vaardigheden (technisch aspect) kunnen het vermogen tot afstemming
(sensitieve responsiviteit; emotioneel aspect) echter ondersteunen.
Beheersmatige visie: Als je een probleem beheerst dan probeer je dit
probleem onder controle te krijgen zonder met QoL rekening te houden. NIET
AGOGISCH
Emotionele ontwikkeling is even belangrijk als de andere dementies.
Relatie = emotionele verbinding tussen 2 of meer personen.
In emotionele verbinding gaan begint met je eerste reactie, je buikgevoel.
- Emotionele opwinding: window of tolerance
- Kennis over de client
- Kennis over jezelf
Te
veel betrokken
Niet betrokken
,Je buikgevoel heeft invloed op wat je denkt en omgekeerd.
In je hoofd zit:
- Theoretische kennis en inzicht
- Reflectie over cliënt (in relatie met jou)
- Reflectie over zichzelf (in relatie tot cliënt)
Waaronder ook deze vragen:
- Wat doet de cliënt met mij? (window of tolerance)
- Welk soort begeleider wil ik zijn (voor die cliënt)?
- Wie is de cliënt (in relatie tot mij)? Wat zijn zijn basale emotionele noden?
Wat heeft hij nodig?
- Hoe kan ik vanuit mijn begeleidersidentiteit aansluiten bij wat de cliënt
nodig heeft?
- Wat heb ik daarvoor nodig (in relatie tot die cliënt)?
Mentaliseren is noodzakleijk voor echte emotionele verbinding.
Mentaliseren = emotioneel begrijpen, gedrag zien als een signaal van mentale
processen.
Het herkennen van de noden en emotionele signalen bij de ander / de cliënt,
dit wil zeggen: voorbij het gedrag kijken, dat gedrag kunnen zien als een
uiting van ‘mentale processen’ (gedachten, emoties, overtuigingen,
verwachtingen, frustraties, …) vandaar de term ‘signaalgedrag’.
Het herkennen van en erkenning geven aan de eigen noden en signalen van
stress en negatieve emoties.
Reptielenbrein: reguleren zoogdierenbrein: relativeren
mensenbrein: redeneren
Wederzijdse emotionele beschikbaarheid (basis veilig hechten)
Er zijn 4 dementies die met elkaar in verbinding staan:
- Sensitieve responsiviteit: aanvoelen en gepast reageren
- Sensitieve structuur: houvast
- Niet-intrusiviteit: ruimte laten
- Niet-vijandigheid: mildheid
Bij een goede afstemming moet je sensitieve structuur bieden vanuit een milde
houding, waarbij ruimte wordt gecreëerd met respect voor de grenzen van de
cliënt. Hierbij let je (als opb) op je responsiviteit (reactie van de client) en
contactinitiatieven (manier waarop de cliënt contact opneemt met jou).
Ons ideale plan voor de client en hoe het programma met de client loopt zijn
meestal helemaal anders daarom is een haalbaar plan maken beter. RUIMTE
, Ontwikkelingsdynamisch model van Dosen
De basis is het holistisch mensbeeld met aandacht voor biologische, cognitieve
en sociaal-emotionele ontwikkelingsaspecten.
SEO: Schaal voor emotionele ontwikkeling van mensen met een
verstandelijke beperking
13 domeinen
Fase ontdekken: 7 eerste kruisjes
tellen, neem de mediaan er van.
“emotioneel ontwikkelingsniveau
is niet hoger dan…” dient om zicht
te krijgen op de client voor een
aangepaste begeleiding.
Niets te maken met cognitief
ontwikkelingsniveau.
Disharmonisch
ontwikkelingsprofiel = grote
verschillen in ontwikkelingsniveau
over de 13 domeinen.
Discrepant
ontwikkelingsprofiel = kloof
tussen sociaal-emotionele
ontwikkelingsniveau en niveau op
andere ontwikkelingsgebieden.
Spelregels voor niveau-denken / SEO:
1. Gooi niet de andere hulpmiddelen wel voor niveau-denken.
2. Is een middel om een doel te bereiken geen doel zelf. Er kan vordering
komen.
3. Kennis van ontwikkelingspsychologie gebruiken om juist te handelen, niet
om ontwikkelingsniveau in te schatten.
4. Spreek mensen aan op volwassen toon. (mensen met verstandelijke
beperking die in regressie zitten.)